A VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ

A vitamini eksikliği görme, epitel dokularının bütünlüğü ve bağışıklık işlevlerini etkileyebilir. Yetersiz alımın yanı sıra yağ emilim bozukluğu, karaciğer veya pankreas hastalığı ve bariatrik cerrahi gibi durumlar değerlendirmede önemlidir. Yağda çözünen bu vitaminin eksikliği yalnız gıdaya erişimin sınırlı olduğu toplumlara özgü değildir; tıbbi açıdan karmaşık hastalarda da ortaya çıkabilir ve yaşa, beslenmeye ve eşlik eden hastalıklara göre ele alınmalıdır.

Loş ışıkta görmenin azalması erken bir ipucu olabilir. Konjonktiva kuruluğu ve Bitot lekeleri, daha ileri durumda kornea hasarı görülebilir. Tanı beslenme öyküsü, göz muayenesi ve retinol ölçümünün birlikte yorumlanmasına dayanır. Serum retinolü karaciğer depoları nedeniyle erken dönemde normal kalabilir; akut enfeksiyonda ise geçici olarak düşebilir. Bu nedenle tek bir laboratuvar sonucunu bağlamdan bağımsız değerlendirmek yanıltıcı olabilir.

Kornea tutulumu tıbbi acildir; tedavinin gecikmesi kalıcı görme kaybına yol açabilir. Keratomalazide göz muayenesi bile hassas yapılmalıdır. Replasman planı hastanın yaşını, klinik bulgularını ve gebelik durumunu dikkate alır. Gebelikte yalnız gece görme yakınmasıyla kornea hasarı aynı tedavi yaklaşımı değildir. Görme tehdit altındayken yarar ve riskler uzman ekipçe değerlendirilir; hasta kendi kendine yüksek doz takviye başlamamalıdır.

Bir hastanede vitamin A testi yapılmış 2725 erişkinin retrospektif incelemesinde, merkezin daha yüksek laboratuvar eşiğiyle 752 kişide düşüklük saptanmış; 20 mikrogram/dL altındaki değerler ise 330 kişide bulunmuştur. Eksiklik grubundan yalnız 72 kişi göz değerlendirmesi almıştır. Bu sonuçlar araştırmanın seçilmiş hasta grubunu ve kullanılan eşiği yansıtır; genel toplumda eksiklik sıklığı veya takviyenin etkisini gösteren randomize kanıt değildir.

Gece görme güçlüğünün tek nedeni A vitamini eksikliği değildir; kalıtsal retina hastalıkları ve çinko eksikliği gibi başka durumlar da ayırt edilmelidir. Göz kuruluğu ve kornea değişikliklerinde otoimmün göz hastalıkları da benzer görünebilir. Değerlendirme yalnız takviye vermekten ibaret değildir: eksikliğe zemin hazırlayan beslenme veya emilim sorunları belirlenmeli, göz bulguları klinik özellikleriyle birlikte yorumlanmalı ve uygun uzmanlıklar arasında işbirliği sağlanmalıdır.