ACTH UYARI TESTİ

Tarama ve değerlendirme yöntemi

Bu çalışma, yayımlanmış sistematik derlemelerin yapılandırılmış sentezidir. Europe PMC üzerinden başlık ve özet alanlarında tarama yapıldı; sorgunun döndürdüğü 10 kaydın tamamı başlık/özet uygunluğu açısından değerlendirildi. 7 kayıt sentez kapsamına alındı; 3 yayının açık tam metnine erişildi. Diğer kayıtlar erişilebilen özet bilgileri düzeyinde değerlendirildi.

Tarama ve metin hazırlama yapay zekâ desteğiyle yürütüldü; hazırlanan metin ayrı bir otomatik kaynak kontrolünden geçti. Bu işlem, bağımsız iki araştırmacının değerlendirmesi veya klinik hakem onayı olarak sunulmamaktadır. Tek indeks kapsamı ve tam metin erişimi, sonuçların kapsamını sınırlar. Protokol bu çalışmanın kayıtlarında tutulur; ileriye dönük dış protokol kaydı iddia edilmez.

(TITLE_ABS:"ACTH stimulation test" OR TITLE_ABS:"short Synacthen test" OR TITLE_ABS:"cosyntropin stimulation test" OR TITLE_ABS:"tetracosactide stimulation test") AND (PUB_TYPE:"Systematic Review" OR PUB_TYPE:"Meta-Analysis") AND FIRST_PDATE:[* TO 2026-11-01] NOT PUB_TYPE:"Preprint"

1. Kapsam ve değerlendirme yaklaşımı

Bu inceleme, sağlanan yedi sistematik derlemenin kapsamlı bir sentezidir; bütün birincil araştırmaların yeniden tarandığı yeni bir sistematik derleme değildir. Sunulan aramada uygun bulunan kayıtların tamamı değerlendirmeye alınmıştır. Nefrotik sendrom, siroz ve primer aldosteronizm derlemeleri için açık tam metin; diğer dört kayıt için özet kullanılmıştır. Kaynakların kendi tarama, çalışma seçimi ve yanlılık değerlendirme uygulamaları, bu sentezin gerçekleştirdiği işlemler olarak sunulmamaktadır. Hasta sayıları benzersiz katılımcı toplamı oluşturacak biçimde toplanmamış, yeni nicel havuzlama yapılmamıştır. Aşağıdaki kalite yorumları yalnızca erişilebilir raporlama üzerinden yapılmış olup resmî bir değerlendirme aracının tamamlandığı anlamına gelmez. [1][2][3][4][5][6][7]

Kayıtların klinik hedefleri farklıdır. Genel tanısal doğruluk derlemesi primer ve sekonder adrenal yetmezliği, çocuk derlemesi merkezi adrenal yetmezliği incelemektedir. Erişkin glukokortikoid ve çocuk nefrotik sendrom derlemeleri steroid maruziyeti sonrasındaki adrenal baskılanmayı değerlendirir. Siroz çalışmasının hedefi göreceli adrenal yetmezliğin sıklığı ve prognostik önemidir. Primer aldosteronizm derlemesinde ACTH yanıtı, özellikle tek taraflı ve bilateral hastalık ayrımı için araştırılmıştır. SLE/antifosfolipid sendromu derlemesi ise yayımlanmış adrenal yetmezlik olgularını bir araya getirir. Bu nedenle bütün kayıtları tek bir test başarısı veya tek bir genel hastalık sıklığı altında birleştirmek, kaynakların yanıtladığı soruları birbirine karıştıracaktır. [7][5][1][2][3][4][6]

2. Tanısal doğruluk, prevalans ve prognozun ayrıştırılması

Tanısal doğruluk derlemelerindeki duyarlılık, özgüllük ve olabilirlik oranları, testin hastalık değerlendirmesindeki ayırt ediciliğini ele alır. Buna karşılık glukokortikoid ve siroz derlemelerindeki prevalans, ilgili popülasyonun kullanılan tanı kuralını ne sıklıkla karşıladığını gösterir. Bir protokolle daha fazla pozitif sonuç alınması, o protokolün daha doğru olduğunun doğrudan kanıtı değildir. Nefrotik sendrom derlemesinin iki saatlik ACTH testinde daha yüksek tanısal verim bildirmesi de bu ayrımla okunmalıdır. Kaynaklar arasında tanım, eşik, test zamanı ve hasta seçimi değiştiği için yüksek pozitiflik oranları, bağımsız biçimde doğrulanmış üstün duyarlılık olarak yeniden adlandırılmamalıdır. [7][5][1][2][3]

Benzer biçimde prognostik ilişki, tedavi etkisi değildir. Siroz derlemesi testle tanımlanan göreceli yetmezlikle mortalite arasındaki ilişkiyi incelemiş, hedef popülasyonda tedavi müdahalesi araştıran çalışma bulunmadığını bildirmiştir. Nefrotik sendrom derlemesindeki adrenal baskılanma ve nüks ilişkisi de replasman tedavisinin nüksü önlediğini göstermemektedir. Primer aldosteronizmde bazı çalışmaların yüksek ayırt edicilik göstermesi, farklı protokollerin ortak bir uygulama standardına dönüştüğü anlamına gelmez. Bu sentezde kaynakların sonuçları, doğruluk, sıklık, ilişki ve klinik yarar başlıkları arasında aktarılmadan korunmuştur; sonuçların klinik karara dönüştürülebilirliği ayrıca tartışılmıştır. [3][2][4]

3. Primer ve sekonder adrenal yetmezlikte doğruluk

Genel doğruluk meta-analizi, yüksek doz 250 mcg ve düşük doz 1 mcg ACTH testlerini değerlendirmiştir. Sekonder adrenal yetmezlik için 30 çalışmada 1209 erişkin ve 228 çocuk bulunmaktadır. Farklı tepe serum kortizol eşiklerinde iki dozun genel tanısal doğruluğu benzer bulunmuştur. Erişkinlerde pozitif olabilirlik oranları yüksek doz için 9,1, düşük doz için 5,9; negatif olabilirlik oranları sırasıyla 0,39 ve 0,19'dur. Çocuklarda pozitif oranlar 43,5 ve 7,7; negatif oranlar 0,65 ve 0,34 olarak bildirilmiştir. Özet bu oranların güven aralıklarını sunmamaktadır. Yazarların temel yorumu, her iki testin sekonder yetmezliği desteklemeye uygun, dışlamaya ise yetersiz olduğudur. [7]

Bu sonuç, normal yanıtın sekonder adrenal yetmezliği tek başına kesin biçimde dışladığı şeklinde yorumlanmaması gerektiğini destekler. Bununla birlikte sağlanan özet, normal sonuç sonrasında hangi ek testin hangi sırayla uygulanacağını belirleyen bir algoritma sunmaz. Primer adrenal yetmezlik kanıtı daha küçüktür: beş çalışma ve 100 hasta değerlendirilmiş, yalnızca yüksek doz testin duyarlılığı hesaplanabilmiştir. Duyarlılık %92, %95 güven aralığı %81–97'dir. Buradan primer yetmezlikte düşük doz üstünlüğü veya özgüllük tahmini üretilemez. Yazarlar olası yanlılık, heterojenlik ve kesinlik eksikliği nedeniyle tahminlere güvenlerini düşük ile orta arasında tanımlamıştır; bu ifade kaynak yazarlarının değerlendirmesidir. [7]

Derlemenin altı veri tabanında arama, bağımsız değerlendirici çiftleriyle seçim ve yanlılık incelemesi, ayrıca iki değişkenli modelle sentez bildirmesi yöntemsel açıdan önemlidir. Ancak yalnızca özet erişimi, referans standartların ayrıntılarını, eşiklere göre sonuçları ve çalışma düzeyi yanlılık yargılarını denetlemeyi engeller. Olabilirlik oranları farklı yaş ve doz gruplarında sayısal olarak değişse de yazarların genel benzerlik sonucunun yerine tek bir sayısal karşılaştırmadan üstünlük hükmü konulmamalıdır. Özellikle primer ve sekonder yetmezlik için kanıt miktarının farklı olması, sonuçların iki hastalık grubuna aynı kesinlikle taşınmasını sınırlamaktadır. [7]

4. Çocuklarda doz seçimi ve protokol standardizasyonu

Çocuklara özgü sistematik derleme, düşük doz ve standart kısa Synacthen testlerinin merkezi adrenal yetmezlikte referans standart testlerle karşılaştırıldığı araştırmaları incelemiştir. Düşük dozun duyarlılığı %86, standart dozun %61; özgüllükleri sırasıyla %88 ve %99 olarak bildirilmiştir. Standart testin pozitif olabilirlik oranı da daha yüksektir. Bu bulgular düşük doz lehine bir duyarlılık, standart doz lehine bir özgüllük farkı göstermektedir. Ancak düşük doz çalışmalarında farklı Synacthen dozları kullanılmış ve heterojenlik yüksek bulunmuştur. Sağlanan özet güven aralıklarını, toplam örneklem büyüklüğünü ve sayısal heterojenlik ölçüsünü vermediğinden, farkların kesinliği daha ayrıntılı değerlendirilememektedir. [5]

Yazarlar bu sayılara rağmen düşük dozun açık üstünlüğü sonucuna ulaşmamış, seçimin hastaya göre bireyselleştirilmesini önermiştir. Analiz yöntemleri ile zamanlama, örnekleme sıklığı ve dozdaki standardizasyon eksikliğini tanısal yanlışlıklarla ilişkilendirmişlerdir. Genel doğruluk derlemesinin iki dozu benzer bulmasıyla çocuk derlemesinin farklı duyarlılık ve özgüllükler bildirmesi, tek başına doğrudan çelişki sayılmamalıdır: derlemelerin odakları ve sundukları sonuçlar aynı değildir. Sağlanan materyal, farkı belirli bir eşik, referans standart veya çalışma alt kümesine kesin olarak bağlamaya yeterli değildir. İki derlemenin birlikte okunması, sayısal sonuçların protokol ayrıntılarından koparılmamasını gerektirir. [5][7]

Protokol çeşitliliği nefrotik sendromlu çocuklarda daha da belirgindir. Sağlanan tam metin; iki saatlik, altı saatlik, kısa Synacthen, değiştirilmiş düşük doz Synacthen ve uzun etkili ACTH uygulamalarını tarif etmektedir. Değerlendirmeler steroid tedavisi sırasında, kesilmesinin hemen ardından veya daha sonra yapılmıştır. Bu farklılıklar yalnızca test adındaki değişkenlik değildir; sonuçların hangi maruziyet ve toparlanma dönemini temsil ettiğini de değiştirir. Kaynaklar bu nedenle bütün çocuklar ve bütün klinik durumlar için tek bir örnekleme zamanı veya tek bir kortizol karar eşiği ortaya koymamaktadır. Özellikle nefrotik sendrom tam metninin bozulmuş tablo parçalarından ayrıntılı uygulama şeması yeniden oluşturulmamalıdır. [2][5]

5. Sistemik glukokortikoid sonrasında erişkinler ve nefrotik sendromlu çocuklar

Erişkin glukokortikoid derlemesi, önceki araştırmalardaki doz ve süre belirsizliğini azaltmak amacıyla iyi tanımlı, protokollü sistemik glukokortikoid maruziyetlerini seçmiştir. Dahil edilen çalışmalarda bütün katılımcılar ACTH testiyle değerlendirilmiştir. On iki çalışmada 1170 kişi bulunmaktadır; 423 kişide adrenal yetmezlik saptanmıştır. Her çalışmanın en erken değerlendirme zamanındaki birleştirilmiş prevalans %30, %95 güven aralığı %19–45'tir. Tekil çalışma oranları %0–70 arasında değişmektedir. Bu tahmin, belirli çalışma protokollerinin ve erken değerlendirme zamanlarının ortak sonucudur; bütün glukokortikoid kullanıcılarında sabit bir bireysel risk veya kalıcı yetmezlik oranı olarak okunmamalıdır. [1]

Derleme, prevalansla hastalık tanısı, uygulama yolu, tedavi süresi veya çalışma kalitesi arasında tutarlı ilişki bulmadığını bildirmektedir. Azaltarak kesme içeren rejimlerde ve tedavi sonrasında daha geç test yapılan çalışmalarda gözlenen yetmezlik daha azdır; ancak hiçbir rejim güvenilir korunma sağlamamıştır. Özette azaltarak kesmeye ilişkin istatistiksel cümle kesiktir. Dolayısıyla bu ilişkinin p değeri veya sayısal etki büyüklüğü tamamlanamaz. Sonuçlar, azaltarak kesmenin belirli bir şemasını doğrulamaktan çok değerlendirme zamanının yorumdaki önemini gösterir. Üç veri tabanı, uyarlanmış Newcastle-Ottawa ölçeği ve rastgele etkiler modeli bildirilmiş olsa da ayrıntılı yanlılık ve heterojenlik sonuçları özetten denetlenememektedir. [1]

Nefrotik sendrom derlemesi, 13 çalışmada 516 çocuğu kapsamaktadır. Çocukların tamamı değerlendirmeye alındığında remisyondadır; çoğu çalışmada steroid tedavisi tamamlanmış, bazı çalışmalarda düşük doz idame sırasında test yapılmıştır. Adrenal yetmezlik oranları %5,9–92,9 arasında değişmiş ve yedi farklı değerlendirme yöntemi belirlenmiştir. Bu geniş aralık ortak bir prevalans tahmini değildir. Yazarlar farkların özellikle test yöntemi ve değerlendirme zamanından etkilendiğini belirtmektedir. Daha çok steroid duyarlı olguların temsil edilmesi, sonuçların bütün nefrotik sendrom alt tiplerine aynı ölçüde aktarılmasını sınırlar. İki saatlik ACTH testinin en yüksek verimi göstermesi, bağımsız doğruluk üstünlüğü olarak yorumlanmamalıdır. [2]

Sık nükseden veya steroid bağımlı nefrotik sendrom ile uzamış ya da tekrarlanan steroid maruziyetinde adrenal baskılanma daha fazla bildirilmiştir. Yaşla ilişkiler tutarsızdır; sabah kortizolünün tek başına yeterliliği konusunda da araştırmalar farklı sonuçlar vermektedir. Baskılanmış adrenal işlev, özellikle enfeksiyon dönemlerinde nüksle ilişkilendirilmiştir. Bununla birlikte küçük, çoğunlukla tek merkezli çalışmalar ve sınırlı uzun dönem izlem, bu ilişkinin klinik önemini kesinleştirmeyi güçleştirir. Derlemenin tarama, stres döneminde korunma ve replasman hakkındaki önerileri, yazarlarca pragmatik bir yaklaşım olarak tanımlanmaktadır. Bunlar karşılaştırmalı araştırmalarla doğrulanmış kesin bir tedavi algoritması gibi aktarılmamalıdır. [2]

6. Sirozda kortizol ölçümü, prevalans ve prognoz

Kritik hastalığı olmayan siroz hastalarına ilişkin derleme, 22 tek merkezli gözlemsel çalışmada 1991 kişiyi kapsamıştır. Çalışmaların 14'ü prospektif kohort, sekizi kesitseldir. Birleştirilmiş göreceli adrenal yetmezlik prevalansı %37, %95 güven aralığı %33–42'dir. Düşük doz kısa Synacthen kullanılan alt grupta prevalans %44, standart doz kullanılanlarda %34 bulunmuştur. Child-Pugh sınıfına göre pozitiflik artmıştır. Ancak bu sonuçlar farklı çalışma kümelerinin alt grup tahminleridir; bütün hastalarda aynı koşullarda yapılmış eşleştirilmiş doğruluk karşılaştırmaları değildir. Bu nedenle düşük dozun daha fazla pozitiflik oluşturması, tek başına daha doğru veya klinik olarak daha yararlı test olduğunu kanıtlamaz. [3]

Kortizolün ölçülen biçimi de sınıflandırmayı belirgin değiştirmektedir. Total kortizol artışı ölçütüyle prevalans %36, tepe total kortizolle %29, tükürük kortizolüyle %19 ve tepe plazma serbest kortizolüyle %12'dir. Derleme, düşük albümin ve kortizol bağlayıcı globulinin total kortizolle göreceli yetmezliğin fazla tanınmasına yol açabileceğini tartışmaktadır. Buna karşılık serbest kortizol ölçümünde siroza özgü doğrulanmış referans aralıkları, laboratuvar erişimi ve klinik sonuçlarla bağlantı bakımından belirsizlikler bulunmaktadır. Daha düşük prevalans veren yöntemin otomatik olarak daha doğru olduğu sonucu çıkarılamaz. Ölçülen kortizol biçimi ile kullanılan eşik, test sonucunun ayrılmaz parçaları olarak değerlendirilmelidir. [3]

Dört prognostik çalışmanın sentezinde göreceli yetmezlik, daha yüksek 90 günlük mortaliteyle ilişkilidir: odds oranı 2,88, %95 güven aralığı 1,69–4,92 ve I² %15'tir. Bu bir odds oranıdır; doğrudan risk oranı veya mutlak ölüm olasılığı değildir. Çalışmalar hastanede yatan, kritik hastalığı olmayan hastalarda standart doz test ve total kortizol artışı ölçütünü kullanmıştır. İlişkinin düşük doz, serbest kortizol veya tükürük kortizolüyle tanımlanan yetmezliğe taşındığı gösterilmemiştir. Ayrıca altta yatan karaciğer hastalığının şiddetinden bağımsız öngörü değeri çözülememiştir. Dolayısıyla pozitif testin prognostik bilgi taşıması, glukokortikoid tedavisinin yaşam süresini uzatacağını göstermez. [3]

Bu derlemenin beş kaynakta arama, bağımsız çalışma değerlendirmesi ve önceden tanımlanmış alt grup analizleri bildirmesi raporlama açısından güçlüdür. Yazarlar kohortların biri dışında genel yanlılık riskini düşük bulmuş, buna karşın izlem kaybının sıklıkla raporlanmadığını belirtmiştir. Kesitsel çalışmalarda örneklem gerekçesi ve katılmayan uygun hastalara ilişkin bilgiler daha sorunludur. Eş hastalıklar ve tedavilerin tutarsız kaydı artık karıştırıcılık olasılığını sürdürür. Kaynak, hedeflenen kritik olmayan popülasyonda tedavi müdahalesinin araştırılmadığını açıkça bildirmektedir. Kritik hastalarla ilgili giriş bölümündeki tedavi bulguları bu farklı popülasyon için doğrudan etkinlik veya güvenlik kanıtı sayılmamalıdır. [3]

7. Primer aldosteronizmde tanı ve alt tip ayrımı

Primer aldosteronizm derlemesi, kortizol eş salgılanmasına ilişkin 16 ve ACTH testinin tanısal kullanımına ilişkin dokuz çalışmayı ayrı başlıklarda incelemiştir. Buradaki hedef adrenal yetersizliğin dışlanması değil, özellikle aldosteron üreten adenom ile bilateral hastalığın ayrımıdır. Bazı çalışmalarda eğri altında alan 0,70–0,95 arasında bildirilmiştir; bu aralık ortak bir havuzlanmış etki değildir. ACTH dozu, öncesinde deksametazon baskılanması, örnekleme zamanı, karar eşiği ve alt tipin adrenal ven örneklemesi veya histopatolojiyle tanımlanması değişmektedir. Kesin primer aldosteronizm tanısına ilişkin kanıt, alt tip ayrımına göre daha sınırlı ve tutarsızdır. [4]

Kortizol eş salgılanması adrenal ven örneklemesindeki aldosteron/kortizol oranlarını etkileyebilir; buna karşılık hafif kortizol fazlalığının ACTH ile yapılan örneklemede belirgin fark yaratmadığını bildiren tek merkezli araştırma da bulunmaktadır. Derleme, genetik mutasyonlara göre aldosteronun ACTH yanıtının değişebileceğini vurgular. Çalışmaların küçük, çoğunlukla tek merkezli ve belirli ülkelerde yoğunlaşmış olması genellenebilirliği sınırlar. İndeks değerlendirme ile referans değerlendirmede ACTH yanıtının ortak rol oynaması ölçüm yanlılığı doğurabilir. Yazarların sonucu rutin kullanım için özgül öneri vermeye kanıtın yetmediğidir. Bu nedenle ACTH testinin adrenal ven örneklemesinin yerini aldığı veya bütün merkezlerde aynı eşikle kullanılabileceği söylenemez. [4]

8. SLE ve antifosfolipid sendromunda sınırlı doğrudan kanıt

SLE/antifosfolipid sendromu derlemesi, 91 yayındaki 105 adrenal yetmezlik olgusunu kapsamaktadır. ACTH testi olguların yalnızca %18'inde yapılmış ve test edilenlerin %76,6'sının uyarıya yanıtsız olduğu bildirilmiştir. Bu oran duyarlılık değildir; ortak bir test stratejisiyle değerlendirilmiş temsil edici bir şüpheli hasta grubunu göstermemektedir. Aynı nedenle SLE veya antifosfolipid sendromlu genel popülasyondaki adrenal yetmezlik prevalansı olarak kullanılamaz. Teste yönlendirme nedenleri, protokoller, eşikler ve ortak referans değerlendirme ayrıntıları sağlanan özette bulunmamaktadır. Bulgular, bu özel hastalık bağlamında ACTH testinin bazı olgularda kullanıldığını gösterir; güvenilir bir doğruluk tahmini sağlamaz. [6]

Karın ağrısı, ateş, kusma ve bulantı sık bildirilen klinik sunumlardır. Derleme erken tanı ve tedavinin önemini vurgulamakta, ancak bu semptomların ACTH testi için doğrulanmış seçim ölçütleri olduğunu göstermemektedir. Bildirilen hidrokortizon, fludrokortizon ve diğer tedavi kullanımları da karşılaştırmalı etkinlik sonucu değildir. Yayımlanmış olguların bir araya getirilmesi, seçilim ve yayın yanlılığına açıktır; erişilebilir özet bu sorunların ayrıntılı değerlendirmesini sunmaz. Bu nedenle kayıt kapsam içinde tutulmuş, fakat testin rutin taramadaki başarısı, en uygun dozu veya tedaviye yön verme etkisi için güçlü doğrudan kanıt olarak kullanılmamıştır. [6]

9. Klinik yorum, güvenlik ve araştırma gereksinimleri

Kanıtın ortak mesajı, ACTH sonucunun hastalık hedefi, maruziyet öyküsü, değerlendirme zamanı, uygulanan protokol ve ölçülen kortizol biçimiyle birlikte yorumlanmasıdır. Sekonder adrenal yetmezlikte normal sonuç kesin dışlama olarak kullanılmamalı; çocuklarda düşük dozun daha yüksek duyarlılığı özgüllük farkından bağımsız değerlendirilmemelidir. Glukokortikoid sonrasında erken ve geç değerlendirmeler aynı toparlanma dönemini temsil etmez. Sirozda total kortizolle tanımlanan göreceli yetmezlik klasik primer adrenal yetmezlikle özdeş kabul edilmemelidir. Primer aldosteronizmde ise ölçülen klinik hedef zaten farklıdır. Bu ayrımlar korunmadan tek bir evrensel üstün doz veya eşik önerisi çıkarılamaz. [7][5][1][2][3][4]

Sağlanan kayıtların sonuçları, ACTH uygulamasının doğrudan advers olaylarını veya tolerabilitesini protokoller arasında karşılaştıran bir güvenlik tahmini sunmamaktadır. Bu durum güvenliğin kanıtlandığı şeklinde yorumlanmamalıdır. Nefrotik sendrom derlemesinde enfeksiyon ve diğer fizyolojik stresler sırasında adrenal kriz riski tartışılmaktadır; bu, test maddesinin advers etkisi değil, adrenal baskılanmanın klinik sonucuna ilişkin değerlendirmedir. Siroz derlemesinde kritik hastalardaki steroid tedavisi zararları da hedeflenen kritik olmayan hastalara doğrudan taşınamaz. Dolayısıyla bu sentez, işlem güvenliği ile hastalığın veya tedavinin güvenliğini birbirinden ayırır ve yeni bir bireysel ilaç kesme ya da replasman rejimi önermez. [2][3][7][5][1][4][6]

Araştırma gereksinimleri de popülasyona göre değişmektedir. Çocuklarda analiz ve protokol standardizasyonu; nefrotik sendromda güvenilir tanı ölçütleri, alt grup değerlendirmesi ve uzun dönem toparlanma izlemi; sirozda alternatif kortizol ölçümlerinin prognostik doğrulaması ve tedavi yararının araştırılması öne çıkmaktadır. Primer aldosteronizmde ortak protokol ve tutarlı alt tip tanımları kullanan çok merkezli çalışmalar gereklidir. Erişkin glukokortikoid derlemesindeki geniş prevalans değişkenliği, maruziyet ve test zamanının açık raporlanmasının önemini destekler. Sonuç olarak sağlanan derlemeler, bağlama duyarlı yorumu desteklemekte; bütün klinik durumları kapsayan tek bir test stratejisini doğrulamamaktadır. [5][2][3][4][1]

Çalışmaların karşılaştırmalı kanıt tablosu

Meta-analiz bulguları

Aşağıdaki birleşik etkiler ilgili yayınların yazarları tarafından hesaplanmıştır. Aynı birincil çalışmaları içerebilen farklı derlemelerin sonuçları yeniden birleştirilmemiştir.

Kanıtın güvenilirliği ve sınırlılıklar

• Üst düzey arama Europe PMC ile sınırlıdır; başlık/özet terimleri ve yayın türü etiketleri farklı adlandırılmış veya eksik indekslenmiş uygun derlemeleri kaçırabilir.
• Yedi kaydın yalnızca üçünde açık tam metin sağlanmıştır. Diğer dört kayıtta referans standartlar, güven aralıkları ve çalışma düzeyi yanlılık ayrıntıları özetle sınırlıdır.
• Bu çalışma otomatik bir derlemeler üstü sentezdir; yeni birincil çalışma taraması, bağımsız insan çift taraması veya resmî AMSTAR-2/GRADE değerlendirmesi gerçekleştirilmemiştir.
• Birincil çalışma örtüşmesi sağlanan materyalden eksiksiz eşleştirilememiştir. Derlemelerin örneklemleri benzersiz hasta toplamı olarak toplanmamıştır.
• Nefrotik sendrom tam metnindeki bazı tablo parçaları ve erişkin glukokortikoid özetindeki istatistiksel cümle bozuktur veya eksiktir. Eksik sayılar, dozlar veya istatistikler tamamlanmamıştır.
• Popülasyon, referans değerlendirme, ACTH dozu, örnekleme zamanı, kortizol biçimi ve karar eşiği değişkenliği sonuçların doğrudan karşılaştırılmasını sınırlar.
• SLE/antifosfolipid sendromu kaydı seçilmiş yayımlanmış olgulara ve sınırlı ACTH testi kullanımına dayanır; tanısal doğruluk veya genel prevalans tahmini değildir.
• Primer aldosteronizm kaydı adrenal yetmezlikten farklı bir klinik hedefi ele alır; kortizol eş salgılanmasına ilişkin bütün sonuçlar ACTH testinin doğruluğuna doğrudan kanıt sayılmamıştır.
• Sirozdaki mortalite ilişkisi gözlemseldir ve karaciğer hastalığının şiddetinden bağımsızlığı kesinleşmemiştir; test pozitifliği tedavi yararının kanıtı değildir.
• Sağlanan kayıtlardan işleme özgü advers olay veya protokoller arası tolerabilite tahmini çıkarılamamaktadır. Bildirim yokluğu güvenlik kanıtı kabul edilmemiştir.
• Kaynak yazarlarının kalite ve güven yargıları ile bu sentezin yorumları ayrılmış; yalnızca çalışma tasarımından bağımsız bir kanıt kesinliği derecesi türetilmemiştir.

Derleme kaynakları

1. Adrenal insufficiency following systemic glucocorticoid therapy: a systematic review and meta-analysis. ↗

   European journal of internal medicine · 2026 · DOI: 10.1016/j.ejim.2026.106707

   Bibliyografik kayıt ve özet erişilebilir; açık tam metin bulunamadı.
2. Steroid-induced adrenal insufficiency in children with nephrotic syndrome: a systematic review. ↗

   Pediatric nephrology (Berlin, Germany) · 2026 · DOI: 10.1007/s00467-026-07154-4

   Açık tam metin incelendi.
3. Relative adrenal insufficiency in the non-critically ill patient with cirrhosis: A systematic review and meta-analysis. ↗

   Liver international : official journal of the International Association for the Study of the Liver · 2023 · DOI: 10.1111/liv.15473

   Açık tam metin incelendi.
4. Cortisol Co-Secretion and Clinical Usefulness of ACTH Stimulation Test in Primary Aldosteronism: A Systematic Review and Biases in Epidemiological Studies. ↗

   Frontiers in endocrinology · 2021 · DOI: 10.3389/fendo.2021.645488

   Açık tam metin incelendi.
5. A systematic review and meta-analysis of Synacthen tests for assessing hypothalamic-pituitary-adrenal insufficiency in children. ↗

   Archives of disease in childhood · 2016 · DOI: 10.1136/archdischild-2015-308925

   Bibliyografik kayıt ve özet erişilebilir; açık tam metin bulunamadı.
6. Adrenal insufficiency in systematic lupus erythematosus (SLE) and antiphospholipid syndrome (APS): A systematic review. ↗

   Autoimmunity reviews · 2019 · DOI: 10.1016/j.autrev.2018.06.014

   Bibliyografik kayıt ve özet erişilebilir; açık tam metin bulunamadı.
7. ACTH Stimulation Tests for the Diagnosis of Adrenal Insufficiency: Systematic Review and Meta-Analysis. ↗

   The Journal of clinical endocrinology and metabolism · 2016 · DOI: 10.1210/jc.2015-1700

   Bibliyografik kayıt ve özet erişilebilir; açık tam metin bulunamadı.