İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

ADENOİDEKTOMİ

ÖZET

Adenoidektomi, burun arkasındaki geniz eti dokusunun cerrahi olarak çıkarılmasıdır. En sık çocuklarda, büyümüş dokunun burundan solunumu veya uykuyu etkilediği durumlarda değerlendirilir. Bazı çocuklarda kulak yakınmaları da kararın parçasıdır. Her geniz eti büyümesi ameliyat gerektirmez; belirtilerin ağırlığına göre izlem seçilebilir. Erişkinlerde de uygulanabilse de bu daha seyrektir.

Geniz eti yaşla küçülebildiğinden burun ve kulak sorunları zaman içinde hafifleyebilir. Bekleme ile cerrahi arasındaki seçim, şikâyetlerin günlük yaşama etkisine göre cerrahla görüşülmelidir. Bazı çocuklarda burun tıkanıklığı için burun spreyiyle tedavi denenebilir. Antibiyotikler ise her geniz eti yakınmasını çözmez ve enfekte akıntıda sağlanan rahatlama geçici olabilir.

Orta kulakta sıvı birikimi nedeniyle tüp planlanan çocukta geniz eti ameliyatının eklenmesi ayrıca değerlendirilir. NICE, on iki yaş altındaki bu grupta damak anormalliği yoksa ek adenoidektominin düşünülmesini önerir. Aileyle kanama ve konuşma sırasında burun yolunun yeterince kapanamaması anlamındaki velofaringeal yetmezlik riski konuşulur; bu öneri herkes için zorunlu ameliyat demek değildir.

Girişim genel anestezi altında, ağız yoluyla yapılır. Çocuk ameliyat öncesinde ateşli veya enfeksiyonluysa ekibe haber verilmesi gerekir; işlem ertelenebilir. Kanama ya da kolay morarma öyküsü ve benzer aile öyküsü de bildirilmelidir. Ameliyat sonrasında hemşireler çocuğun uyanıklığını, solunumunu ve genel durumunu izler; ağrı kontrolü ve sıvı alımı değerlendirilir.

İyileşme sırasında geçici burun tıkanıklığı, boğaz veya kulak ağrısı ve ses değişikliği görülebilir.

Çoğu çocuk kısa sürede taburcu olsa da bazı çocuklarda gece izlem gerekir. Nadir olarak kanama, enfeksiyon veya kalıcı ses değişikliği gelişebilir. Doku yeniden büyür ve yakınmalar tekrar ederse yeni değerlendirme gerekir; ikinci ameliyat her çocuk için kaçınılmaz değildir.

Burun veya boğazdan kanama ya da kanlı kusma acil değerlendirme gerektirir. Sıvı içememe, yüksek ateş, artan ağrı veya ağrılı ve sert boyun da geciktirilmeden sağlık ekibine bildirilmelidir.

Kaynaklar:[1][3][2][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • adenoidektomi
  • geniz eti
  • nazal tıkanıklık
  • efüzyonlu otitis media
  • velofaringeal yetmezlik
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN: ONAM VE SEÇENEKLER

Aile tedavi seçeneklerini yeniden görüşebilir ve ikinci görüş isteyebilir. Onam formunu imzalamak, daha sonra cerrahiden vazgeçme hakkını ortadan kaldırmaz. Çocuğun ameliyata hazırlanması ve okuldan uzak kalacağı sürenin planlanması da görüşmenin parçasıdır.

Kaynaklar:[3]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

İŞLEM ÖNCESİ DEĞERLENDİRME

Son günlerdeki ateş, soğuk algınlığı veya balgamlı öksürük sorgulanır; güvenli zamanlama ekipçe yeniden değerlendirilebilir. Olağandışı kanama ve morarma ile ailede kanama öyküsü özellikle kaydedilir. Açlık talimatı merkezin anestezi planından alınmalı, bu genel metinden kişisel süre çıkarılmamalıdır.

Kaynaklar:[4]

FİZİK MUAYENE

DAMAK VE KONUŞMA GÜVENLİĞİ

OME için tüpe ek adenoidektomi planında damak anormalliği araştırılmalıdır. Damak anomalisi velofaringeal yetmezlik ve buruna geri kaçış riskini artırabileceğinden standart ek cerrahi önerisi bu gruba otomatik uygulanmaz.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

İYİLEŞME BELİRTİSİ İLE ALARMIN AYRIMI

Geçici burun tıkanıklığı ve ses değişikliği iyileşme sırasında görülebilir. Buna karşılık kanama, kanlı veya siyah-kahverengi kusma acil değerlendirme gerektirir. Sıvı alamama ve artan ağrı da sıradan iyileşme diye göz ardı edilmemelidir.

Kaynaklar:[1]

TANISAL YAKLAŞIM

İŞİTME YARARININ ZAMANLAMASI

TARGET araştırmasında tüpe ek adenoidektomi, ilk üç–altı aydaki işitme kazancını artırmadı; daha sonraki izlemlerde ek yarar saptandı. Bu, erken testte fark görülmemesinin uzun dönemle aynı sonuç olmadığını gösterir; çalışma sonuçları farklı yaştaki veya farklı kulak sorunu olan tüm çocuklara taşınmamalıdır.

Kaynaklar:[6]

TEDAVİ

DERLENME VE TABURCULUK

Anestezi sonrası ekip çocuğun solunumunu, öksürmesini ve yutmasını değerlendirir. Aynı gün eve dönüş yaygındır, fakat ek gözlem gerektiğinde gece yatışı seçilebilir. Evde dinlenme, dumandan uzak ortam ve ağrı kontrolü konusunda kişiye verilen talimat esas alınır.

Kaynaklar:[5]

İZLEM VE ÖNERİLER

TEKRARLAYAN YAKINMALAR

Özellikle çok küçük çocuklarda adenoid dokusu yeniden büyüyebilir. Burun veya uyku yakınmaları tekrar ederse yeniden cerrahi ancak yeni görüşme ve değerlendirmeden sonra ele alınır. Derlenme sırasında nabız, oksijen düzeyi ve solunum gözlemi çocuğun güvenli izleminin parçalarıdır.

Kaynaklar:[4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

KANAMA VE YETERSİZ SIVI ALIMI

Ameliyattan sonra burun veya boğazdan herhangi bir kanamada acil yardım alın. Çocuğun sıvı içememesi, yüksek ateşi veya ağrılı ve sert boynu varsa aynı gün acil klinik değerlendirme istenmelidir.

Kaynaklar:[1]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Adenoidectomy ↗

    NHS · Kaynak tarihi: Son inceleme 2023-03-10; planlanan 2026-03-10 tarihi güncelleme kanıtı değildir · Erişim: 2026-10-31

  2. Otitis media with effusion in under 12s: recommendations 1.6.3–1.6.4 ↗

    NICE NG233 · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-31

  3. Adenoid Surgery ↗

    Royal Devon University Healthcare NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: Nisan 2025, RD 18 003 003 · Erişim: 2026-10-31

  4. Adenoidectomy ↗

    Cambridge University Hospitals · Kaynak tarihi: 2026-06-24; sürüm 5 · Erişim: 2026-10-31

  5. Adenoidectomy ↗

    Cleveland Clinic · Kaynak tarihi: 2026-01-02 · Erişim: 2026-10-31

  6. Adjuvant adenoidectomy in persistent bilateral otitis media with effusion: hearing and revision surgery outcomes through 2 years in the TARGET randomised trial ↗

    MRC Multicentre Otitis Media Study Group; Clinical Otolaryngology · Kaynak tarihi: Nisan 2012 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · TARGET: TÜPE EK ADENOİDEKTOMİNİN ZAMAN İÇİNDEKİ ETKİSİ

Adjuvant adenoidectomy in persistent bilateral otitis media with effusion: hearing and revision surgery outcomes through 2 years in the TARGET randomised trial

MRC Multicentre Otitis Media Study Group · Clinical Otolaryngology · 2012

Çalışma türü: On bir merkezli, üç kollu randomize çalışma; iki yıllık izlem.

Kapsam: Kalıcı iki taraflı OME ve işitme kaybı olan 376 çocuk randomize edildi; 253’ünde beş ziyaretin tamamına ait veri vardı.

ÖZET

İlk üç–altı ayda tüpe ek işitme yararı yoktu; 12, 18 ve 24 ayın ortalamasında adenoidektominin ek yararı 4,2 dB idi.

Özet okundu. Tüm ziyaretleri tamamlayanların oranı yüzde 67; sonuçlar seçilmiş küçük çocuklara ve kullanılan kısa süreli tüplere aittir.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.