ADENOMYOZİS
ÖZET
Adenomyozis, endometriyuma benzer dokunun uterus kas tabakası içinde bulunmasıdır. Ağrılı ve yoğun adet, pelvik ağrı veya ilişki sırasında ağrı yapabilir; bazı kişilerde belirti vermez. Endometriozisle aynı hastalık değildir, ancak birlikte bulunabilir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Miyometriyal hastalık, görüntüleme ve fertilite hedefli tedavi; endometriozis eşanlamlısı değil.
HALK İÇİN: NE ZAMAN BAŞVURMALI?
Adetlerin giderek ağırlaşması, günlük yaşamı durduran ağrı, ara kanama veya ilişki sonrası kanama değerlendirilmelidir. Bu belirtiler tek başına adenomyozis tanısı koydurmaz. Muayene ve görüntüleme benzer hastalıkları ayırmaya yardım eder. [1]
TEDAVİNİN AMACI
Tedavi kanamayı ve ağrıyı azaltmaya, yaşam kalitesini korumaya yöneliktir. Yaş, gebelik isteği ve belirtiler birlikte değerlendirilir. Uterusu korumak ile gebelik şansını artırmak aynı sonuç değildir; her işlem fertilite açısından ayrıca tartışılmalıdır. [3]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Kanama süresi/şiddeti, dismenore, ilişki ağrısı, önceki tedaviler ve gebelik isteği kaydedilir. Kalıcı ara kanama gibi belirtiler eşlik eden endometriyal patoloji araştırmasını gerektirebilir. [2]
FİZİK MUAYENE
MUAYENE VE BAŞLANGIÇ TESTLERİ
Onamla abdominal/pelvik muayenede büyümüş hassas uterus araştırılır. Yoğun adet kanamasında hemogram istenir; anemi semptomları ve hemodinamik durum değerlendirilir. [2]
AYIRICI TANI
Miyom, polip, endometriyal hiperplazi ve endometriozis benzer yakınma yapabilir. Bir ultrason bulgusu tüm kanama nedenlerini açıklamış sayılmaz; ara/ilişki sonrası kanama ayrıca değerlendirilir. [1]
TANISAL YAKLAŞIM
GÖRÜNTÜLEME BULGULARI
Miyometriyal kistler, duvar asimetrisi, heterojenite ve birleşim bölgesi düzensizliği birlikte değerlendirilir; tek ultrason işareti kesin tanı değildir. [3]
GÖRÜNTÜLEME
Yoğun kanamaya belirgin dismenore veya büyümüş hassas uterus eşlik ediyorsa transvajinal ultrason ilk tercihtir. Uygun değilse veya reddedilirse abdominal ultrason/MR seçeneklerinin sınırlılıkları açıklanır. [2]
TEDAVİ
İLAÇ VE GİRİŞİM SEÇİMİ
Yoğun kanaması olan uygun hastada LNG-IUS ilk seçeneklerden biridir. Kabul edilmez veya uygun değilse traneksamik asit, NSAİİ, kombine hormonal kontrasepsiyon veya siklik progestojenler değerlendirilebilir. Seçim kontrendikasyonlar ve üreme planıyla yapılır. [2]
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM VE YANITSIZLIK
Kanama/ağrı günlüğü, günlük işlev ve anemi yanıtı izlenir. LNG-IUS sonrası ilk aylarda düzensiz kanama olabileceği anlatılır; yararı değerlendirmek için genellikle en az altı döngü beklenmesi konuşulur. Kötüleşme veya ağır kanamada bu süreyi beklemek zorunlu değildir. [2]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ÖNCELİKLİ DEĞERLENDİRME
Alışılmıştan şiddetli ve analjeziyle düzelmeyen pelvik ağrı acil değerlendirme gerektirir. Yeni kanama örüntüsü başka bir hastalık olasılığını dışlamak için yeniden incelenir. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
CERRAHİ VE GEBELİK
Dirençli yakınmalarda embolizasyon veya cerrahi uzmanla tartışılır; histerektomi gebelik olanağını sona erdirir. [1]
ÜREME GÜVENLİĞİ
Adenomyomektomi seçilmiş hastada düşünülebilir; fertilite yararını destekleyen kanıtlar heterojen ve çoğunlukla gözlemseldir. Sonraki gebelikte uterus rüptürü ve plasenta akreta riski danışmanlığa dahil edilir. Gebe kişide yeni ağrı/kanama rutin adenomyozis ağrısı kabul edilmez; obstetrik nedenler değerlendirilir. [3]
KLİNİK DURUMLARI AYIRMA
Kararlar belirtiler, yaşam evresi, üreme planı ve klinik risklerle birlikte değerlendirilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Adenomyosis ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Heavy menstrual bleeding: assessment and management (NG88) ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2018; güncelleme 2021 · Erişim: 2026-10-26
- The Asian Society of Endometriosis and Adenomyosis guidelines for managing adenomyosis ↗
Harada T ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Seçilen çalışmalar klinik soruya göre okunmalıdır; tek bir sonuç tüm hasta gruplarına genellenemez.
01 · ADENOMYOZİS AĞRISINDA DİENOGEST
Evaluation of the efficacy and safety of dienogest in the treatment of painful symptoms in patients with adenomyosis: a randomized, double-blind, multicenter, placebo-controlled study.
Osuga Y; Fujimoto-Okabe H; Hagino A · Fertility and sterility · 2017
Çalışma türü: Çift kör plasebo kontrollü faz III çalışma
Kapsam: 67 hasta; 16 haftalık tedavi.
ÖZET
Dienogest ile ağrı ölçeklerinde plaseboya göre daha fazla azalma görüldü. İlacı alanların hemen hepsinde düzensiz uterin kanama bildirildi.
Ağır uterus büyümesi veya ağır anemisi olmayan hastalar; gebelik ve uzun dönem fertilite sonuçlarını göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 28911934 · DOI: 10.1016/j.fertnstert.2017.07.021
02 · EMBOLİZASYON İLE DİENOGESTİN KISA DÖNEM KARŞILAŞTIRMASI
Uterine artery embolization versus dienogest for symptomatic adenomyosis: A randomized controlled trial of short-term efficacy.
Refaat R; Ammar EAM; Basha MAA; Abouelhoda AM; Abo-Elhoda PM; Fawzi MM; El-Darwish AEGE; Abdallah KM; Ahmed AA · European journal of radiology · 2026
Çalışma türü: Tek merkezli randomize çalışma
Kapsam: MR ile doğrulanmış adenomyozisli, uterusunu korumak isteyen 60 hasta.
ÖZET
Altıncı ayda kronik ağrının tamamen düzelmesi embolizasyonda %93,3, dienogestte %66,7; ağır kanamanın düzelmesi %90 ve %56,7 idi.
Küçük örneklem ve altı aylık izlem; sonraki gebelik güvenliği veya uzun dönem üstünlük kanıtı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41628502 · DOI: 10.1016/j.ejrad.2026.112712
03 · ADENOMYOZİS VE GEBELİK SONUÇLARI
Untangling the independent effect of endometriosis, adenomyosis, and ART-related factors on maternal, placental, fetal, and neonatal adverse outcomes: results from a systematic review and meta-analysis.
Busnelli A; Di Simone N; Somigliana E; Greppi D; Cirillo F; Bulfoni A; Inversetti A; Levi-Setti PE · Human reproduction update · 2024
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: Adenomyozis için düşük analizinde 14, preeklampsi analizinde yedi çalışma.
ÖZET
Adenomyozis düşük (OR 1,83) ve preeklampsi (OR 1,70) ile ilişkiliydi; kanıt kalitesi düşük ve heterojenlik yüksekti.
Derleme ayrıca endometriozis ve yardımcı üremeyi inceler; bu hastalıkların sonuçları birbirine aktarılmamalı, ilişki nedensellik sayılmamalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39049473 · DOI: 10.1093/humupd/dmae024
Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 / acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.