ADRENAL KANAMA

Adrenal kanama, böbrek üstü bezinin içine oluşan kanamayı tanımlar; tek veya çift taraflı olabilir. Klinik görünüm yalnız ağrıdan ağır dolaşım bozukluğuna kadar değişir. Travma, sepsis, ameliyat ve pıhtılaşma sorunları değerlendirmede önemlidir. Antikoagülan kullanımı da sorgulanmalıdır. Karın veya yan ağrısı, halsizlik ve kusma özgül değildir; muayenede taşikardi, hipotansiyon ya da bölgesel hassasiyet bulunabilir.

Acil yaklaşımın önceliği kanamanın dolaşıma etkisi ile adrenal hormon yetersizliğini birlikte değerlendirmektir. Adrenal kriz düşünülüyorsa laboratuvar doğrulaması beklenmez. Kortizol ve ACTH örneği yalnız tedaviyi geciktirmeyecekse alınır. Stabil olgularda konservatif izlem mümkünken devam eden ciddi kanamada girişim gerekebilir. Bu nedenle görüntüde hematom görülmesi tek başına bütün hastalara aynı cerrahi işlemin uygulanması anlamına gelmez.

Görüntüleme yalnız kanamanın yerini göstermez, altta yatan bir tümörün araştırılmasına da yardım eder. Akut dönemde BT sık kullanılır; MR kan ürünleri ve kalan dokuyu değerlendirmede yararlı olabilir. Kan ürünlerinin görünümü zamanla değiştiği için önceki incelemelerle karşılaştırma önemlidir. Hematomun gerilemesi izlenirken kontrastlanan veya kalıcı doku görülmesi, kanayan bir kitle olasılığının yeniden ele alınmasını gerektirir.

2024 tarihli uzunlamasına çalışmada radyolojik olarak doğrulanmış adrenal kanaması olan 363 erişkin değerlendirilmiştir. Hastaların 338’inde tek, 25’inde çift taraflı kanama vardı. Primer adrenal yetmezlik çift taraflı grupta yüzde 72 oranında görülmüş, tek taraflı grupta saptanmamıştır. Bunlar çalışma grubunun sonuçlarıdır; tek taraflı her olguda hormon değerlendirmesinden vazgeçilmesi gerektiği veya tüm çift taraflı hastalarda kaçınılmaz yetmezlik gelişeceği anlamına gelmez.

2026’da yayımlanan sekiz kişilik travmatik kanama serisinde embolizasyonla hastane içi kanama kontrolü sağlanmıştır. Bununla birlikte grup küçük, tek merkezli ve seçilmiş hastalardan oluşmuştur; karşılaştırma grubu bulunmamaktadır. Kateterle ilişkili bir damar yaralanması da bildirilmiştir. Bu veriler uygun hastada girişimsel yaklaşımı destekler, fakat her adrenal hematomun embolize edilmesini veya uzun dönem hormonal güvenliğin kesinleştiğini göstermez.