AKCİĞER KANSERİ
ÖZET
Akciğer kanseri, akciğerdeki anormal hücrelerin kontrolsüz çoğalmasıyla gelişen bir hastalık grubudur. Başlıca iki grubu küçük hücreli dışı akciğer kanseri ve küçük hücreli akciğer kanseridir; bu ayrım tanı ve tedavi planlamasında önemlidir. Tütün kullanımı en önemli risk etkenidir. Pasif sigara dumanı, radon, hava kirliliği ve asbest gibi mesleki maruziyetler de riski artırabilir. Tütün kullanımının bırakılması, dumansız ortamların desteklenmesi ve mesleki maruziyetlerin azaltılması korunmanın temel bileşenleridir. [10]
Erken dönemde belirti bulunmayabilir. Geçmeyen veya alışılmıştan farklılaşan öksürük, kanlı balgam, kalıcı nefes darlığı, tekrarlayan göğüs enfeksiyonları, göğüs ya da omuz ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı değerlendirme gerektirir. İştahsızlık ve sürekli yorgunluk da tabloya eşlik edebilir. Bu belirtiler tek başına kanser tanısı koydurmaz; başka hastalıklarda da görülebilir. Özellikle süren veya kötüleşen yakınmalarda değerlendirmeyi ertelememek önemlidir. [1]
Tanısal değerlendirmede görüntüleme, tümörün yerini ve yayılımını araştırırken doku örneğinin patolojik incelemesi kanserin türünü belirlemeye yardımcı olur. Evreleme, hastalığın akciğerle sınırlı olup olmadığını ve lenf düğümleri ya da uzak organlara yayılıp yayılmadığını değerlendirir. Küçük hücreli dışı kanserde tümörün moleküler özellikleri ve bazı biyobelirteçler tedavi seçimini etkileyebilir. Cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, hedefe yönelik tedaviler ve immünoterapi seçenekleri; kanserin evresi, tümör özellikleri ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir. [2]
Bakım yalnız tümöre yönelik tedaviden ibaret değildir. Ağrı ve diğer belirtilerin kontrolü ile destekleyici ve palyatif bakım, hastalığın farklı evrelerinde yaşam kalitesini destekler; planlama farklı uzmanlıkların birlikte değerlendirmesini gerektirir. [10]
Kanlı balgam az miktarda olsa bile gecikmeden tıbbi değerlendirme gerektirir. Birkaç küçük leke veya çizgiden fazla kan gelmesi ya da kanlı balgama nefes alma güçlüğü, çok hızlı kalp atımı, göğüs veya üst sırt ağrısının eşlik etmesi acil değerlendirme gerektirir. Bu durumların nedeni kanser dışında ciddi hastalıklar da olabilir. [7]
- Akciğer kanseri
- Küçük hücreli dışı akciğer kanseri
- Küçük hücreli akciğer kanseri
- Kanlı balgam
- Evreleme
- Moleküler testler
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Erişkin odaklı genel bilgi ve profesyonel yaklaşım; çocukluk ve gebelik için ayrı kişiselleştirilmiş değerlendirme gerekir.
BELİRTİLER
Geçmeyen öksürük, kanlı balgam, nefes darlığı, tekrarlayan veya düzelmeyen akciğer enfeksiyonu, göğüs/omuz ağrısı ve açıklanamayan kilo kaybı araştırılmalıdır. Bu yakınmalar mutlaka kanser demek değildir; değerlendirmeyi ertelemek de doğru değildir. [1]
TANI SONRASI
Görüntüleme hastalığın yerini ve yayılımını gösterirken biyopsi türünü belirlemeye yardımcı olur. Tedavi yalnız tümörün boyutuna değil, evresine, genel sağlık durumuna ve kişinin tercihlerine göre uzman ekipçe planlanır. Cerrahi, radyoterapi, kemoterapi, hedefe yönelik ilaç veya immünoterapi kullanılabilir. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ÖYKÜ VE BAKIM GEREKSİNİMİ
Semptom süresi, kilo kaybı, nefes darlığının günlük yaşama etkisi ve tekrarlayan enfeksiyonlar sorgulanır. Ses kısıklığı, yutma güçlüğü veya yüz-boyun şişliği de değerlendirme gerektirir. [1]
Aktif/geçmiş sigara kullanımı, pasif duman, asbest ve diğer mesleki kanserojenler ile önceki kişisel/ailevi kanser öyküsü kaydedilir. [8]
Kanser şüphesi doğar doğmaz sigara bırakma desteği sunulur. [4]
FİZİK MUAYENE
TEDAVİYE UYGUNLUK
Performans durumu, eşlik eden hastalıklar ve pulmoner rezerv tedavi kararının parçasıdır. Erken evre hastada dahi cerrahi uygunluğu yalnız tümör anatomisiyle belirlenmez. [3]
AYIRICI TANI
GÖRÜNTÜLEME BULGUSUNUN ANLAMI
Özellikle nodüler lezyonda enfeksiyon, tüberküloz, skar ve diğer benign süreçler kanserden ayrılmalıdır; görüntüleme bulgusu tek başına malignite tanısı değildir. [9]
Kitle veya nodülün kesin sınıflandırılması için görüntüleme, bronkoskopi ve biyopsi bilgileri birleştirilir. Tanı ve evreleme basamakları birlikte planlanmalı; sonuç tedaviyi değiştirmeyecekse gereksiz invaziv işlemlerden kaçınılmalıdır. [4]
TANISAL YAKLAŞIM
DOKU VE EVRELEME
Kontrastlı toraks BT; karaciğer, adrenal ve alt boyun alanlarını içerecek şekilde planlanır. Potansiyel küratif tedavide PET-BT nodal ve uzak yayılım değerlendirmesine katkı sağlar. Yönetimi değiştirecek büyümüş veya PET-pozitif mediastinal nodlar EBUS-TBNA/EUS-FNA gibi yöntemlerle örneklenir; görüntüleme pozitifliği tek başına patolojik evre değildir. [4]
MOLEKÜLER KARAR
Küçük hücreli dışı kanserde histoloji ve evreye uygun moleküler profilleme ile PD-L1 birlikte değerlendirilir. EGFR, ALK ve diğer hedeflenebilir değişiklikler tedavi seçimini değiştirebilir. Aktive edici EGFR değişikliğinde PD-L1 yüksek olsa dahi tek ajan immün kontrol noktası inhibitörü ilk basamak olarak önerilmez. [5]
TEDAVİ
KÜÇÜK HÜCRELİ DIŞI KANSER
Erken ve operabl hastalıkta cerrahi, ameliyata uygun olmayan seçilmiş erken evrede radyoterapi gündemdedir. Lokal ileri hastalıkta rezektabiliteye göre multimodal yaklaşım veya kemoradyoterapi; ileri/metastatik hastalıkta biyobelirteç, histoloji ve performansa uygun sistemik tedavi seçilir. Perioperatif veya konsolidasyon tedavisi gereksinimi evre ve moleküler profile göre ayrıca değerlendirilir. [3]
KÜÇÜK HÜCRELİ KANSER
Sınırlı evrede uygun hastada platin-etoposid ile toraks radyoterapisi temel yaklaşımdır; seçilmiş hastalarda kemoradyoterapi sonrası durvalumab değerlendirilir. Yaygın evrede platin-etoposide atezolizumab veya durvalumab eklenmesi uygun hastalarda seçenektir. Cerrahi yalnız çok sınırlı, dikkatle evrelenmiş özel gruba aittir. [6]
İZLEM VE ÖNERİLER
Tedavi bitiminden sonraki ilk uzman kontrolünün altı hafta içinde yapılması önerilir. Sonraki görüntüleme ve kontroller evre, tedavi, yan etkiler ve semptomlara göre düzenlenir; hastaya kontroller arasında ulaşabileceği bir ekip bağlantısı verilmelidir. [4]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL BELİRTİLER
Birkaç çizgiden fazla kanlı balgam veya kanamayla birlikte nefes darlığı, hızlı kalp atımı ya da göğüs/sırt ağrısı acil yardım gerektirir. Bu durum kanser dışında pulmoner emboli gibi tehlikeli nedenlerden de kaynaklanabilir. [7]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
KLİNİK DURUMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI
Karşılaştırma eğitim amaçlıdır; klinik bağlam ve hasta özellikleriyle birlikte yorumlanır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Lung cancer symptoms ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-25
- NSCLC patient information ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-25
- NSCLC professional treatment PDQ ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-25
- Lung cancer diagnosis and management NG122 ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-25
- ASCO living guideline driver alterations 2026.3.2 ↗
ASCO · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Small cell lung cancer treatment PDQ ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-25
- Coughing up blood ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-25
- Guideline for referral of patients with suspected lung cancer ↗
Cancer Care Ontario · Kaynak tarihi: 2014 · Erişim: 2026-10-25
- Lung nodules: causes and assessment ↗
ACR/RSNA · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
- Lung cancer ↗
World Health Organization · Kaynak tarihi: 2026-04-16 · Erişim: 2026-10-27
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 8 ARAŞTIRMA
Bu bölümde konuya doğrudan ilişkin 8 doğrulanmış çalışma özeti yer alır. Yirmi üst sınırdır; birbirini tekrarlayan veya kapsamı uygun olmayan yayınlar sayıyı artırmak için eklenmemiştir.
01 · CHECKMATE 816: NEOADJUVAN İMMÜNOTERAPİ
Neoadjuvant Nivolumab plus Chemotherapy in Resectable Lung Cancer.
Forde PM ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2022
Çalışma türü: Açık faz 3 randomize çalışma
Kapsam: Rezektabl evre IB–IIIA küçük hücreli dışı kanser.
ÖZET
Nivolumab-kemoterapi, kemoterapiye göre olaysız sağkalımı ve patolojik tam yanıtı iyileştirdi; tam yanıt yüzde 24’e karşı yüzde 2,2 idi.
Bu ilk raporda genel sağkalım anlamlılık sınırına ulaşmadı; tüm erken evrelere genellenemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35403841 · DOI: 10.1056/NEJMoa2202170
02 · KEYNOTE-189 BEŞ YILLIK SONUÇLARI
Pembrolizumab Plus Pemetrexed and Platinum in Nonsquamous Non-Small-Cell Lung Cancer: 5-Year Outcomes From the Phase 3 KEYNOTE-189 Study.
Garassino MC ve arkadaşları · Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology · 2023
Çalışma türü: Faz 3 randomize çalışmanın uzun dönem analizi
Kapsam: EGFR/ALK değişikliği olmayan metastatik nonskuamöz kanserde 616 hasta.
ÖZET
Pembrolizumab-pemetreksed-platin ile beş yıllık sağkalım yüzde 19,4, kontrol kemoterapisinde yüzde 11,3 idi; progresyonsuz sağkalım da iyileşti.
Hedeflenebilir EGFR/ALK değişikliği olan hastalara bu sonuç uygulanmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36809080 · DOI: 10.1200/JCO.22.01989
03 · PACIFIC İLK SONUÇLARI
Durvalumab after Chemoradiotherapy in Stage III Non-Small-Cell Lung Cancer.
Antonia SJ ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2017
Çalışma türü: Çift kör faz 3 randomize çalışma
Kapsam: Kemoradyoterapi sonrası ilerlememiş, ameliyat edilemeyen evre III kanserde 713 hasta.
ÖZET
Durvalumab ile medyan progresyonsuz sağkalım 16,8 ay, plaseboyla 5,6 ay idi; yan etki nedeniyle bırakma daha sıktı.
Bu rapor ara analizdir; burada olgun genel sağkalım sonucu bildirilmemiştir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 28885881 · DOI: 10.1056/NEJMoa1709937
04 · IMPOWER133: YAYGIN KÜÇÜK HÜCRELİ KANSER
First-Line Atezolizumab plus Chemotherapy in Extensive-Stage Small-Cell Lung Cancer.
Horn L ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2018
Çalışma türü: Çift kör faz 3 randomize çalışma
Kapsam: Daha önce tedavi edilmemiş yaygın evre küçük hücreli akciğer kanseri olan 403 hasta
ÖZET
Atezolizumab eklenen karboplatin-etoposidde medyan genel sağkalım 12,3 ay, kontrol grubunda 10,3 aydı; progresyonsuz sağkalım da arttı.
Seçilmiş çalışma hastaları ve başlangıç tedavisine aittir; bireysel yaşam süresi tahmini değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 30280641 · DOI: 10.1056/NEJMoa1809064
05 · ADAURA İLK SONUÇLARI
Osimertinib in Resected EGFR-Mutated Non-Small-Cell Lung Cancer.
Wu YL ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2020
Çalışma türü: Çift kör faz 3 randomize çalışma
Kapsam: Tam rezeke EGFR-mutasyonlu 682 hasta.
ÖZET
Osimertinib hastalıksız sağkalımı belirgin iyileştirdi; evre II–IIIA grubunda 24 ayda hastalıksız canlı oran yüzde 90’a karşı yüzde 44 idi.
Bu yayında genel sağkalım henüz olgun değildi; sonradan yayımlanan sonuçların yerine kullanılmamalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32955177 · DOI: 10.1056/NEJMoa2027071
06 · KIRILGANLIK VE PROGNOZ
Frailty in Patients With Lung Cancer: A Systematic Review and Meta-Analysis.
Komici K ve arkadaşları · Chest · 2022
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: 16 makalede 4.183 hasta.
ÖZET
Kırılganlık daha yüksek mortaliteyle ilişkiliydi; birleşik sıklık yüzde 45 bulundu.
Çalışmalar arası çok yüksek heterojenlik vardır; tek eşik veya hastaya özgü kesin prognoz çıkarılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35217002 · DOI: 10.1016/j.chest.2022.02.027
07 · AMELİYAT SONRASI SOLUNUM REHABİLİTASYONU
The effectiveness of postoperative rehabilitation interventions that include breathing exercises to prevent pulmonary atelectasis in lung cancer resection patients: a systematic review and meta-analysis.
Wang J ve arkadaşları · BMC pulmonary medicine · 2023
Çalışma türü: Randomize çalışmaların sistematik derlemesi
Kapsam: Akciğer kanseri rezeksiyonu geçiren hastalar.
ÖZET
Solunum egzersizi içeren rehabilitasyon programlarında atelektazi azaldı ve bazı solunum fonksiyonları iyileşti.
Bileşik programlar tek bir egzersizin etkisini ayıramaz; fonksiyon sonuçlarında heterojenlik yüksektir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37501067 · DOI: 10.1186/s12890-023-02563-9
08 · YORGUNLUK İÇİN İLAÇ DIŞI YAKLAŞIMLAR
Systematic Review and Meta-analysis of Nonpharmacological Interventions for Lung Cancer Fatigue.
Ma RC ve arkadaşları · Western journal of nursing research · 2021
Çalışma türü: Randomize çalışmaların meta-analizi
Kapsam: 18 çalışmada 1.446 hasta.
ÖZET
Fiziksel terapi kategorisinde yorgunluk azalması bulundu; egzersiz ve eğitim/psikolojik kategorilerinde kesin fark gösterilmedi.
Müdahale sınıfları ve yöntem kalitesi değişkendir; sonuç egzersizin genel olarak yararsız olduğu anlamına gelmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32840189 · DOI: 10.1177/0193945920949953
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde sağlık kuruluşuna başvurun.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.