AKNE: İZ BIRAKMADAN KONTROL VE GERÇEKÇİ TEDAVİ BEKLENTİSİ
ÖZET
Akne, gözeneklerin tıkanması ve iltihapla ilişkili bir deri hastalığıdır. Ergenlikte sık görülür; erişkinlikte de sürebilir veya başlayabilir.
GENEL OKUYUCU
YALNIZ ERGENLİK SORUNU DEĞİLDİR
Bu yazı esas olarak ergenler ve erişkinlerdeki akneyi ele alır; küçük çocuklardaki sivilce benzeri döküntüler ayrı değerlendirilmelidir. Hormonlar, ailevi yatkınlık ve gözeneklerin tıkanması hastalığın oluşumunda rol oynar. Yüzün yanında gövde de etkilenebilir. Erişkin yaşta başlayan yakınmaları yalnız kötü cilt bakımına bağlamak doğru değildir.
LEZYONLAR VE BAKIM ALIŞKANLIKLARI
Siyah ve beyaz noktalar, iltihaplı kabarıklıklar, derinde ağrılı nodüller veya kistler farklı akne görünümleridir. Bazıları kalıcı çukurlaşmış izler ya da renk değişiklikleri bırakabilir. Özellikle derin lezyonlarda yalnız kozmetik ürünlerle oyalanmak yerine değerlendirme almak yararlıdır.
Deriyi nazik bir temizleyiciyle yıkamak, makyajı gün sonunda çıkarmak ve gözenek tıkamayan ürünler seçmek yardımcı olabilir. Sivilceleri sıkmak veya sertçe ovalamak iyileşmeyi hızlandırmaz; tahrişi ve iz riskini artırabilir. Daha çok temizlemek, daha etkili tedavi anlamına gelmez. Kullanılan ürün sayısını artırmak da başarı ölçütü değildir.
TETİKLEYİCİ İLE NEDENİ AYIRIN
Yağlı saç ürünleri ve bazı kozmetikler gözeneklerin tıkanmasını kolaylaştırabilir. Ürünün saçta kullanılması, alın ve çevresindeki deriyi etkilemeyeceği anlamına gelmez. Yetersiz uyku veya stres mevcut akneyi kötüleştirebilir; buna rağmen hastayı yalnız stresli olduğu için suçlamak doğru değildir. Ailevi yatkınlık da önemlidir. Yakınmaların ürün değişikliğiyle ilişkisini anlatın; ancak tek bir düzelmeyi bütün hastalığın nedeninin bulunduğu şeklinde yorumlamayın. Kullanılan ürünlerin ambalajlarını veya içerik listesini randevuya götürmek değerlendirmeyi kolaylaştırabilir.
HER SİVİLCE BENZERİ DÖKÜNTÜ AKNE DEĞİLDİR
Tanı için döküntünün yapısı ve dağılımı değerlendirilir. Örneğin rozasea yüzde kızarıklık ve sivilceye benzeyen kabarıklıklar yapabilir; tedavisi akneyle tamamen aynı değildir. Derin ve ağrılı lezyonlar, tanı belirsizliği veya beklenen yanıtın alınamaması dermatoloji değerlendirmesini önemli kılar. İnternet fotoğrafıyla kendi tanınızı kesinleştirmeyin; yanlış tanıyla seçilen bakım asıl sorunu geciktirebilir.
NE ZAMAN HIZLI YARDIM ALINMALI?
Birden başlayan çok ağır, ağrılı ve yaralaşan akneye ateş veya genel hastalık hali eşlik ediyorsa aynı gün değerlendirme gerekir; nadir akne fulminans tablosu söz konusu olabilir. Kalıcı izler gelişiyorsa veya akne belirgin ruhsal sıkıntı yaratıyorsa randevuyu ertelemeyin. Kendine zarar verme düşüncesi varsa bunu yalnız cilt sorunu saymayın; acil destek alın.
TEDAVİDEN NE BEKLENMELİ?
İlk yarar çoğu tedavide hemen görülmez; belirgin düzelme altı-sekiz haftayı bulabilir. İlk tedavi genellikle yaklaşık on ikinci haftada yeniden değerlendirilir. Bu süre ciddi yan etkiyi veya hızlı kötüleşmeyi bekletme talimatı değildir. Gebelik veya gebelik planı tedavi seçimini değiştirir; topikal retinoidler ve ağızdan tetrasiklin grubu antibiyotikler gebelikte veya gebelik planlanırken kullanılmaz.
TEK İLAÇ HER AKNEYE UYGUN DEĞİLDİR
Tedavide deriye uygulanan benzoil peroksit, retinoidler ve diğer seçenekler; uygun hastalarda ağızdan tedaviler kullanılabilir. Şiddet ve önceki yanıt, kombinasyon seçimini etkiler. Antibiyotikler sınırsız süre kullanılan tek başına çözümler değildir. Ağır veya standart yaklaşımlara dirençli aknede izotretinoin gündeme gelebilir; kendi kendine başlanacak bir ilaç değildir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ANAMNEZ: SÜRE, AİLE ÖYKÜSÜ, İLAÇLAR VE ADET DÜZENİ
Aknenin başladığı yaşı, devamlı mı dönemsel mi olduğunu, yüz ve gövdede hangi bölgelerde bulunduğunu, önceki tedavileri ve değişimi sorgulayın. Ailede kalıcı veya iz bırakan akne öyküsü önemlidir. Adet gören hastada döngü düzenini ve yakınmaların döngüyle ilişkisini öğrenin. Kullanılan veya yakın zamanda bırakılan ilaçları, reçetesiz ürünleri ve cilt bakım uygulamalarını listeleyin. Hastanın önceliği aktif ağrılı lezyonlar, yeni lezyonların önlenmesi, izler veya renk değişikliği olabilir; hedefi birlikte belirleyin. Utanma, kaygı ve sosyal kaçınmayı konuşmak için fırsat verin. Önceki ilacın yalnız adını değil gerçekten kullanılıp kullanılmadığını ve tahriş nedeniyle bırakılıp bırakılmadığını açıklığa kavuşturun. Topikal ürünlerin jel, krem veya losyon biçimi toleransı etkileyebilir; yanmayı hastanın tedaviyi sürdürmesi gereken kaçınılmaz bir başarı işareti gibi sunmayın. Öyküde başka hastalık düşündüren bulgu varsa laboratuvarı o olasılığa yönelik seçin.
FİZİK MUAYENE
FİZİK MUAYENE: LEZYON TİPİ VE İZ RİSKİNİ AYRI KAYDEDİN
Yüzle sınırlı kalmayıp göğüs, sırt ve omuzları değerlendirin. Açık ve kapalı komedonları, inflamatuvar papül ve püstülleri, derin nodülleri ayırın. Atrofik iz, hipertrofik veya keloid iz ile düz renk değişikliğini aynı bulgu olarak saymayın. Koyu deri tonlarında inflamasyon sonrasındaki pigment değişikliği önemli hastalık yükü yaratabilir. Akneye eşlik eden aşırı kıllanma ve virilizasyon bulgularını hedefli muayeneyle değerlendirin. Saç yağı kullanılan hastada alın ve şakak tutulumu; kortikosteroid veya anabolik ürün kullanan hastada ilaç ilişkisi özellikle araştırılır. Şiddet kaydında yalnız toplam lezyon sayısı değil derinlik, dağılım ve oluşan iz de yer almalıdır.
AYIRICI TANI
AYIRICI TANI: AKNE BENZERİ YÜZDE DÖKÜNTÜ
Yüzde kızarıklıkla birlikte kabarıklıklar bulunması akne tanısı için tek başına yeterli değildir. Rozasea benzer döküntü yapabilir ve farklı bakım gerektirir. Klinik görünüm belirsizse internet fotoğrafı veya satın alınmış ürünün verdiği kısa yanıtla tanıyı kesinleştirmeyin. Derin kistik lezyonlarda yalnız reçetesiz ürün değiştirerek beklemek uygun değildir; dermatolojik değerlendirme gerekir. Tanısal değerlendirme, tedavinin yalnız etkili olmasını değil yanlış ürünlerle tahriş ve gecikmenin önlenmesini de amaçlar. İki durumun farklı tedavi gerektirebileceğini hastaya açıkça anlatın.
TANISAL YAKLAŞIM
TEŞHİS: KLİNİK TANI VE HEDEFLİ HORMONAL ARAŞTIRMA
Tipik aknede rutin kapsamlı laboratuvar gerekmez. Adet düzensizliği, hirsutizm veya virilizasyon varsa hiperandrojenizm nedenlerini değerlendirin; akne tek başına polikistik over sendromu tanısı koydurmaz. Özellikle virilizasyon, yalnız kozmetik yakınma olarak bırakılmayıp endokrin değerlendirmeye yönlendirilmelidir. Tanı belirsizliği, devam eden skar veya yeterli tedaviye yanıtsızlık dermatoloji sevkini gerektirebilir.
ÖZEL GRUP: YENİDOĞAN VE BEBEKTE AKNE BENZERİ DÖKÜNTÜ
İlk altı haftada görülen yenidoğan aknesi sıklıkla kendiliğinden düzelir ve nadiren iz bırakır. Altı haftadan sonra başlayan bebeklik aknesinde tanıyı dermatoloji veya çocuk hekimi değerlendirmesiyle doğrulayın; enfeksiyon ve egzama benzer görünebilir. Bu dönemde altta yatan sağlık sorunu veya yağlı bakım ürünü etkisi araştırılabilir; gerekli görülen tetkikler uzman tarafından seçilir. Bebeklik aknesi kalıcı iz bırakabildiğinden yalnız “bütün bebeklerde olur” diyerek takip dışı bırakmayın. Erişkin veya ergen için alınmış akne ilacını bebeğe uygulamayın. Deriyi nazikçe temizlemek, ovalamamak ve yağlı ürünleri gözden geçirmek uygundur. Tedavi gerekip gerekmediği, bebeğin yaşı ve muayene bulgularına göre belirlenir.
TEDAVİ
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN: TEDAVİ STRATEJİSİ
Farklı etki mekanizmalarını birleştiren topikal rejimler tercih edilir. Sistemik antibiyotik kullanımını sınırlandırın; benzoil peroksit ve diğer topikal tedavilerle birlikte planlayarak direnç riskini gözetin. İzotretinoin kararı yalnız lezyon sayısına değil şiddet, skar gelişimi, psikososyal yük ve önceki yeterli tedavilere yanıta dayanır. Hormonal tedaviler uygun seçilmiş hastalar için seçenek olabilir; kontrendikasyonlar ve hasta tercihleri ayrıca değerlendirilir. AAD kılavuzunu yerel ruhsat ve izlem gerekliliklerinin yerine kullanmayın.
TEDAVİ: KOMBİNASYON VE ANTİBİYOTİK YÖNETİMİ
Tedavide farklı mekanizmaları hedefleyen kombinasyonlar esastır. Benzoil peroksit ve topikal retinoidler temel seçenekler arasındadır; sistemik antibiyotik gerektiğinde süreyi sınırlayın ve uygun topikal tedaviyle birleştirin. Antibiyotiği tek başına kalıcı idame çözümü olarak kullanmayın. Seçilmiş hastalarda hormonal seçenekler değerlendirilebilir. Ağır, iz bırakan, psikososyal yük oluşturan veya standart yaklaşımlara dirençli aknede izotretinoin değerlendirmesi gerekir. AAD 2024 kılavuzu dokuz yaş ve üzerini kapsar; daha küçük çocukların tedavi algoritması değildir. Her ürün için yerel yaş sınırı ve kontrendikasyon kontrolü ayrıca yapılır.
ÇOCUK VE ERGENDE UYGULANABİLİR TEDAVİ PLANI
Ergen ve ergenlik öncesi hastada tipik akne çoğunlukla klinik muayeneyle tanınır; her hastaya test gerekmez. Yüz, omuz, göğüs ve sırt tutulumunu; aktif inflamasyonla düz kırmızı veya koyu lekeleri ayırın. Aile ve gence tedavinin yeni lezyonları önlemeyi hedeflediğini, bu nedenle değişimin zaman aldığını anlatın. Sabah ve akşam hangi ürünün nereye uygulanacağını yazılı planla netleştirin. Kuruluk ve tahrişte uygulama düzeni hekimle uyarlanabilir; hasta tüm ürünleri bırakmadan veya rastgele yenilerini eklemeden haber verebilmelidir. Nemlendirici seçiminde kokusuz, gözenek tıkamayan seçenekler tercih edilir. Daha ağır, iz bırakan veya topikal yaklaşımla düzelmeyen hastada oral tedavi dermatolojik değerlendirmeyle planlanır. Her oral seçeneğin farklı yan etki ve izlem yükü vardır. İzotretinoin, “daha güçlü sıradan sivilce kremi” gibi anlatılmamalıdır. Ergenin bakım sorumluluğunu üstlenebilmesini kolaylaştıran basit bir plan, gereksiz sayıda ürün eklemekten daha uygulanabilirdir.
GEBELİKTE AKNE: ÜRÜN LİSTESİNİ YENİDEN DEĞERLENDİRİN
Gebelikte önceden kontrol altında olan akne kötüleşebilir veya ilk kez ortaya çıkabilir. Gebelik haftası ve planıyla birlikte tüm reçeteli ve reçetesiz ürünlerin içeriklerini kontrol edin; retinoidler kozmetik ürünlerde de bulunabilir. Oral izotretinoin ağır fetal zarar riski nedeniyle kullanılmaz; hormonal antiandrojen tedaviler, oral tetrasiklinler ve topikal retinoidler de gebelik bakım planında uygun seçenek kabul edilmez. Topikal benzoil peroksit ve azelaik asit kullanılabilecek seçenekler arasındadır; hastanın dermatoloji ve obstetri ekibi ürün ve uygulama alanını değerlendirmelidir. Nazik temizleme, lezyonları sıkmama ve yağsız kozmetik seçimi destekleyicidir. Önceden kullanılan ilacı sürdürmek ile bütün tedaviyi kendiliğinden kesmek arasında, gebeliğe uygun bireysel plan kurulmalıdır. Gebelikte güvenli kabul edilen bir içerik, farklı yoğunluk ve uygulama alanındaki her ürüne sınırsız onay anlamına gelmez.
ARAŞTIRMA: ERİŞKİN KADINLARDA SPİRONOLAKTON
SAFA, oral antibiyotik gereksinimi olabilecek kalıcı yüz aknesi bulunan 410 erişkin kadını değerlendirdi; olağan topikal bakım sürdürülebiliyordu. Spironolaktonla akneye özgü yaşam kalitesi, plaseboya göre iyileşti; fark 24. haftada 12. haftadan daha belirgindi. Katılımcıların çoğu beyazdı ve izlem kayıpları vardı. Bu plasebo karşılaştırması, antibiyotiğe doğrudan üstünlüğü veya gebelikte kullanılabilirliği göstermez.
ARAŞTIRMA: AKNE TEDAVİLERİNİN AĞ KARŞILAŞTIRMASI
221 randomize çalışmayı birleştiren ağ meta-analizinde izotretinoin ve retinoid/benzoil peroksit içeren kombinasyonlar, lezyon azalması açısından üst sıralardaydı. Ortanca tedavi süresi 12 haftaydı; rejimler ve katılımcılar farklıydı. Dolaylı karşılaştırmaya dayanan sıralama, kişisel kontrendikasyonları veya uzun dönem güvenliği birlikte ölçmez. Bu nedenle tek bir ilacı herkes için ilk seçenek yapmaz ve antibiyotik kullanımını sınırsızlaştırmaz.
ARAŞTIRMA: ÜÇLÜ TOPİKAL KOMBİNASYON
İki faz 3 çalışmada, en az 9 yaşındaki orta-ağır akneli katılımcılarda klindamisin/adapalen/benzoil peroksit kombinasyonu, 12 haftalık araştırmacı değerlendirmesinde etkin madde içermeyen taşıyıcıdan daha başarılıydı. Etkin bir ikili kombinasyonla doğrudan karşılaştırma yapılmadı. Bulgular bütün ikili tedavilere üstünlüğü, uzun süreli antibiyotik kullanımını veya araştırmaya kabul yaşının Türkiye’de ürün ruhsatıyla aynı olduğunu göstermez.
ARAŞTIRMA: TOPİKAL ANDROJEN RESEPTÖRÜ BASKILANMASI
Klaskoteronun iki faz 3 çalışması, en az 9 yaşında, orta-ağır yüz aknesi bulunan erkekler ve gebe olmayan kadınlarda yapıldı. 12. haftada araştırmacının tanımladığı tedavi başarısı taşıyıcıya göre daha yüksekti. Eşzamanlı başka akne tedavilerine izin verilmemesi ve kısa takip, günlük uygulamaya aktarımı sınırlar. Bu bulgu sistemik hormonal tedaviye eşdeğerlik veya gebelik güvenliği kanıtı değildir.
AVRUPA KILAVUZU: ERİŞKİN KADIN AKNESİ
EuroGuiDerm’in 2025 akne kılavuzu, erişkin kadınlarda spironolaktonu sistemik seçenekler arasında değerlendirirken antibiyotik kullanımını azaltma bağlamını da ele alır. Ruhsat dışı kullanımın yerel koşulları, yanıtın zamanla değişmesi ve karşılaştırıcı tedavi sürelerinin eşit olmaması önemlidir. Avrupa kılavuzundaki değerlendirme, Türkiye’de ruhsat veya her antibiyotiğe koşulsuz üstünlük anlamına gelmez; bireysel güvenlik değerlendirmesinin yerine geçmez.
İZLEM VE ÖNERİLER
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN: YANITI YORUMLAMA
On iki haftalık gözden geçirmede yanıt, yan etkiler ve uygulama sürekliliği birlikte değerlendirilmelidir. Uygun kullanılmamış bir rejim, gerçek tedavi direnci olarak sınıflandırılmamalıdır. Kalıcı skar, pigment değişikliği veya belirgin psikolojik sıkıntı sevk kararını etkiler. Gebelik olasılığı ve planı başlangıçta konuşulmalı; izotretinoin için gebelik önleme ve güvenlik gereklilikleri ayrıca uygulanmalıdır. İlk düzelmeden sonra her hastaya aynı idame tedavisi gerekmez; sık nüks yaşayanlarda seçenekler bireyselleştirilir. Hastanın hedefleri, beklentileri ve tedaviye erişimi kontrol görüşmesinde açıkça ele alınmalıdır.
İZOTRETİNOİN: GÜNCEL GÜVENLİK VE RUHSAL DURUM İZLEMİ
İzotretinoin öncesinde yarar ve riskleri anlaşılır biçimde tartışın; başlangıç ruhsal durum ve cinsel işlev yakınmalarını kaydedin. Kontrollerde bu alanları yeniden sorgulamak, yan etkilerin kendiliğinden dile getirilmesini beklemekten daha güvenlidir. Gebelik potansiyeli olan hastalarda ilgili gebelik önleme programı ve gebelik testleri uygulanmalıdır. İlk değerlendirme ve izlemin kim tarafından yapılacağı baştan açıklanmalı; ilacı başlatan hekim sistemik retinoid riskleri konusunda deneyimli olmalıdır. Birleşik Krallıkta 22 Ocak 2026 güncellemesi, 18 yaş altı hastada zorunlu ikinci reçeteleyici onayını kaldırmıştır. Bu değişiklik risk danışmanlığı, izlem veya gebelik önleme gerekliliklerini kaldırmaz ve Türkiye için otomatik mevzuat değişikliği anlamına gelmez. Genç hastaya eski yabancı kuralı güncel zorunluluk olarak aktarmayın. Uzaktan izlem uygun olduğunda bile güvenilir yan etki değerlendirmesi ve gerektiğinde yüz yüze inceleme sağlanmalıdır. Başlangıçtaki ruhsal hastalık öyküsünü gizlemek yerine mevcut destek ve takip planıyla birlikte değerlendirin.
ÖNERİLER VE İZLEM: BAKIM HATALARINI DÜZELTİN
Kontrolde yalnız yeni lezyonları değil ciltte tahriş, tedaviye devam edebilme ve ürün değiştirme sıklığını sorgulayın. Sert ovalama, peeling ve alkol içeren tahriş edici bakım ürünleri akneyi düzeltmek yerine görünümü kötüleştirebilir. Saç yağının alınla temasını azaltmak, nazik temizlemek ve lezyonları sıkmamak önemlidir. İyileşme birkaç hafta veya ay gerektirebilir; bu süreyi açıklamak erken vazgeçmeyi azaltır. Güneşlenme ve solaryumu tedavi olarak önermeyin. Güneş duyarlılığını artırabilen ilaçlarda gölge, koruyucu giysi ve gözenek tıkamayan güneş koruyucu kullanımı konuşulmalıdır. Başlangıçtaki lezyon ve iz kaydıyla karşılaştırma yaparak gerçekten düzelme olup olmadığını değerlendirin. Bakıma rağmen sürüyorsa sürekli yeni kozmetik aramak yerine tedavi planını yeniden gözden geçirin.
ARAŞTIRMA: İZOTRETİNOİN VE RUHSAL SONUÇLAR
25 gözlemsel çalışmanın meta-analizi, toplum düzeyinde izotretinoinle toplam psikiyatrik risk artışı saptamadı. Tedavinin seçilme nedenleri, hastalığın şiddeti ve tanı koyma farklılıkları sonuçları etkileyebilir; seyrek bireysel reaksiyonlar dışlanamaz. Düzeltme yapılmış şekillerin sayısal tahminleri burada aktarılmamıştır. Bulgular koruyucu nedensel etki anlamına gelmez; bireysel ruhsal durum değerlendirmesi ve mevcut güvenlik uyarıları geçerliliğini korur.
ARAŞTIRMA: İZOTRETİNOİN SONRASI NÜKS
Sigorta kayıtlarına dayalı 19.907 kişilik kohortta, en az dört aylık izotretinoin tedavisinden sonra nüks %22,5, yeniden izotretinoin kullanımı %8,2 olarak kaydedildi. Daha yüksek toplam maruziyet daha az nüksle ilişkiliydi. Ancak kayıt temelli tanımlar, seçilmiş sigortalı nüfus ve ölçülemeyen karıştırıcılar nedensel yorumu sınırlar. İlişki, bireye yüksek doz hedefi veya kendi kendine tedavi değişikliği önerisi değildir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL YÖNLENDİRME: SİSTEMİK AĞIR AKNE
Ani ağır ülseratif akneye ateş veya genel hastalık hali eşlik ediyorsa akne fulminans açısından aynı gün değerlendirin. Kendine zarar verme düşüncesi acil destek gerektirir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Acne: Who gets and causes ↗
American Academy of Dermatology · Erişim: 2026-10-23
- Acne ↗
NHS · Erişim: 2026-10-23
- Is that acne or rosacea on your skin? ↗
American Academy of Dermatology · Erişim: 2026-10-23
- Acne vulgaris: management, Recommendations ↗
NICE · Erişim: 2026-10-23
- Acne clinical guideline ↗
American Academy of Dermatology · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-23
- Acne: acne vulgaris ↗
Primary Care Dermatology Society · Kaynak tarihi: 2026-07-11 · Erişim: 2026-10-23
- Acne: Diagnosis, Treatment, and Steps to Take ↗
NIAMS · Kaynak tarihi: 2023-07 · Erişim: 2026-10-23
- Isotretinoin: changes to prescribing guidance and additional risk minimisation measures ↗
MHRA · Kaynak tarihi: 2026-01-22 · Erişim: 2026-10-23
- Skin Conditions During Pregnancy ↗
American College of Obstetricians and Gynecologists · Erişim: 2026-10-23
- Is that acne on my baby’s face? ↗
American Academy of Dermatology · Kaynak tarihi: 2023-09-12 · Erişim: 2026-10-23
- Patient Perspectives: Acne ↗
Society for Pediatric Dermatology · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-23
- Acne: Tips for managing ↗
American Academy of Dermatology · Kaynak tarihi: 2022-11-16 · Erişim: 2026-10-23
- Effectiveness of spironolactone for women with acne vulgaris (SAFA) in England and Wales: pragmatic, multicentre, phase 3, double blind, randomised controlled trial. ↗
BMJ (Clinical research ed.) · Kaynak tarihi: 2023-05-16 · Erişim: 2026-10-24
PMID 37192767; DOI 10.1136/bmj-2022-074349. PubMed özeti ve hedefli yöntem/sonuç/sınırlılık bölümleri incelendi; bütün metin ve eklerin denetimi değildir.
- Comparative Efficacy of Pharmacological Treatments for Acne Vulgaris: A Network Meta-Analysis of 221 Randomized Controlled Trials. ↗
Annals of family medicine · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-24
PMID 37487721; DOI 10.1370/afm.2995. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- Clindamycin phosphate 1.2%/adapalene 0.15%/benzoyl peroxide 3.1% gel for moderate-to-severe acne: Efficacy and safety results from two randomized phase 3 trials. ↗
Journal of the American Academy of Dermatology · Kaynak tarihi: 2023-09-01 · Erişim: 2026-10-24
PMID 37656094; DOI 10.1016/j.jaad.2022.08.069. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- Efficacy and Safety of Topical Clascoterone Cream, 1%, for Treatment in Patients With Facial Acne: Two Phase 3 Randomized Clinical Trials. ↗
JAMA dermatology · Kaynak tarihi: 2020-06-01 · Erişim: 2026-10-24
PMID 32320027; DOI 10.1001/jamadermatol.2020.0465. PubMed özeti ve hedefli yöntem/sonuç/sınırlılık bölümleri incelendi; bütün metin ve eklerin denetimi değildir.
- Risk of Suicide and Psychiatric Disorders Among Isotretinoin Users: A Meta-Analysis. ↗
JAMA dermatology · Kaynak tarihi: 2024-01-01 · Erişim: 2026-10-24
PMID 38019562; DOI 10.1001/jamadermatol.2023.4579. PubMed özeti ve hedefli yöntem/sonuç/sınırlılık bölümleri incelendi; bütün metin ve eklerin denetimi değildir.
- Acne Relapse and Isotretinoin Retrial in Patients With Acne. ↗
JAMA dermatology · Kaynak tarihi: 2025-04-01 · Erişim: 2026-10-24
PMID 39813053; DOI 10.1001/jamadermatol.2024.5416. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- EuroGuiDerm guideline for acne, 2025 ↗
European Dermatology Forum · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-24
2025 kılavuzunun sistemik seçenekler bölümü hedefli incelendi; bütün PDF ve eklerin denetimi değildir.
Bu içerik genel bilgilendirme içindir; tanı veya kişisel tedavi önerisi değildir. Acil tehlike belirtilerinde Türkiye’de 112’yi arayın.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.