AKROSİYANOZ

Akrosiyanoz, el ve ayak gibi uç bölgelerde süregelen mavimsi mor renk değişikliğidir. Primer biçimi çoğunlukla iki taraflı, simetrik ve ağrısızdır; eller soğuk ve terli olabilir. Nabızlar genellikle normaldir, ülser veya doku ölümü beklenmez. Bu özelliklerin bulunması değerlendirmeye yardımcı olur, ancak her mavi parmak otomatik olarak primer akrosiyanoz değildir. Başlangıç yaşı, eşlik eden hastalıklar ve görünümün değişimi birlikte yorumlanır.

Raynaud fenomeninde görülen kısa ataklar ve belirgin renk evreleri, akrosiyanozun daha sürekli görünümünden ayrılır. Perniyoda ise ayrı ayrı iltihabi, kaşıntılı veya hassas kabarıklıklar ön plandadır. Bir kişide bu tablolar birlikte bulunabileceği için yalnız fotoğraf üzerinden kesin ayrım yapmak doğru değildir. Güncel derleme, tanının esas olarak klinik değerlendirmeye dayandığını ve ilaç tedavileri için güçlü karşılaştırmalı kanıtın az olduğunu vurgular. Koruyucu bakım primer tabloda temel yaklaşımdır.

Yakın tarihli bir araştırmada, başlangıçta primer akrosiyanoz düşünülen ve uzman merkezlerde değerlendirilen elli üç hastanın yirmi dördünde sekonder neden saptanmıştır. Bağ dokusu hastalıkları önemli bir grubu oluşturmuştur. Ancak bu oran, toplumdaki bütün soğuk veya mor eller için geçerli bir risk yüzdesi değildir; seçilmiş bir başvuru grubunun sonucudur. Çalışmada uzun dönem izlem yapılmamıştır. Klinik şüphe varsa hedeflenmiş inceleme ve gerektiğinde romatoloji değerlendirmesi, tanının yeniden sınıflandırılmasını sağlayabilir.

Dudak veya dilin aniden mavi gri olması, nefes darlığı, göğüs ağrısı ya da bilinç değişikliğiyle birlikte renk değişikliği görülmesi acil durum olabilir. Böyle bir tablo için 112 aranmalıdır; kişi kendi aracıyla yola çıkmamalıdır. Yalnız el ve ayak parmaklarında yeni renk değişikliği de dolaşım sorunu açısından değerlendirilmelidir.

Tanısı doğrulanmış, değişmeden süren primer akrosiyanoz ise iyi huyludur.

Primer akrosiyanoz doğrulandığında soğuktan ve travmadan korunma çoğu kişi için yeterlidir. Sekonder tabloda ise yaklaşım altta yatan hastalığa göre belirlenir; renk değişikliğini yalnız kozmetik bir sorun saymak uygun olmaz.