AKUT KORONER SENDROM
ÖZET
Akut koroner sendrom, kalp kasına kan akımının aniden azalmasına bağlı, kararsız anjinadan kalp enfarktüsüne uzanan acil klinik tablodur. EKG, belirtiler ve troponin birlikte yorumlanır; yalnız tek bir normal test güvenli dışlama sağlamaz. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Erişkinlerde akut koroner sendromun ilk değerlendirmesi, hastane tedavisi ve erken izlem ele alınır; bireysel ilaç reçetesi yerine geçmez.
HALK İÇİN KISA BİLGİ
Göğüste yeni başlayan baskı, sıkışma veya yanma; kola, sırta ya da çeneye yayılan ağrı; nefes darlığı, soğuk terleme ve bulantı kalp krizini düşündürebilir. Ağrının çok şiddetli olması şart değildir. Özellikle sürekli veya tekrarlayan yakınmalarda kendi aracınızla hastaneye gitmek yerine 112 üzerinden yardım isteyin. Belirtileri hazımsızlık diye yorumlayarak beklemek uygun değildir. [2]
BELİRTİLERİN ÇEŞİTLİLİĞİ
Kadınlarda ve erkeklerde en sık belirti göğüs ağrısıdır; bunun yanında nefes darlığı, bulantı veya kürek kemikleri arasında ağrı görülebilir. Cinsiyetler arasında ortalama farklılıklar bulunması, bir kişide hastalığı belirtilere bakarak dışlamaya izin vermez. Göğüs ağrısı bulunmaması da tek başına rahatlatıcı değildir. [4]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Başlangıç saati, süre, eforla ilişki, yayılım, önceki benzer atak ve eşlik eden senkop sorgulanır. Önceki koroner girişim, kanama, antitrombotik kullanımı ve ilaç alerjileri erken kaydedilir. Özellikle tekrarlayan ağrı sırasında yeniden değerlendirme gerekir; hasta ilk görüşmede rahat görünse bile dinamik süreç söz konusu olabilir. [1]
FİZİK MUAYENE
Dolaşım ve solunum hızla değerlendirilir. Kan basıncı, nabız, oksijenlenme, periferik perfüzyon ve akciğer bulguları izlenir. Yeni üfürüm, akciğer ödemi veya şok mekanik komplikasyon bakımından önemlidir. Muayene tanıyı tek başına koymaz; klinik kötüleşmede acil ekokardiyografi yararlı olabilir. [1]
AYIRICI TANI
Akut aort hastalığı, pulmoner emboli, perikardit ve diğer göğüs ağrısı nedenleri düşünülür. Her troponin yüksekliği koroner tromboz değildir; miyokart hasarının nedeni klinik bağlamla ayrılır. Bir risk puanı veya laboratuvar sonucu, hemodinamik bozulmayı ya da süren iskemiyi görmezden gelme gerekçesi yapılamaz. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
Erken 12 derivasyonlu EKG ve gerekli olduğunda seri kayıtlar esastır. Yüksek duyarlılıklı troponin, kullanılan teste özgü doğrulanmış seri ölçüm algoritmasıyla yorumlanır. ST yükselmeli enfarktüs düşünüldüğünde reperfüzyon yolunu geciktirecek gereksiz testlerden kaçınılır. İlk normal EKG veya çok erken tek troponin ölçümü yeterli dışlama değildir. [3]
TEDAVİ
TEDAVİ İLKELERİ
ST yükselmeli enfarktüste primer PCI tercih edilir. Tanıdan itibaren 120 dakika içinde PCI sağlanamıyorsa, başlangıcın ilk 12 saatinde ve kontrendikasyon yoksa fibrinoliz ardından PCI merkezine nakil planlanır. ST yükselmesiz tabloda şok, süren/refrakter ağrı veya ciddi ritim bozukluğu acil invaziv yaklaşım gerektirir; diğer yüksek riskli olguda erken anjiyografi değerlendirilir. Akutta antiplatelet ve antikoagülan tedavi kanama riskiyle birlikte planlanır. [3]
Aspirin başlangıç yüklemesini takiben düşük doz sürdürülür; aşırı duyarlılık ve kanama durumu değerlendirilir. Bu, hastanın evde ek doz alması için talimat değildir. [1]
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM VE TABURCULUK
Tedavi akut işlemin tamamlanmasıyla bitmez. Kalp işlevi, ritim sorunları, kanama ve yeniden iskemi izlenir. Taburculukta ilaçların amacı, süreleri, alarm belirtileri ve rehabilitasyon planı anlaşılır biçimde açıklanır. [1]
İkili antiplatelet tedavinin süresi herkes için aynı değildir; araştırmalardaki kısaltılmış stratejiler hasta seçimi yapılmadan genellenemez. [6]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL DEĞERLENDİRME
Devam eden göğüs yakınması, bilinç değişikliği, bayılma, belirgin nefes darlığı veya dolaşım bozukluğu acil değerlendirme gerektirir. Önceki normal incelemeler yeni atağı dışlamaz. Hasta yakınları belirtilerin geçmesini beklememeli; sağlık ekibine başlangıç zamanını ve kullanılan ilaçları bildirmelidir. [2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
KLİNİK AYRIM VE KARAR NOKTALARI
Hasta bağlamı ve kaynakların kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- 2025 ACC/AHA/ACEP/NAEMSP/SCAI Guideline for the Management of Patients With Acute Coronary Syndromes ↗
Rao SV ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
- Chest pain ↗
NHS · Kaynak tarihi: Güncel çevrimiçi sayfa · Erişim: 2026-10-25
- 2023 ESC Guidelines for the management of acute coronary syndromes ↗
ESC · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-25
- Sex Differences in Symptom Presentation in Acute Coronary Syndromes: A Systematic Review and Meta-analysis. ↗
van Oosterhout REM ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-25
- Heart attack ↗
World Health Organization · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Short-Term Dual Antiplatelet Therapy After Drug-Eluting Stenting in Patients With Acute Coronary Syndromes: A Systematic Review and Network Meta-Analysis. ↗
Carvalho PEP ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 6 ARAŞTIRMA
6 doğrudan ilgili çalışma seçilmiştir; 20 üst sınırdır, zorunlu sayı değildir. Seçim kapsamlı sistematik derleme değildir.
01 · AKUT KORONER SENDROMDA KISA İKİLİ ANTİPLATELET TEDAVİ
Short-Term Dual Antiplatelet Therapy After Drug-Eluting Stenting in Patients With Acute Coronary Syndromes: A Systematic Review and Network Meta-Analysis.
Carvalho PEP ve arkadaşları · JAMA cardiology · 2024
Çalışma türü: Randomize çalışmaların ağ meta-analizi
Kapsam: 15 çalışma; 35.326 akut koroner sendrom hastası.
ÖZET
Bir aylık ikili tedaviyi güçlü P2Y12 inhibitörüyle tekli tedavinin izlediği strateji, 12 aylık ikili tedaviye göre majör kanamayı azalttı. İskemik olay tahminleri geniş belirsizlik taşıdı.
Çoğu tekli tedavi tikagrelordu; klopidogrele veya tüm kanama/iskemi risk gruplarına aynı sonuç aktarılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39382876 · DOI: 10.1001/jamacardio.2024.3216
02 · BAŞVURU BELİRTİLERİNDE CİNSİYET FARKLILIKLARI
Sex Differences in Symptom Presentation in Acute Coronary Syndromes: A Systematic Review and Meta-analysis.
van Oosterhout REM ve arkadaşları · Journal of the American Heart Association · 2020
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: Doğrulanmış akut koroner sendromu inceleyen 27 çalışma.
ÖZET
Kadınlarda nefes darlığı ve bulantı daha sık olsa da iki cinsiyette en sık belirti göğüs ağrısıydı. Belirti dağılımları önemli ölçüde örtüşüyordu.
Grup düzeyindeki oranlar tek hastayı dışlama testi değildir; belirtileri tipik veya atipik diye basitçe ayırmak yanıltabilir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32363989 · DOI: 10.1161/JAHA.119.014733
03 · KISALTILMIŞ İKİLİ TEDAVİ SONRASI TEK İLAÇ SEÇİMİ
Aspirin or P2Y12 Inhibitor Monotherapy After Percutaneous Coronary Intervention for Acute Coronary Syndromes.
Laudani C ve arkadaşları · JACC. Cardiovascular interventions · 2025
Çalışma türü: Randomize çalışmaların ikili ve ağ meta-analizi
Kapsam: 23 çalışma; 45.394 hasta.
ÖZET
Kısa ikili tedaviden sonra P2Y12 inhibitörü kullanılması, aspirin tekli tedavisine göre daha elverişli net klinik olay ve kanama sonuçlarıyla ilişkiliydi.
Karşılaştırmaların bir bölümü dolaylıdır; ikili tedavi süreleri gruplar arasında farklıydı. Sonuçlar kişiye özgü ilaç değiştirme talimatı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40803759 · DOI: 10.1016/j.jcin.2025.05.044
04 · AKUT KORONER SENDROMDA ROTASYONEL ATEREKTOMİ
Rotational Atherectomy in Acute Coronary Syndrome: A Meta-Analysis.
Qaqish O ve arkadaşları · Cardiovascular revascularization medicine : including molecular interventions · 2022
Çalışma türü: Retrospektif çalışmaların meta-analizi
Kapsam: Sekiz çalışma; 1.237 seçilmiş hasta.
ÖZET
Seçilmiş lezyonlarda yüksek anjiyografik başarı bildirilirken uzun dönem majör kardiyak olaylar önemli düzeydeydi.
Randomize karşılaştırma yoktu; retrospektif seçim ve heterojenlik sonuçları sınırlar. Rutin bütün akut koroner hastalara uygulanacak yaklaşım olarak yorumlanamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35256292 · DOI: 10.1016/j.carrev.2022.02.020
05 · ERKEN STATİN TEDAVİSİNİN KISA DÖNEM SONUÇLARI
Statins for acute coronary syndrome.
Vale N ve arkadaşları · The Cochrane database of systematic reviews · 2014
Çalışma türü: Cochrane sistematik derlemesi
Kapsam: 18 randomize çalışma; 14.303 hasta.
ÖZET
İlk 14 günde başlanan statinlerin dört aya kadar ölüm, enfarktüs ve inme birleşik sonucundaki üstünlüğü gösterilemedi; kararsız anjina azaldı.
Eski çalışmalar ve kısa izlem değerlendirilmiştir. Bu sonuç, güncel kılavuzların uzun dönem ikincil korunma için statin önerisini geçersiz kılmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 25178118 · DOI: 10.1002/14651858.CD006870.pub3
06 · ASPİRİN AŞIRI DUYARLILIĞINDA DESENSİTİZASYON
Meta-Analysis of Acetylsalicylic Acid Desensitization in Patients With Acute Coronary Syndrome.
Chopra AM ve arkadaşları · The American journal of cardiology · 2019
Çalışma türü: Raporların meta-analizi
Kapsam: 15 rapor; 480 akut koroner sendrom hastası.
ÖZET
Denetimli desensitizasyon protokollerinde yüksek başarı oranı bildirildi.
Çalışmalar seçilmiş hastaları ve farklı protokolleri içerir; kanıt evde aspirin denemeyi desteklemez. Alerji tipi ve aciliyet uzman ekipçe değerlendirilmelidir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31027657 · DOI: 10.1016/j.amjcard.2019.03.047
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde değerlendirmeyi geciktirmeyin.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.