AKUT MASTOİDİT
ÖZET
Akut mastoidit, kulak arkasındaki mastoid kemiğin ciddi enfeksiyonudur. Özellikle çocuklarda orta kulak enfeksiyonunu izleyebilir; aynı gün hastane ve KBB değerlendirmesi gerekir. Beyin zarına veya kafa içi damarlara yayılım acildir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Orta kulak enfeksiyonu komplikasyonu ve cerrahi gereksinim; sıradan otitis değil.
NEDİR, NASIL GELİŞİR?
Orta kulak ile mastoid hava hücreleri bağlantılıdır. Orta kulak iltihabında bu hücrelerde sıvı bulunması sık görülür; yalnız tomografide sıvı görülmesi akut mastoidit anlamına gelmez. Enfeksiyonun kemiğe ve çevre dokulara ilerlemesi ayrı, ciddi bir durumdur. [3]
BELİRTİLER VE BAŞVURU ZAMANI
Kulak arkasında ağrı, hassasiyet, kızarıklık ve şişlik; kulağın dışarı doğru itilmesi, ateş, kulak akıntısı veya işitme azalması görülebilir. Çocuk huzursuz ya da belirgin halsiz olabilir. Kulak enfeksiyonu tedavisine rağmen kötüleşme veya bu bulguların ortaya çıkması beklemeden değerlendirilmelidir. [1]
Uyandırılamama veya bilinç değişikliği, ense sertliği, şiddetli ya da sabahları artan baş ağrısı, sürekli kusma, çift görme, yeni şaşılık, dengesizlik veya güçsüzlük varsa acil servise başvurun. Kafa içi komplikasyon belirgin kulak arkası şişliği olmadan da gelişebilir. [2]
TANI NASIL KONUR?
Hekim kulak zarını, kulak kanalını, kulak arkasını ve nörolojik durumu inceler. Gerektiğinde kan ve akıntı örnekleri, tomografi veya MR kullanılır. Görüntüleme raporu muayeneden bağımsız yorumlanmaz; hangi incelemenin gerekli olduğu yayılım şüphesine göre belirlenir. [3]
TEDAVİ VE İYİLEŞME
Tedavi çoğunlukla hastanede damar yoluyla antibiyotikle başlar. İrin boşaltılması veya mastoid kemiğe ameliyat gerekebilir; her hastada aynı işlem yapılmaz. İyileşme sağlanırsa ağızdan tedaviye geçilebilir. Evde kalan antibiyotikleri kullanmak ya da şişliği delmek uygun değildir. [1]
Tedavi süresi yaşa, mikrobiyolojiye, kemiğin ve kafa içinin etkilenmesine göre değişir; farklı rehberlerin süreleri birbiri yerine uygulanmaz. Taburculuk sonrası ilaç planı, kontrol ve işitmenin değerlendirilmesi KBB ekibiyle netleştirilmelidir. Koklear implantı olan çocuklarda implant ekibi de sürece katılmalıdır. [4,13]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
AYIRICI TANI
AYIRICI TANI VE TETKİK SINIRLARI
Basit akut orta kulak enfeksiyonu, otitis eksterna ve enfeksiyon dışı tesadüfi mastoid opasifikasyon ayrılmalıdır. Çocuklarda otolojik endikasyon olmadan çekilen BT’lerde opasifikasyon sık bulunabildiğinden radyolojik ifade tek başına antibiyotik veya mastoidektomi gerekçesi değildir. [11]
Orta-ağır tabloda hemogram, CRP ve uygun kan/kulak kültürü değerlendirilir; sistemik tedaviyi geciktirmeden, mümkünse drenajdan örnek alınır. Menenjit, epidural/subdural apse veya sinüs trombozu şüphesinde acil KBB, enfeksiyon ve gerektiğinde nöroşirürji koordinasyonu gerekir. [2]
TANISAL YAKLAŞIM
KLİNİK TANI VE KOMPLİKASYON SINIFLAMASI
Akut otit bulgularına eşlik eden mastoid hassasiyet, retroauriküler eritem/ödem, fluktuasyon ve aurikulanın öne-dışa itilmesi klinik şüpheyi artırır. Otoskopi, vital bulgular, hidrasyon, sepsis taraması ve kraniyal sinir/nörolojik muayene birlikte yapılır. Dış kulak yolundaki belirgin hassasiyet ve şişme otitis eksternayı düşündürebilir. [2]
Koalesan mastoiditte hava hücreleri arasındaki kemik septalar erozyona uğrar. Kontrastlı temporal kemik BT kortikal/septal yıkım ve subperiostal koleksiyonu; MR ise meningeal, parankimal ve venöz sinüs komplikasyonlarını değerlendirmeye yardım eder. Yalnız opasifikasyon özgül değildir; kemik yıkımının yokluğu klinik hastalığı dışlamaz. [3]
TEDAVİ
ANTİMİKROBİYAL TEDAVİ VE KAYNAK KONTROLÜ
Pediatrik immünkompetan, yeni gelişmiş ve kronik perforasyonla ilişkili olmayan hastalıkta ampirik tedavi pnömokok, A grubu streptokok ve S. aureus gibi etkenleri kapsar. UCSF yolu ampisilin-sulbaktamı temel alır; yakın dönem MRSA öyküsünde ek kapsamı önerir. Kültür sonucu tedaviyi daraltmalıdır. İlaç, doz ve kapsam yerel direnç, alerji, böbrek işlevi ve klinik yayılıma göre seçilir. [4]
Bu pediatrik yaklaşım kronik süpüratif otit, immün baskılanma veya kafa içi yayılıma doğrudan taşınmaz. Erişkinde Norveç ulusal rehberi acil KBB değerlendirmesi, paracentez/mastoidektomi gereksiniminin belirlenmesi ve parenteral antibiyotik çerçevesi sunar. Yaşa ve hastalık kapsamına özgü protokol kullanılmalıdır. [4,5]
Miringotomi ve tüp, subperiostal apsenin drenajı veya mastoidektomi kaynak kontrolü seçenekleridir. Seçilmiş pediatrik serilerde aspirasyon ve miringotomiyle mastoidektomiden kaçınılabilmiştir; bu yaklaşım yalnız antibiyotik vermek değildir ve yayılan enfeksiyonda ameliyatı geciktirme gerekçesi olamaz. [9]
İZLEM VE ÖNERİLER
YANIT, TEDAVİ SÜRESİ VE TAKİP
Ateş, ağrı, şişlik, nörolojik durum ve oral alım düzenli izlenir. İlk 48 saatte yeterli düzelme olmaması yeniden KBB değerlendirmesi ve komplikasyon/yeniden görüntüleme ihtiyacını gündeme getirir; kötüleşmede bu süre beklenmez. [2]
İntravenözden orale geçiş klinik iyileşme ve uygun kaynak kontrolüne bağlıdır. UCSF komplikasyonsuz pediatrik hastalıkta toplam 3–4 hafta belirtirken başka yollar daha kısa süreler verir; tek bir süre bütün yaşlara ve yayılım tiplerine genellenemez. Kafa içi komplikasyonlarda daha uzun ve bireyselleştirilmiş tedavi gerekir. [4]
Klinik iyileşmeden sonra kulak muayenesi ve işitme değerlendirmesi önemlidir. GAS ilişkili ağır otit/mastoidit serisinde başlangıçta sensörinöral bileşen bildirilmiştir; bu karma seri, tüm mastoiditlerin kalıcı işitme kaybı oranını vermez. [6]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ACİL NÖROLOJİK BULGULAR
Abdusens felci, meningizm, letarji veya ataksi intrakraniyal basınç artışı ve venöz sinüs trombozunun işareti olabilir. Pediatrik küçük bir seride bu bulgular özellikle komplikasyonlu hastalarda görülmüştür. Antikoagülasyon kararı rutin değil, trombozun kapsamı ve kanama riskiyle çok disiplinli verilir. [8]
AYIRICI DEĞERLENDİRME
Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Mastoiditis ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
- Acute otitis media and mastoiditis pathway for children presenting to hospital ↗
BSAC · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Acute Mastoiditis Clinical Pathway ↗
Johns Hopkins All Children’s Hospital · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26
- Mastoiditis: pediatric antimicrobial guidance ↗
UCSF IDMP · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Antibiotika i sykehus: Mastoiditt, akutt ↗
Helsedirektoratet · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Severe acute otitis media and mastoiditis caused by group A beta-hemolytic streptococcus. ↗
Laakso, Rissanen, Ruotsalainen, Korpi, Laulajainen-Hongisto, Sivonen, Sinkkonen · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Diagnosis and management of acute mastoiditis in a cohort of Italian children. ↗
Marchisio, Bianchini, Villani, Verri, Bernardi, Porta, Biban, Caimmi, Iughetti, Krzysztofiak, Garazzino, Romanin, Salvini, Lancella, Landini, Galeone, Esposito, Principi, SITIP Acute Mastoiditis Registry · Kaynak tarihi: 2014 · Erişim: 2026-10-26
- Acute mastoiditis complicated by cerebral venous sinus thrombosis in children. ↗
Vergadi, Velegrakis, Raissaki, Bitsori, Karatzanis, Galanakis · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Management of Acute Mastoiditis With Immediate Needle Aspiration for Subperiosteal Abscess. ↗
Bartov, Lahav, Lahav, Zloczower, Katzenell, Halperin, Hilly, Shoffel-Havakuk · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26
- Evolving Management of Acute Mastoiditis: Analysis of the Pediatric Health Information System Database. ↗
Friesen, Hall, Ramchandar, Berry, Jiang · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
- Incidental finding of mastoid opacification in computed tomography imaging of the asymptomatic paediatric population. ↗
Placanica, Anderson · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26
- Pediatric acute mastoiditis: an Italian multicenter retrospective study of clinical, microbiological, and radiological features. ↗
Aricò, Trotta, Accomando, Messa, D'Errico, Fornaro, Aricò, Valletta, Caselli · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Acute mastoiditis in pediatric cochlear implant patients - a systematic review. ↗
Häußler, Böttcher, Betz, Stölzel, Meyer · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 8 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.
01 · GAS İLİŞKİLİ AĞIR OTİT VE MASTOİDİTTE KLİNİK SEYİR
Severe acute otitis media and mastoiditis caused by group A beta-hemolytic streptococcus.
Juha T Laakso, Valtteri Rissanen, Eeva Ruotsalainen, Jarkko Korpi, Anu Laulajainen-Hongisto, Ville Sivonen, Saku T Sinkkonen · Laryngoscope investigative otolaryngology · 2021
Çalışma türü: Retrospektif hastane serisi
Kapsam: 29 erişkin ve 8 çocuk; 37 ağır GAS otiti, 14 mastoidit.
ÖZET
Hızlı başlangıç, ağrı ve sıklıkla zar perforasyonu görüldü; karışık tip işitme kaybının sensörinöral bileşeni çoğu hastada geriledi.
Yalnız mastoidit serisi değildir; küçük ve hastaneye yatırılmış seçilmiş popülasyondur.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34667861 · DOI: 10.1002/lio2.659
02 · ÇOCUKLUK MASTOİDİTİNİN ÇOK MERKEZLİ KAYDI
Diagnosis and management of acute mastoiditis in a cohort of Italian children.
Paola Marchisio, Sonia Bianchini, Alberto Villani, Giulia Verri, Filippo Bernardi, Alessandro Porta, Paolo Biban, Silvia Caimmi, Lorenzo Iughetti, Andrzej Krzysztofiak, Silvia Garazzino, Benedetta Romanin, Filippo Salvini, Laura Lancella, Susanna Landini, Carlotta Galeone, Susanna Esposito, Nicola Principi, SITIP Acute Mastoiditis Registry · Expert review of anti-infective therapy · 2014
Çalışma türü: Geçmiş yatışları değerlendiren kesitsel hekim anketi ve kayıt analizi
Kapsam: İtalya’da 2002–2013 döneminde 913 çocuk.
ÖZET
Komplikasyon 69 çocukta, sekel 13 çocukta bildirildi; yıllık yatış sayısındaki artış dört yaş ve üzerindeki çocuklarda belirgindi.
Tarihsel servis kaydıdır; tedaviler arasında nedensel üstünlük göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 25382701 · DOI: 10.1586/14787210.2014.982093
03 · MASTOİDİTTE NÖROLOJİK SUNUM VE SİNÜS TROMBOZU
Acute mastoiditis complicated by cerebral venous sinus thrombosis in children.
Eleni Vergadi, Stylianos Velegrakis, Maria Raissaki, Maria Bitsori, Alexander Karatzanis, Emmanouil Galanakis · International journal of pediatric otorhinolaryngology · 2021
Çalışma türü: Retrospektif küçük seri
Kapsam: 20 çocuk; 5 hastada MR ile venöz sinüs trombozu.
ÖZET
Tromboz grubunda intrakraniyal basınç artışı ve nörolojik bulgular görüldü; antibiyotik, antikoagülasyon ve çoğunlukla cerrahi kullanıldı.
Seçilmiş 20 hastadan toplumda tromboz sıklığı veya antikoagülasyon etkinliği hesaplanamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33234334 · DOI: 10.1016/j.ijporl.2020.110508
04 · ÇOCUKLARDA SEÇİLMİŞ SUBPERİOSTAL APSELERDE DAHA SINIRLI GİRİŞİM
Management of Acute Mastoiditis With Immediate Needle Aspiration for Subperiosteal Abscess.
Noam Bartov, Yonatan Lahav, Gil Lahav, Elchanan Zloczower, Udi Katzenell, Doron Halperin, Ohad Hilly, Hagit Shoffel-Havakuk · Otology & neurotology : official publication of the American Otological Society, American Neurotology Society [and] European Academy of Otology and Neurotology · 2019
Çalışma türü: Retrospektif kohort
Kapsam: 12 yaş altında 283 mastoidit olgusu.
ÖZET
Doğrulanmış 79 subperiostal apsenin 56’sında kortikal mastoidektomi yapılmadan tedavi sağlandı; yaklaşım miringotomi ve gerektiğinde aspirasyon içeriyordu.
Tek yaklaşım algoritması ve seçilmiş olgular; randomize karşılaştırma değildir, antibiyotikle evde izlem anlamına gelmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31135677 · DOI: 10.1097/MAO.0000000000002231
05 · PEDİATRİK MASTOİDİTTE CERRAHİ UYGULAMALARIN ZAMAN İÇİNDEKİ DEĞİŞİMİ
Evolving Management of Acute Mastoiditis: Analysis of the Pediatric Health Information System Database.
Tzyynong L Friesen, Matt Hall, Nanda Ramchandar, Jay G Berry, Wen Jiang · Otolaryngology--head and neck surgery : official journal of American Academy of Otolaryngology-Head and Neck Surgery · 2023
Çalışma türü: Çok merkezli idari veri kohortu
Kapsam: PHIS verisinde 2010–2019 arasında 2.170 çocuk.
ÖZET
Miringotomi ve mastoidektomi oranları zamanla azaldı; cerrahi uygulananlarda komplikasyon yükü daha fazlaydı, kısa dönem bazı sonuçlar benzerdi.
Kodlama ve endikasyon yanlılığı nedeniyle cerrahi ile medikal tedavinin eşdeğerliği çıkarılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36939424 · DOI: 10.1002/ohn.286
06 · ÇOCUK BT’LERİNDE TESADÜFİ MASTOİD OPASİFİKASYON
Incidental finding of mastoid opacification in computed tomography imaging of the asymptomatic paediatric population.
T Placanica, S Anderson · The Journal of laryngology and otology · 2019
Çalışma türü: Retrospektif görüntüleme çalışması
Kapsam: Otolojik olmayan nedenle BT yapılan 767 çocuk.
ÖZET
82 çocukta mastoid opasifikasyon saptandı; küçük yaş grubunda daha sıktı.
Görüntüleme bulgusu klinik mastoidit değildir; seçilmiş BT popülasyonu genel çocuk nüfusunu temsil etmeyebilir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 31269998 · DOI: 10.1017/S0022215119001294
07 · GÜNCEL PEDİATRİK MASTOİDİTTE KLİNİK VE RADYOLOJİK KOMPLİKASYONLAR
Pediatric acute mastoiditis: an Italian multicenter retrospective study of clinical, microbiological, and radiological features.
Melodie O Aricò, Daniela Trotta, Francesco Accomando, Angela Messa, Viviana D'Errico, Martina Fornaro, Maurizio Aricò, Enrico Valletta, Désirée Caselli · European journal of pediatrics · 2026
Çalışma türü: Çok bölgeli retrospektif kohort
Kapsam: İtalya’da 2022–2025 döneminde 117 çocukta 118 yatış.
ÖZET
Klinik komplikasyon 25 yatışta, cerrahi 13 yatışta bildirildi; görüntüleme yapılan seçilmiş 70 yatışın 20’sinde radyolojik komplikasyon vardı.
Görüntüleme herkese yapılmadı; ilişkili muayene bulguları güvenilir dışlama kuralı veya nedensel koruyucu etki oluşturmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41627478 · DOI: 10.1007/s00431-026-06776-y
08 · KOKLEAR İMPLANTLI ÇOCUKTA AKUT MASTOİDİT
Acute mastoiditis in pediatric cochlear implant patients - a systematic review.
Sophia Marie Häußler, Arne Böttcher, Christian Stephan Betz, Katharina Stölzel, Friederike Meyer · International journal of pediatric otorhinolaryngology · 2025
Çalışma türü: Sistematik derleme ve ek olgu serisi
Kapsam: 20 çalışma ile merkezin olgularını içeren, 16 yaş altında toplam 86 çocuk.
ÖZET
Çoğunluk intravenöz antibiyotik ve gerektiğinde cerrahiyle yönetildi; iki implant çıkarıldı.
Kanıt büyük ölçüde küçük retrospektif serilerden gelir; implant çıkarma endikasyonu bireysel enfeksiyon kontrolüne bağlıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40976090 · DOI: 10.1016/j.ijporl.2025.112551
Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.