AKUT MİYELOİD LÖSEMİ
ÖZET
Akut miyeloid lösemi (AML), kemik iliğindeki miyeloid öncül hücrelerin kontrolsüz çoğaldığı, normal kan yapımını bozan bir kanser grubudur. Hızlı uzman değerlendirmesi gerekir; biyolojik alt tipler aynı tedaviyi veya aynı seyri paylaşmaz. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Esas olarak erişkin AML’ye genel klinik yaklaşım; pediatrik çalışmalar ayrıca etiketlenmiştir. Akut promiyelositik lösemi özel acil tedavi gerektiren ayrı bir alt tiptir.
HALK İÇİN: BELİRTİLER VE BAŞVURU
Haftalar içinde belirginleşen halsizlik, solukluk, nefes darlığı, kolay morarma, sebepsiz kanama ve tekrarlayan enfeksiyonlar görülebilir. Kemik ağrısı, karında dolgunluk veya bezelerde büyüme de olabilir. Bu belirtiler tek başına lösemi demek değildir; özellikle birlikte ortaya çıktıklarında gecikmeden değerlendirilmelidir. Yaşlılarda daha sık görülse de her yaşta gelişebilir. [3]
TANI SÜRECİNDE NE BEKLENİR?
Kan testlerinden sonra kemik iliğinden örnek alınması gerekebilir. İşlem çoğunlukla lokal anesteziyle yapılır. Ek incelemelerin tamamlanma süreleri farklıdır; sonuçların gecikmesi tek başına kötü sonuç anlamına gelmez. Hasta, hangi sonuçların beklediğini ve acil tedavinin gerekip gerekmediğini ekibinden öğrenmelidir. Her hastaya aynı görüntüleme veya belden sıvı alma işlemi uygulanmaz. [4]
TEDAVİYLE YAŞAM
Tedavi seçimi hastalığın özelliklerine, genel sağlık durumuna ve kişinin hedeflerine bağlıdır. Kemoterapi, hedefe yönelik ilaçlar ve bazı hastalarda kök hücre nakli kullanılır. Kan ürünleri, enfeksiyonların önlenmesi ve belirtilerin giderilmesi de bakımın parçasıdır. Endişe veren yeni belirtilerde kontrol gününü beklememek; tedavinin yararlarını, yükünü ve destek seçeneklerini ekiple konuşmak önemlidir. [5]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Belirtilerin başlangıcı, kanama ve enfeksiyon öyküsü, önceki kemoterapi/radyoterapi, miyelodisplastik hastalık, eşlik eden organ sorunları ve ailede hematolojik kanser sorgulanır. İşlevsellik ve tedavi tercihleri kaydedilir. Kalıtsal yatkınlık şüphesi, yalnız tümör paneli sonucuyla kesinleştirilmez; uygun genetik danışmanlık gerekir. [2]
FİZİK MUAYENE
Yaşamsal bulgular, solukluk, cilt ve mukozalarda kanama, enfeksiyon odağı, diş eti veya deri tutulumu ve organ büyüklüğü değerlendirilir. Solunum sıkıntısı veya nörolojik bozulma lökostaz açısından alarm bulgusudur; yalnız lökosit sayısına bakarak klinik ağırlık belirlenmez. [1]
AYIRICI TANI
ALL, kronik miyeloid löseminin blast fazı ve diğer miyeloid neoplaziler ayrılmalıdır. Periferik yayma önemli olsa da hücre kökenini yalnız morfolojiyle belirlemek yeterli değildir. Akım sitometrisi, sitogenetik ve moleküler inceleme birlikte yorumlanır. [1]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE RİSK SINIFLAMASI
Kemik iliği incelemesine sitogenetik ve hedeflenebilir değişiklikleri araştıran moleküler testler eklenir. Güncel sınıflamalarda bazı genetik alt tipler için klasik blast eşiğinin istisnaları vardır. Risk, başlangıç genetiği kadar tedaviye yanıt ve ölçülebilir kalıntı hastalık (MRD) ile yeniden değerlendirilir. [2]
TEDAVİ
TEDAVİ İLKELERİ
Yoğun tedavi uygunluğu yalnız kronolojik yaşla kararlaştırılmaz; organ işlevleri, kırılganlık ve hasta hedefleri değerlendirilir. İndüksiyon sonrası konsolidasyon veya allojenik nakil, biyolojik risk ve yanıtla planlanır. [2]
Uygun hastalarda sitarabin-antrasiklin temelli yoğun indüksiyon; yoğun tedaviye uygun olmayanlarda venetoklaks-hipometilleyici kombinasyonları seçenekler arasındadır. FLT3 veya IDH değişiklikleri hedefli ilaç seçimini etkiler. Miyelosupresyon ve tümör lizisi riski nedeniyle düşük yoğunluklu tedavi de yakın takip gerektirir. [1]
FLT3-ITD pozitif, nakil sonrası remisyondaki seçilmiş erişkinlerde sorafenib idamesi randomize çalışmada nüksü azaltmıştır; bu sonuç bütün AML alt tiplerine genellenemez. [6]
İZLEM VE ÖNERİLER
TAKİP VE DESTEK
Kan sayımı ve hastalığa uygun MRD izlemi, enfeksiyonlar ve organ toksisiteleriyle birlikte değerlendirilir. Remisyon, takibin bittiği anlamına gelmez. [2]
Nakil sonrasında kronik graft-versus-host hastalığı, enfeksiyonlar, endokrin sorunlar ve ikinci kanserler dahil geç etkiler için uzun süreli takip gerekir. [1]
Pediatrik araştırmalarda MRD negatifliği nüksü tamamen dışlamamıştır; bu çocukluk verisi erişkinler için tek başına takip protokolü oluşturmaz. [7]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK
Lökostaz düşündüren solunum/nörolojik bulgular, ciddi kanama, sepsis ve tümör lizisi acil hematoloji desteği gerektirir. Akut promiyelositik lösemi şüphesi koagülopati nedeniyle özel acil süreçtir. Stabilizasyon, gerekli sitoredüksiyon ve destek tedavileri kapsamlı genetik sonuçlar beklenerek geciktirilmez. [2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
İKİ FARKLI KARAR KATMANI
Bu tablo kişiye özel tedavi şeması değildir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Acute Myeloid Leukemia Treatment (PDQ), health professional ↗
NCI · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
- Diagnosis and management of AML in adults: 2022 ELN recommendations ↗
Döhner ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-25
- Symptoms of acute myeloid leukaemia ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Tests and next steps for acute myeloid leukaemia ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Treatment for acute myeloid leukaemia ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-25
- Sorafenib maintenance in patients with FLT3-ITD acute myeloid leukaemia undergoing allogeneic haematopoietic stem-cell transplantation: an open-label, multicentre, randomised phase 3 trial. ↗
Xuan L; Wang Y; Huang F ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-25
- Measurable residual disease in pediatric acute myeloid leukemia: a systematic review. ↗
Segerink WH; de Haas V; Kaspers GJL · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 8 ARAŞTIRMA
Seçilmiş araştırmalar farklı hasta gruplarını ve tedavi dönemlerini kapsar; sonuçlar birbirinin yerine uygulanmamalıdır.
01 · TP53 MUTASYONLU AML TEDAVİ SONUÇLARI
Treatment outcomes for newly diagnosed, treatment-naïve TP53-mutated acute myeloid leukemia: a systematic review and meta-analysis.
Daver NG; Iqbal S; Renard C ve arkadaşları · Journal of hematology & oncology · 2023
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: Yeni tanılı TP53 mutasyonlu AML; 12 çalışma.
ÖZET
Yoğun kemoterapi ve venetoklaks-hipometilleyici kombinasyonuyla yanıtlar tek hipometilleyiciye göre daha yüksek görünse de sağkalım bütün gruplarda sınırlıydı.
Heterojen ve randomize olmayan verilerin dolaylı karşılaştırmasıdır; rejimler arasında kesin üstünlük göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 36879351 · DOI: 10.1186/s13045-023-01417-5
02 · FLT3-ITD AML’DE NAKİL SONRASI SORAFENİB
Sorafenib maintenance in patients with FLT3-ITD acute myeloid leukaemia undergoing allogeneic haematopoietic stem-cell transplantation: an open-label, multicentre, randomised phase 3 trial.
Xuan L; Wang Y; Huang F ve arkadaşları · The Lancet. Oncology · 2020
Çalışma türü: Açık etiketli randomize faz 3
Kapsam: Çin’de, 18–60 yaşında, nakil öncesi ve sonrası remisyonda 202 hasta.
ÖZET
Bir yıllık kümülatif nüks sorafenible %7,0, kontrolle %24,5 idi. Enfeksiyon ve graft-versus-host hastalığı her iki kolda izlendi.
Seçilmiş nakil popülasyonu ve yaklaşık 21 aylık medyan izlem; diğer mutasyonlara veya nakil yapılmayan hastalara uygulanamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32791048 · DOI: 10.1016/S1470-2045(20)30455-1
03 · AML’DE MİKROTRANSPLANTASYONUN KANIT DÜZEYİ
Microtransplantation for Acute Myeloid Leukemia: A Systematic Review.
Pan B; Lazarus HM; Gale RP · JAMA oncology · 2020
Çalışma türü: Sistematik derleme
Kapsam: AML ve miyelodisplastik sendromu içeren 14 çalışma, yaklaşık 600 hasta.
ÖZET
Çalışmalar çoğunlukla küçük, kontrolsüz ve seçilim yanlılığına açıktı. Güvenlilik ve etkinlik için ikna edici kanıt bulunmadı.
Heterojen erken faz çalışmalar, kesin etki hesabını sınırlar; araştırma dışı standart tedavi olarak sunulamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 32729889 · DOI: 10.1001/jamaoncol.2020.1706
04 · ÇOCUKLUK AML NÜKSÜNDE TEDAVİ SONUÇLARI
Pediatric relapsed acute myeloid leukemia: a systematic review.
Hoffman AE; Schoonmade LJ; Kaspers GJ · Expert review of anticancer therapy · 2021
Çalışma türü: Sistematik derleme
Kapsam: İlk nüksü olan 21 yaş altı hastaları değerlendiren 12 çalışma.
ÖZET
İkinci remisyon ve sağkalım sonuçları geniş aralıkta değişti; ilk remisyonun süresi sık bildirilen prognostik etkendi.
Yalnız bir randomize çalışma vardı; nakil yararına ilişkin çıkarımlar seçilim etkisinden bağımsız değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33111585 · DOI: 10.1080/14737140.2021.1841640
05 · KMT2A YENİDEN DÜZENLENMİŞ AML’DE İNDÜKSİYON VE MRD
Induction chemotherapy and molecular MRD influence outcomes in KMT2A-rearranged AML.
Othman J; Potter N; Freeman SD ve arkadaşları · Blood · 2025
Çalışma türü: İki ardışık randomize çalışma verisinin alt grup analizi
Kapsam: KMT2A yeniden düzenlenmesi bulunan 217 hasta.
ÖZET
FLAG-Ida kolunda nüks daha azdı; ikinci kür sonrası moleküler MRD nüks ve ölümle güçlü ilişki gösterdi.
Alt gruba özgü sonuçlardır. Kısa özette ayrıntılı etki büyüklüğü ve güvenlik karşılaştırması bulunmadığından sayısal üstünlük ileri sürülmedi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40768751 · DOI: 10.1182/blood.2025029556
06 · YÜKSEK DOZ SİTARABİN KONSOLİDASYONUNUN ZAMANLAMASI
Condensed versus standard schedule of high-dose cytarabine consolidation therapy with pegfilgrastim growth factor support in acute myeloid leukemia.
Jaramillo S; Benner A; Krauter J ve arkadaşları · Blood cancer journal · 2017
Çalışma türü: Karşılaştırmalı kohort çalışması
Kapsam: İlk tam remisyonda genç AML hastaları; standart düzende 176, sıkıştırılmış düzende 392 kişi.
ÖZET
Sıkıştırılmış uygulamayla hematolojik toparlanma ve hastanede kalış daha kısa; enfeksiyonlar ve trombosit transfüzyonları daha azdı. Sağkalım farkı görülmedi.
Randomize zamanlama karşılaştırması değildir; büyüme faktörü uygulaması ve protokol farklılıkları yorumu etkiler.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 28548643 · DOI: 10.1038/bcj.2017.45
07 · ÇOCUKLUK AML’DE MRD’NİN PROGNOSTİK DEĞERİ
Measurable residual disease in pediatric acute myeloid leukemia: a systematic review.
Segerink WH; de Haas V; Kaspers GJL · Expert review of anticancer therapy · 2021
Çalışma türü: Sistematik derleme
Kapsam: Pediatrik AML’de 13 çalışma.
ÖZET
Tedavi sırasında MRD pozitifliği daha kötü sonuçlarla ilişkiliydi; 11 çalışmada nüks olasılığı anlamlı olarak yüksekti.
Ölçüm yöntemi ve zamanı değişkendi; negatiflik kesin iyileşme, erken pozitiflik ise kaçınılmaz başarısızlık anlamına gelmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33706635 · DOI: 10.1080/14737140.2021.1860763
08 · IDH ALT TİPLERİ VE AML PROGNOZU
Acute myeloid leukemia treatment outcomes with isocitrate dehydrogenase mutations: A systematic review and meta-analysis.
Qin H; Xu R; Yang Y · Medicine · 2024
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: IDH değişiklikleri ve AML sonuçlarını inceleyen 20 çalışma.
ÖZET
IDH1 ve IDH2 için prognostik ilişkiler aynı değildi; IDH1 değişiklikleri bazı sağkalım ölçütlerinde daha olumsuz sonuçlarla ilişkiliydi.
Çalışmalar arası heterojenlik ve farklı sonlanımlar, tek bir mutasyonun bütün tedavi bağlamlarında aynı etkiyi taşıdığı yorumunu engeller.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39654207 · DOI: 10.1097/MD.0000000000040565
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.