AKUT PERİKARDİT
ÖZET
Akut perikardit, kalbi çevreleyen zarın iltihaplanmasıdır. Sıklıkla nefes almakla veya yatmakla artan göğüs ağrısı yapar; ancak göğüs ağrısının kalp krizi gibi diğer nedenleri değerlendirilmeden bu tanı kabul edilmez. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Erişkinlerde akut perikardit ve nüksle ayrımı ele alınır; çocukluk, gebelik, tüberküloz ve ileri immün baskılanmada etiyolojiye özgü uzman yaklaşımı gerekir.
HALK İÇİN KISA BİLGİ
Ağrı öne eğilmekle hafifleyebilir; ateş, öksürük veya eklem ağrısı eşlik edebilir. Bazen viral hastalık sonrasında başlar. Bu özellikler tek başına tanı koydurmaz. Yeni göğüs ağrısını evde ağrı kesiciyle bastırıp beklemek yerine sağlık değerlendirmesi alın. [1]
NE ZAMAN ACİLDİR?
Göğüste baskı veya sıkışma, kola ya da çeneye yayılma, belirgin nefes darlığı, soğuk terleme veya bayılma acil yardım gerektirir. Daha önce perikardit geçirmiş olmak yeni ağrının aynı nedenden olduğunu göstermez. [1]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Ağrının başlangıcı ve pozisyonla ilişkisi; yakın enfeksiyon, kalp girişimi, travma, otoimmün hastalık, malignite ve kullanılan ilaçlar sorgulanır. Tek atak, aralıksız süren hastalık ve iyileşme sonrası nüks birbirinden ayrılır; bu ayrım tedavi süresini etkiler. [2]
FİZİK MUAYENE
Kan basıncı, nabız ve dolaşım değerlendirilir; perikardiyal sürtünme sesi aranır. Zarlar arasında biriken sıvı kalbin doluşunu engelleyerek tamponada yol açabilir. Hipotansiyon veya hızla kötüleşen solunum/dolaşım bulguları varsa acil ekokardiyografik değerlendirme gerekir. [3]
AYIRICI TANI
Akut koroner sendrom, pulmoner emboli ve akciğer/plevra hastalıkları dışlanır. Troponin yüksekliği veya ventrikül işlev bozukluğu eşlik eden miyokart tutulumunu düşündürür; yalnız perikardiyal ağrı yaklaşımı yeterli olmaz. [4]
TANISAL YAKLAŞIM
ACC 2025 yaklaşımında pleuritik ağrı veya uyumlu klinik eşdeğerine ek olarak şu bulgular sayılır: sürtünme sesi, yaygın ST yükselmesi/PR çökmesi, inflamasyon belirteci yüksekliği, yeni/artan efüzyon, görüntülemede perikard inflamasyonu. Bir ek bulgu olası, en az iki bulgu kesin tanıyı destekler. Eko hemodinamiyi; CMR belirsiz veya tekrarlayan hastalıkta inflamasyonu değerlendirir. [2]
TEDAVİ
TEDAVİ İLKELERİ
Uygun ilk atakta aspirin veya NSAİİ ile kolşisin temel yaklaşımdır; kolşisin çoğunlukla üç ay sürdürülür. Gastroproteksiyon, böbrek işlevi, gastrointestinal kanama ve ilaç etkileşimleri değerlendirilir. Steroidler rutin ilk seçenek değildir. Dirençli inflamatuvar nükslerde uzman gözetiminde IL-1 hedefli tedaviler düşünülebilir; ilk atağın standart tedavisi değildir. [2]
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM VE AKTİVİTE
Yakınmalar ve inflamasyonun düzelmesi izlenir; antiinflamatuvar tedavi klinik yanıtla kademeli azaltılır. Yoğun egzersizden en az bir ay ve klinik remisyona kadar kaçınılır; eşlik eden miyokardit daha farklı dönüş planı gerektirir. Nükslerde tedavi süresi uzar ve neden yeniden değerlendirilir. [2]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
YATIŞ VE ACİL DEĞERLENDİRME
Ateş >38 °C, subakut seyir, büyük efüzyon (>20 mm), tamponad veya en az bir haftalık antiinflamatuvar tedaviye yanıtsızlık yüksek risk göstergeleridir. İmmün baskılanma, travma ve antikoagülan kullanımı da yönetimi değiştirir. Düşük riskli hastada yakın kontrol; yüksek riskte hastanede neden araştırması gerekir. [4]
Tamponadda, özellikle hemodinamik bozulmada, görüntüleme kılavuzlu acil perikardiyosentez gerekir; yalnız antiinflamatuvar tedavi beklenmez. [2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ARAŞTIRMALARIN UYGULANABİLİRLİĞİ
Akut ilk atakta kolşisin kanıtı ile tekrarlayan hastalıkta biyolojik ilaç kanıtı aynı hasta grubunu temsil etmez. Rilonasept çalışmasının randomize bölümü başlangıç tedavisine yanıt veren nüks hastalarını içeriyordu; etkiyi her göğüs ağrısı veya ilk atağa genellemek uygun değildir. [5]
KLİNİK AYRIM VE KARAR NOKTALARI
Hasta bağlamı ve kaynakların kapsamı birlikte değerlendirilmelidir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Pericarditis ↗
NHS · Kaynak tarihi: Güncel çevrimiçi sayfa · Erişim: 2026-10-25
- 2025 ACC Expert Consensus Statement on the Diagnosis and Management of Pericarditis ↗
ACC · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
- Heart Inflammation: Pericarditis ↗
NHLBI, NIH · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-25
- 2025 ESC Guidelines for the management of myocarditis and pericarditis ↗
ESC · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
- Phase 3 Trial of Interleukin-1 Trap Rilonacept in Recurrent Pericarditis. ↗
Klein AL ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 5 ARAŞTIRMA
5 ilgili çalışma seçilmiştir; 20 üst sınırdır, zorunlu sayı değildir.
01 · İLK AKUT PERİKARDİT ATAĞINDA KOLŞİSİN: ICAP
A randomized trial of colchicine for acute pericarditis.
Imazio M ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2013
Çalışma türü: Çift kör randomize kontrollü çalışma
Kapsam: İlk akut perikardit atağı olan 240 erişkin.
ÖZET
Aspirin veya ibuprofene eklenen üç aylık kolşisinle inatçı/tekrarlayan perikardit %16,7; plaseboyla %37,5 oldu.
Sonuç uygun çalışma hastalarına aittir; kolşisin tek başına tedavi veya her göğüs ağrısında kullanım olarak yorumlanamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 23992557 · DOI: 10.1056/NEJMoa1208536
02 · TEKRARLAYAN PERİKARDİTTE RİLONASEPT: RHAPSODY
Phase 3 Trial of Interleukin-1 Trap Rilonacept in Recurrent Pericarditis.
Klein AL ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2021
Çalışma türü: Randomize geri çekme tasarımlı faz 3 çalışma
Kapsam: Başlangıç döneminde 86; yanıt sonrası randomize edilen 61 hasta.
ÖZET
Randomize dönemde rilonasept alan 30 hastanın ikisinde, plasebo alan 31 hastanın 23’ünde nüks görüldü.
Başlangıç tedavisine yanıt veren, inflamasyonu yüksek nüks hastaları seçilmiştir; ilk atak tedavisiyle doğrudan karşılaştırma yoktur.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 33200890 · DOI: 10.1056/NEJMoa2027892
03 · AKUT VE TEKRARLAYAN PERİKARDİTTE KOLŞİSİN
Colchicine for pericarditis.
Alabed S ve arkadaşları · The Cochrane database of systematic reviews · 2014
Çalışma türü: Cochrane sistematik derlemesi
Kapsam: Dört randomize çalışma; 564 katılımcı.
ÖZET
Kolşisin eklenmesi nüksleri azalttı; gastrointestinal yan etkiler tedaviyi bırakmayı artırabiliyordu.
Eski ve az sayıdaki çalışmaları birleştirir; ilk atak ile nüks grupları ve eşlik eden tedaviler ayrıştırılmalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 25164988 · DOI: 10.1002/14651858.CD010652.pub2
04 · PERİKARDİTTE PREDNİZON KULLANIMININ SONUÇLARI
Prednisone in the Management of Pericarditis: A Systematic Review.
Razeghi G ve arkadaşları · Journal of cardiovascular pharmacology · 2026
Çalışma türü: Sistematik derleme
Kapsam: On çalışma; 2.632 hasta, 800 steroid kullanıcısı.
ÖZET
Akut ilk atak verileri karışıktı; tekrarlayan hastalık çalışmalarının çoğunda steroid maruziyeti daha yüksek nüksle ilişkiliydi. Hasta seçimi ve eşlik eden tedaviler yorumu etkiler.
Çalışmaların çoğu retrospektifti; daha ağır hastaların steroid alması gibi karıştırıcılar nedensel çıkarımı sınırlar.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42552090 · DOI: 10.1097/FJC.0000000000001867
05 · TEKRARLAYAN PERİKARDİTTE GOFLİKİSEPT
Treatment of Idiopathic Recurrent Pericarditis With Goflikicept: Phase II/III Study Results.
Myachikova VY ve arkadaşları · Journal of the American College of Cardiology · 2023
Çalışma türü: Faz II/III randomize geri çekme çalışması
Kapsam: 22 hasta alındı; 20 hasta randomize edildi.
ÖZET
24 haftalık randomize dönemde aktif tedavide nüks görülmezken plasebodaki on hastanın dokuzunda nüks bildirildi.
Çok küçük, iki merkezli ve yanıt verenlerin randomize edildiği örneklem; uzun dönem güvenlik veya ilk atak kullanımını belirlemez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37380301 · DOI: 10.1016/j.jacc.2023.04.046
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde değerlendirmeyi geciktirmeyin.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.