İçeriğe geç
Madde metnine geç
SAĞLIK BİLGİSİ

ALERJİ DERİ VE ÖZGÜL IGE TESTLERİ

ÖZET

Alerji incelemeleri, kişinin belirtileriyle belirli maddelere karşı bağışıklık yanıtı arasındaki ilişkiyi araştırır. Deri prick testinde küçük miktarda alerjen cilt yüzeyine uygulanır ve yüzeysel bir delme işlemiyle yanıt gözlenir. Test bölgesinde kabarıklık ve kızarıklık gelişip gelişmediği değerlendirilir. Hangi maddelerin seçileceği öyküye göre belirlenir. Her döküntüye veya her sindirim yakınmasına aynı test panelini uygulamak, kişiye uygun tanısal değerlendirme ile aynı şey değildir. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

BİRBİRİNDEN FARKLI ÜÇ YAKLAŞIM

Kanda özgül IgE testi, belirli bir alerjene karşı oluşmuş IgE antikorlarını ölçer. Toplam IgE ise bütün IgE miktarını bildirir; tek başına hangi maddenin sorun oluşturduğunu söylemez. Kan testi, cilt hastalığı veya deri testini etkileyen ilaçlar gibi nedenlerle deri incelemesi uygun olmadığında seçilebilir. Sonuçtaki antikor miktarı, gelecekteki bir reaksiyonun ne kadar ağır olacağını doğrudan göstermez. Testin adı ve hangi alerjenin ölçüldüğü raporda açıkça görülmelidir. [2]

Yama testi farklı bir soruya yöneliktir: Cilde temas eden bir maddenin gecikmiş kontakt alerjiye katkısı var mı? Metal, koku maddesi, koruyucu veya mesleki ürün gibi seçilmiş maddeler küçük bölmelere yerleştirilerek cilde uygulanır. Okumalar sonraki günlerde yapılır; tek bir kısa ziyaret yeterli olmayabilir. Yama testi, rutin gıda alerjisi araştırması için kullanılan prick veya özgül IgE incelemesinin yerine geçmez. Yöntemler birbirinin daha güçlü ya da daha zayıf biçimleri değildir. [3]

Kaynaklar:[1][2][3]

POZİTİF SONUÇ NE DEMEKTİR?

Deri prick veya özgül IgE testinde pozitiflik, alerjene duyarlanmayı gösterebilir; fakat bu, maddeyle karşılaşınca mutlaka klinik belirti gelişeceği anlamına gelmez. Gerçek yaşamda ortaya çıkan belirtiler, maruziyetin zamanı ve örüntüsü değerlendirilmelidir. Testler öyküye dayanarak seçildiğinde sonuç daha anlamlı hale gelir. Öyküyle ilişkisi kurulmamış pozitiflikler, gereksiz kaçınmalara ve yanlış hastalık etiketlerine yol açabilir. Sonuç yalnız işaretli bir laboratuvar satırı olarak okunmamalıdır. [4]

Profesyonel yorumda hangi testin istendiği, kullanılan yöntem ve klinik soru birlikte ele alınır. Bir testin pozitif olması bütün yakınmaların aynı alerjenden kaynaklandığını kanıtlamaz. Negatif sonuç da öykü güçlü ve yöntem uygun değilse tek başına değerlendirmeyi bitirmeyebilir. Özellikle gıdaları geniş biçimde beslenmeden çıkarmak gibi kararlar yalnız duyarlanma sonucuna dayanarak verilmemelidir. Gerekli görülen ek değerlendirme, alerji konusunda deneyimli sağlık ekibince planlanmalıdır. [4]

Kaynaklar:[4]

HAZIRLIK VE UYGULAMA

Deri testinden önce kullanılan tüm ilaçlar bildirilmelidir. Özellikle bazı antihistaminikler test yanıtını etkileyebilir; hangisinin ne zaman değiştirileceğine ekip karar verir. Kişi kendi kararıyla psikiyatrik ilaçlarını veya başka düzenli tedavilerini bırakmamalıdır. Prick testi sırasında genellikle kısa süreli batma, ardından kaşıntı olabilir. Yaygın deri hastalığı veya geçmişte ağır reaksiyon bulunması test seçimini değiştirebilir. Bu bilgiler yalnız işlem günü değil, randevu planlanırken de paylaşılmalıdır. [1]

Yama testi için kullanılan kişisel bakım ürünlerinin ambalajları, içerik listeleri ve gerekiyorsa iş yerindeki kimyasal maddelere ait bilgiler yararlı olabilir. Test süresince bölgenin ıslanmaması, aşırı terlemenin önlenmesi ve bantların korunması istenir. Yama gevşerse veya geç bir reaksiyon görülürse merkezin talimatı izlenir; fotoğraf çekip ekiple paylaşmak gerekebilir. Okuma randevularına katılmak, yalnız maddelerin cilde yapıştırılması kadar önemlidir. Test alanına kendi kendine tedavi uygulamak değerlendirmeyi zorlaştırabilir. [3]

Kaynaklar:[1][3]

HIZLI BAŞVURU KARTI — KLİNİK İNCELEME

Bu bölümün içeriği aşağıdaki hızlı başvuru kartında sunulmuştur.

Kaynaklar:[2][3][4]

TESTLERİN ODAKLARI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki öğretici tabloda sunulmuştur.

Kaynaklar:[1][2][3]

GÜVENLİK NOTU

Deri testleri nadiren ciddi sistemik reaksiyon oluşturabilir; acil müdahale olanağı bulunan sağlık ortamında yapılmalıdır. Test sırasında nefes darlığı, yaygın şişlik veya belirgin fenalık hemen personele bildirilmelidir. Evde alerjenle kendi kendine deneme yapılmamalıdır. [1]

Kaynaklar:[1]

Bu sürümde ayrı bir profesyonel bölüm bulunmuyor.

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. MedlinePlus, Allergy Skin Test. Erişilen web sürümü; kaynak listesi 2024. Erişim: 25.10.2026. https://medlineplus.gov/lab-tests/allergy-skin-test/ ↗

    MedlinePlus · Erişim: 2026-10-25

  2. MedlinePlus, Allergy Blood Test. Erişilen web sürümü; kaynak listesi 2024. Erişim: 25.10.2026. https://medlineplus.gov/lab-tests/allergy-blood-test/ ↗

    MedlinePlus · Erişim: 2026-10-25

  3. British Association of Dermatologists, Patch Testing. Hasta bilgilendirmesi, Temmuz 2024 sürümü. Erişim: 25.10.2026. https://www.bad.org.uk/pils/patch-testing ↗

    British Association of Dermatologists · Erişim: 2026-10-25

  4. ACAAI/AAAAI Specific IgE Test Task Force, Pearls and pitfalls of allergy diagnostic testing. Ortak görev grubu raporu, 2008. Erişim: 25.10.2026. https://college.acaai.org/sites/default/files/PerilsandPitfalls%20of%20Allergy%20Diagnostic%20Testing_0.pdf ↗

    ACAAI/AAAAI Specific IgE Test Task Force · Erişim: 2026-10-25

Bu içerik genel bilgilendirme içindir; tanı veya kişisel tedavi önerisi değildir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.