ALERJİK KONTAKT DERMATİTTE YAMA TESTİ

Yama testi, deriyle temas eden maddelere karşı gelişen gecikmiş tip alerjiyi araştıran uzmanlık işlemidir. Temel soru, kişinin kullandığı veya maruz kaldığı bir maddenin mevcut dermatitle ilişkili olup olmadığıdır. Bir maddenin testte pozitif çıkması, bugünkü döküntünün mutlaka onun yüzünden oluştuğunu göstermez. Duyarlanmanın gösterilmesi ile klinik nedenin belirlenmesi birbirinden ayrı değerlendirmelerdir.

Test maddeleri küçük odacıklarla çoğunlukla sırta uygulanır ve belirli süre yerinde bırakılır. İşlem bir gıda alerjisi testi değildir. Evde veya işte kullanılan kozmetik, krem ve benzeri ürünlerin içerik etiketleri değerlendirmeye yardımcı olur. Kişinin kendi ürününü gelişigüzel derisine kapatarak denemesi yerine, hangi maddenin nasıl test edileceğine uzman ekip karar verir.

Sonuç, yalnız kızarıklık varlığına bakılarak okunmaz. Tahriş tepkisi ile gerçek alerjik reaksiyon ayrılmalıdır; hafif veya kuşkulu bulgular ek değerlendirme gerektirebilir. Yamanın yeterince yapışmaması veya çok erken okuma yanlış negatifliğe yol açabilir. Hazır bir test panelinin içerdiği maddeler sınırlıdır; negatif panel sonucu bütün olası temas maddelerine karşı alerji bulunmadığı anlamına gelmez.

Test öncesinde kullanılan ilaçlar, sürülen ürünler ve mevcut deri hastalığı ekibe bildirilir. Ağızdan alınan ilaçlar kişi tarafından kendiliğinden kesilmez; değişiklik gerekiyorsa klinisyen planlar. Test süresince sırtın kuru kalması, işaretlerin korunması ve planlanan kontrollere gelinmesi önemlidir. Şiddetli kaşıntı veya başka belirgin sorun olursa hangi bölgenin etkilendiği kaydedilerek test ekibiyle iletişim kurulur.

Bazı reaksiyonlar geç belirir. Üçüncü ve yedinci gün okumalarını inceleyen geniş bir kayıt çalışmasında, hastaların bir bölümünde yalnız yedinci günde yeni pozitiflik saptanmıştır. Bu nedenle ilk kontrolün normal görünmesi sürecin tamamlandığı anlamına gelmez. Okuma programı, kullanılan maddelere ve test merkezinin klinik planına göre tamamlanmalıdır.

Son görüşmede pozitif maddelerle güncel veya geçmiş temas ilişkisi açıklanır. İlgisi henüz belirlenemeyen pozitiflik otomatik olarak yalancı pozitif sayılmaz; maruziyet öyküsü yeniden incelenebilir. Uygun kaçınma danışmanlığı ve sonraki klinik değerlendirme, testin yararını tamamlar.