ALERJİK RİNİT: TETİKLEYİCİLER, TANI VE GÜVENLİ TEDAVİ
ÖZET
Alerjik rinit burunda kaşıntı, hapşırma ve akıntıya yol açabilir. Tedavi seçimi belirtilerin günlük yaşamı ne ölçüde etkilediğine göre yapılır.
GENEL OKUYUCU
BELİRTİLERİ TANIMAK
Burun kaşıntısı, art arda hapşırma, sulu akıntı ve tıkanıklık sık görülür. Gözlerde sulanma ve kaşıntı da eşlik edebilir. Polen, ev tozu akarı, hayvan kaynaklı parçacıklar veya küfle karşılaşınca belirtiler başlayabilir. Her burun akıntısı alerji değildir. Yakınmaların hangi ortamda arttığını ve uykuyu ya da günlük işleri nasıl etkilediğini not etmek değerlendirmeyi kolaylaştırır.
MEVSİMSEL VE YIL BOYU YAKINMALAR
Polenle ilişkili belirtiler belirli mevsimlerde belirginleşirken ev içindeki alerjenler yıl boyunca yakınmaya yol açabilir. Sigara dumanı, yoğun kokular ve sıcaklık değişimleri de hassas burun mukozasını tahriş edebilir. Bu nedenle her kötüleşme yeni bir alerji anlamına gelmez. Alerjik olmayan rinitte de akıntı ve tıkanıklık bulunabilir; uygun tedavi için bu ayrım önemlidir.
İLAÇ SEÇİMİ VE GÜNLÜK KONTROL
Yaşam kalitesini bozan burun belirtilerinde burun içine uygulanan kortikosteroidler etkili seçeneklerdir. Özellikle kaşıntı ve hapşırmada daha az uyku veren ikinci kuşak antihistaminikler düşünülebilir. Tek ilaç yetersizse farklı tedavilerin birlikte kullanılması hekim tarafından değerlendirilebilir. İlaç seçimi baskın yakınmaya ve eşlik eden hastalıklara göre yapılır; her ürünü aynı anda kullanmak daha iyi kontrol sağlayacağı anlamına gelmez.
EVDE DESTEK VE NE ZAMAN BAŞVURMALI?
Bilinen tetikleyicilerle teması azaltmak ve uygun tuzlu su ürünleri kullanmak yardımcı olabilir. Burun açıcı spreyleri uzun süre kullanmak tıkanıklığı artırabilir; ürünün kullanım süresini eczacıyla netleştirin. Çocuklarda yaşa uygunluk ayrıca kontrol edilmelidir. Yakınmalar uykuyu bozuyorsa, tedaviye rağmen sürüyorsa veya eşlik eden astım kötüleşiyorsa muayene gerekir. Nedeni bilinmeyen sürekli belirtileri yalnız alerji kabul etmeyin. Ürünleri belirtilen sıklıkta kullanın ve yakınmaların günlük değişimini izleyin.
TEST VE UZUN VADELİ SEÇENEKLER
Alerji uzmanı öyküyü değerlendirerek gerekirse deri testi veya kanda alerjene özgü testler isteyebilir. Sonuçlar yakınmalarla birlikte yorumlanır; amaç yaşamı etkileyen gerçek tetikleyiciyi belirlemektir. Bazı kişilerde alerjen immünoterapisi uzun süreli rahatlama sağlayabilir. Bu yaklaşım evde rastgele alerjen denemek değildir; uygun kişide uzman gözetiminde planlanır. Mevsim öncesi tedavi planı yapmak tekrarlayan yakınmaların kontrolüne yardımcı olabilir.
ACİL ALERJİK REAKSİYONLA KARIŞTIRMAYIN
Ani dil veya boğaz şişmesi, belirgin nefes alma güçlüğü, bayılma ya da hızla gelişen bilinç değişikliği basit burun alerjisi gibi izlenmemelidir. Türkiye’de 112’yi arayın. Önceden reçete edilmiş adrenalin otoenjektörünüz varsa acil eylem planınıza uygun kullanın. Alerji hapının etki göstermesini beklemek acil tedaviyi geciktirebilir. Döküntü bulunmaması ciddi reaksiyon olasılığını dışlamaz.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ÖYKÜ: ZAMAN, MARUZİYET VE İŞLEV KAYBI
Başlangıç yaşı, haftalık sıklık, toplam süre ve önceki mevsimlerde benzer ataklar kaydedilir. Kaşıntı, hapşırma, sulu akıntı ve tıkanıklığın hangisinin baskın olduğu; evde, işte, okulda veya dış ortamda artış ve tatilde düzelme sorgulanır. Polen, akar, hayvan ve mesleki maruziyet yalnız varsayılmaz, belirtilerle zaman ilişkisi kurulmalıdır. Uykunun bölünmesi, gündüz yorgunluğu, okul/iş performansı ve spor kısıtlanması tedavi ihtiyacını belirler. Ailede rinit, astım ve egzama tanıyı destekler, fakat aile öyküsünün olmaması alerjiyi dışlamaz.
ÖZGEÇMİŞ, İLAÇ VE EŞLİK EDEN HASTALIK ÖYKÜSÜ
Astım, egzama, konjonktivit, nazal polip, önceki sinüs cerrahisi ve aspirin/NSAİİ ile solunumsal reaksiyon araştırılır. Kullanılan tüm burun spreyleri, antihistaminikler, inhalerler ve antihipertansifler; doz atlama, uygulama biçimi, yarar ve yan etkiler öğrenilir. İlaç alerjisi etiketi reaksiyonun zamanı ve niteliğiyle açıklığa kavuşturulur. Sigara, irritanlar, mesleki tozlar ve evcil hayvan teması değerlendirilir. Gebelik olasılığı, gebelik haftası veya emzirme tedavi seçilmeden kaydedilir; hormonal tıkanıklık alerjik yakınmaları taklit edebilir.
ÇOCUK: ANAMNEZ VE İŞLEVSEL SONUÇLAR
Çocukta kronik boğaz temizleme, horlama, ağız solunumu, tekrarlayan kulak yakınmaları, sabah yorgunluğu ve dikkat güçlüğü rinitin değerlendirilmesini gerektirebilir. Ebeveynin anlatımı okul ve uyku işleviyle tamamlanır. Astım iyi kontrol altında görünse bile süren üst solunum yakınmaları ayrıca araştırılır. Ailede alerji, egzama ve astım; kullanılan ilaçlar ve tedavi yanıtı kaydedilir. Burun, göz, boğaz ve kulak birlikte incelenir; tüm çocukluk çağı tıkanıklıklarına “alerji” etiketi konmaz.
GEBELİK: DEĞERLENDİRME VE BASAMAKLANDIRMA
Gebelik haftası, gebelikten önceki alerji öyküsü, yakınmaların yaşam kalitesine etkisi ve kullanılan tüm reçetesiz ürünler kaydedilir. Hafif yakınmada tetikleyiciyi azaltma ve salin uygulaması gibi ilaç dışı önlemlerle başlanır. Yetersiz kontrolde lokal tedaviler, sistemik maruziyet ve anne için beklenen yarar değerlendirilerek seçilir. Gebelik riniti ile gerçek alerjik rinit aynı kabul edilmez; önce tanısal bağlam netleştirilir. Tedavi gereksinimi gebelik boyunca yeniden gözden geçirilir.
FİZİK MUAYENE
FİZİK MUAYENE: BURUN VE KOMŞU YAPILAR
Dış burunda şekil bozukluğu, inspiryumda valv çökmesi ve her iki tarafta hava geçişi değerlendirilir. Ön rinoskopide septum, alt konkaların büyüklüğü, mukozanın rengi, sekresyon, polip ve kanama odağı incelenir. Soluk ödemli mukoza alerjiyi desteklese de tek başına tanı koydurmaz. Kulaklarda efüzyon ve boyunda lenfadenopati aranır; tek taraflı tıkanıklığa kanama, diplopi veya kulak yakınmasının eşlik etmesi yapısal lezyon ya da tümör olasılığını artırır. Arkadaki yapılar görülemiyorsa veya tanı belirsizse endoskopik değerlendirme gerekir.
FİZİK MUAYENE: GÖZLER, AĞIZ VE SOLUNUM BAĞLAMI
Yüzde alerjik selam izleri, göz altı koyuluğu ve konjonktival bulgular kaydedilir; bunlar özgül test yerine geçmez. Ağız açıklığı, tonsiller, orofarenkste sekresyon ve iki burun deliğindeki hava akımı karşılaştırılır. Normal görünen ön buruna rağmen belirgin ağız solunumu adenoid obstrüksiyonunu düşündürebilir. Muayenede gözlenen bulgu, hastanın uyku ve gündüz işlev kaybıyla birlikte yorumlanır; yalnız görünüm üzerinden hastalık şiddeti belirlenmez. Çocuğun işbirliği yetersizse değerlendirmeyi tamamlamak için güvenli, yaşa uygun yeniden muayene planlanır.
ÇOCUK: SOLUNUM DEĞERLENDİRMESİ
Solunum yakınması olan çocukta solunum sayısı, efor, bilinç, renk, hava girişi ve oksijen satürasyonu birlikte değerlendirilir. Tek bir normal satürasyon değeri ciddi solunum güçlüğünü dışlamaz. Burun tıkanıklığı dışında solunum sıkıntısı varsa değerlendirme rinit tedavisinin ötesine genişletilir.
AYIRICI TANI
KLİNİK YAKLAŞIM: AYIRICI TANI
Alerjik olmayan rinit, alerjik hastalıkla benzer akıntı ve tıkanıklık oluşturabilir. Duman, koku ve çevresel değişikliklerle ilişki sorgulanmalıdır. Mevsimsellik ve alerjenle karşılaşma öyküsü test seçimine yön verir. Deri veya kan testlerini klinik öyküden bağımsız kesin neden olarak kabul etmek yerine belirtilerle ilişkili duyarlanmayı belirlemek hedeflenir.
AYIRICI TANI: TEK TARAFLI VE ATİPİK ÖRÜNTÜLER
Tek taraflı sulu akıntı, özellikle travma veya cerrahi öyküsünde, beyin omurilik sıvısı kaçağı açısından değerlendirilir. Sabit tek taraflı tıkanıklık septal bozukluk, yabancı cisim veya kitleyi düşündürür. Ateş, pürülan akıntı ve yüz ağrısı enfeksiyon lehinedir; yalnız yüz ağrısında migren ve dental nedenler de araştırılır. Koku kaybı ve polip kronik rinosinüzit olasılığını artırır. Dekonjestan aşırı kullanımı, hormonal ve ilaç kaynaklı rinit alerjik hastalıkla birlikte bulunabilir; tedaviye yanıtsızlık otomatik olarak daha güçlü alerji ilacı gerektirmez.
TANISAL YAKLAŞIM
KLİNİK YAKLAŞIM: TANI
Uyumlu öykü ve muayene klinik tanıyı destekler. Ampirik tedaviye yanıtsızlık, tanı belirsizliği veya hedefli tedavi için alerjenin belirlenmesi gerektiğinde özgül IgE testi ya da uzman değerlendirmesi uygundur. Tipik alerjik rinitte rutin sinonazal görüntüleme önerilmez. Astım, konjonktivit, uyku bozukluğu ve eşlik eden rinosinüzit ayrıca sorgulanmalıdır.
TEŞHİS: HEDEFLİ TEST VE SONUÇ YORUMLAMA
Test kararı klinik öyküden çıkan soruya dayanır: ilgili alerjeni tanımlamak sonucu değiştirecek mi? Deri prik testi veya serum alerjene özgü IgE, şüphelenilen aeroalerjenlere yönelik seçilir. Pozitif sonuç belirtilerin aynı maruziyetle ilişkisiyle birlikte yorumlanır; geniş, gerekçesiz tarama panelleri gereksiz kaçınma önerilerine yol açabilir. Deri hastalığı veya test yanıtını etkileyen ilaç kullanımı varsa serum testi uygun alternatif olabilir. Deri testi güvenli uygulama ve doğru yorumlama koşullarında yapılır. Gıda IgG panelleri, ev testleri ve doğrulanmamış yöntemler rinitin nedenini belirlemek için kullanılmaz.
ÇOCUK: TEST, TEDAVİ SINIRI VE SEVK
Çocukta alerji testi yalnız duyarlanmayı gösterebilir; klinik uyum zorunludur. Tek taraflı kötü kokulu akıntı yabancı cismi, belirgin horlama ve ağız solunumu adenoid hastalığını düşündürür. Yenidoğandaki tıkanıklık için antihistaminik, dekonjestan veya steroid rinit şeması uygulanmaz; beslenme veya solunum etkileniyorsa uzman değerlendirmesi gerekir. Daha büyük çocukta tedavi ürünün yerel yaş ruhsatına göre seçilir. Ağır veya yeterince kontrol edilemeyen hastalık, test yorumlama güçlüğü ya da immünoterapi gereksinimi alerji uzmanına sevk nedenidir.
ULUSAL KILAVUZ: DUYARLANMA VE BELİRTİLER
Alerjik Rinit Tanı ve Tedavi Rehberi’nin 2022 ulusal baskısı, duyarlanma testlerini hastanın maruziyet ve belirti öyküsüyle ilişkilendiren tanısal yaklaşım sağlar. Tek başına pozitif test, günlük yakınmaların o alerjenden kaynaklandığını göstermez. Bu nedenle test sonucunu zaman ilişkisi ve klinik örüntüyle birlikte yorumlamak gerekir. Ulusal tanı çerçevesinin tarihi, daha yeni uluslararası tedavi güncellemeleriyle aynı sürüm gibi sunulmamalıdır.
TEDAVİ
KLİNİK YAKLAŞIM: YÖNETİM
İntranazal kortikosteroidler yaşam kalitesi etkilenen hastada temel seçeneklerdendir; oral lökotrien antagonistleri birincil tedavi olarak önerilmez. Yetersiz kontrolde tedavinin uygulanışı ve ek tedavi gereksinimi değerlendirilir. Farmakolojik tedavi ve çevresel önlemlerle kontrol edilemeyen olgularda immünoterapi için sevk düşünülebilir. Küçük çocuklarda erişkin yaklaşımı otomatik uygulanmamalıdır; kılavuz iki yaş altını kapsamaz.
GÜNCEL KILAVUZ: TEDAVİ TERCİHLERİ
ARIA–EAACI 2024–2025 erişkin önerileri, intranazal kortikosteroidleri oral H1 antihistaminiklere tercih eder. Bununla birlikte hafif hastalıkta veya hızlı rahatlamaya öncelik veren kişide oral antihistaminik uygun olabilir. Sınıf düzeyindeki öneri, ürünlerin yaş, gebelik ve bireysel güvenlik farklılıklarını ortadan kaldırmaz.
TEDAVİ: GÜNCEL İNTRANAZAL SEÇENEKLER
ARIA–EAACI 2024–2025 intranazal tedavi revizyonu, intranazal kortikosteroidleri etkili bir temel seçenek olarak destekler; intranazal antihistaminik de uygun hastada kullanılabilir. Özellikle ağır belirtiler veya tekli tedaviyle yetersiz kontrolde sabit antihistaminik–kortikosteroid kombinasyonu düşünülebilir. Karar semptom şiddeti, önceki yanıt, uygulama uyumu, maliyet ve hastanın tercihleriyle birlikte verilir. Bir ilaç sınıfının önerilmesi bütün ürünlerin her yaşta aynı ruhsata sahip olduğu anlamına gelmez. 2015 AAO-HNSF önerileri, intranazal tedavi seçimi açısından 2024–2025 ARIA revizyonuyla birlikte değerlendirilmelidir.
TEDAVİ: DEKONJESTAN SINIRLARI
ARIA güncellemesi uzun süreli intranazal dekonjestan kullanımına karşıdır; kronik tıkanıklıkta sürekli burun açıcı kullanımı tedavi stratejisi değildir. Çocuklar, gebeler ve yaşlılarda intranazal dekonjestanlardan kaçınılması özellikle vurgulanır. İntranazal antihistaminik veya kortikosteroid seçiminde kanama, glokom, tat değişikliği ve uygulama güçlüğü dikkate alınır. Burun kanaması geliştiğinde yalnız ilacı artırmak yerine teknik, mukoza hasarı ve alternatif seçenekler yeniden değerlendirilir; sınırlı kanıt bulunan yaş grubuna erişkin üstünlük sıralaması aktarılmaz.
TEDAVİ: MONTELUKAST GÜVENLİK DEĞERLENDİRMESİ
Montelukast yalnız alerjik rinit için ilk tercih değildir; diğer uygun seçeneklerin etkisiz kaldığı veya tolere edilemediği durumlarla sınırlandırılır. Reçete öncesinde ruhsal hastalık öyküsü ve davranış/duygu durum değişikliği riski konuşulur. Yeni uyku bozukluğu, belirgin ajitasyon veya depresif belirtilerde montelukast bırakılıp hemen sağlık profesyoneliyle görüşülmelidir. İntihar düşüncesi ya da kendine zarar verme riski acil güvenlik değerlendirmesi ve yardım gerektirir. Astım için kullanım kararı ayrı bir yarar–risk değerlendirmesi gerektirir; burun yakınması için gelişigüzel eklenmez.
GEBELİK: İLAÇ GÜVENLİĞİ VE İZLEM
SPS yaklaşımında lokal tedavi yetmezse daha az sedasyon yapan oral antihistaminik değerlendirilir; loratadin ve setirizin tercih edilen seçeneklerdendir. Dekonjestanlar gebeliğin hiçbir döneminde rutin önerilmez. Montelukast yalnız rinit tedavisi için başlanmaz; eşlik eden astım kararı ayrı değerlendirilir. Uygun lokal steroid veya belirtilen antihistaminik kullanımı tek başına ek fetal izlem gerekçesi sayılmaz; diğer obstetrik riskler ayrıca değerlendirilir. Bu sınıf düzeyi bilgi kişisel reçete, doz veya ürünler arası koşulsuz değişim önerisi değildir.
ARAŞTIRMA: İNTRANAZAL VE ORAL TEDAVİLER
Çoğunluğu mevsimsel alerjik rinitli, en az 12 yaşındaki hastaları içeren 35 çalışmanın meta-analizinde intranazal kortikosteroidler, oral antihistaminiklere göre burun belirtileri ve yaşam kalitesinde daha iyi sonuç verdi. Çalışmalar arasında belirgin farklılık ve sıkça belirsiz yanlılık riski vardı. Sonuç okul öncesi çocuklara doğrudan genellenemez; rinit tipi, uygulama tekniği, yaşa uygun ürün ve hasta tercihi dikkate alınmalıdır.
ARAŞTIRMA: ÇOCUKLARDA İNTRANAZAL KARŞILAŞTIRMA
18 yaş altındaki mevsimsel veya yıl boyu alerjik rinitli çocukların 31 çalışmasını birleştiren ağ meta-analizinde intranazal tedavi sınıfları burun belirtilerinde plasebodan daha iyi sonuç verdi. Kombinasyonların ek yararı, ölçülen sonlanıma ve rinit tipine göre değişiyordu. Dolaylı karşılaştırmalar her çocuk için tek bir üstün seçenek göstermez; ürünlerin yaş sınırlarını veya uzun dönem güvenlik değerlendirmesini ortadan kaldırmaz.
ARAŞTIRMA: ÇOCUKLARDA AKAR İMMÜNOTERAPİSİ
MT-12 çalışmasında, akar ilişkili rinit veya rinokonjonktiviti bulunan 5–11 yaşındaki 1.460 çocukta dilaltı immünoterapi tableti değerlendirildi. Yaklaşık bir yılda birleşik belirti-ilaç puanı plaseboya göre %22,0 azaldı (%95 güven aralığı %12,0–31,1); tedaviyle ilişkili, çoğunlukla hafif-orta olaylar daha sıktı. Kararsız astım dışlanmıştı. Bu sonuç astım gelişimini önleme veya ağır astımı kontrol etme kanıtı değildir; uzman gözetimli başlangıcın yerine evde kendiliğinden başlama önermez.
ARAŞTIRMA: ÇOCUKLARDA GEREKTİKÇE BURUN SPREYİ
Yıl boyu rinitli 6–18 yaşındaki 70 çocuğun sekiz haftalık çalışmasında düzenli flutikazon, gerektikçe kullanıma göre daha erken klinik düzelme ve son değerlendirmede daha güçlü inflamasyon azalması sağladı. Sekizinci haftada gruplar arasındaki klinik farkın sürmemesi, eşdeğerlik veya aşağı olmama kanıtı değildir. Küçük ve kısa araştırma, her çocukta düzenli tedavi planının gerektikçe kullanıma çevrilmesini desteklemez.
ARAŞTIRMA: DERİ ALTI AKAR İMMÜNOTERAPİSİ
MITAR, orta-ağır akar riniti bulunan 11–61 yaşındaki 144 kişide deri altı immünoterapisini plaseboyla karşılaştırdı; iki grupta da başlangıçta intranazal steroid kullanılıyordu. Bir yıllık birleşik puanda gruplar arası anlamlı fark gösterilmedi. Her grubun başlangıca göre düzelmesi, immünoterapinin üstünlüğü değildir. Eşit olmayan grup büyüklükleri ve eşlik eden tedavi yorumu sınırlar; sonuç bütün immünoterapilerin etkisizliğini veya dilaltı tedaviyle eşdeğerliği göstermez.
ARAŞTIRMA: SEÇİLMİŞ MEVSİMSEL RİNİTTE BİYOLOJİK
PHECDA, Çin’de orta-ağır mevsimsel riniti ve yüksek kan eozinofili bulunan 108 erişkinde mevcut tedaviye stapokibart eklenmesini araştırdı. İlk iki haftanın burun belirti puanı plaseboya göre daha fazla azaldı. Dört haftalık tedavi, seçilmiş inflamatuvar özellikler ve tek ülke nüfusu genellenebilirliği sınırlar. Bu çalışma rutin rinit, çocuklar veya gebelik için biyolojik tedavi önerisi değildir; uzun dönem yarar ve güvenliği belirlemez.
ULUSLARARASI KILAVUZ: ORAL SEÇENEKLERİN SINIRI
ARIA–EAACI’nin 2024–2025 revizyonunun 2026’da yayımlanan oral ve oküler tedavi bölümü, alerjik rinitte oral antihistaminikleri lökotrien reseptör antagonistlerine tercih eder ve antihistaminiğe lökotrien antagonisti eklenmesini desteklemez. Bu rinit önerisi, ürtiker çalışmalarındaki ek tedavi bulgularından ayrı değerlendirilmelidir. Yaş, ürün uygunluğu ve mevcut ruhsal yan etki uyarıları geçerlidir; astım için karar ayrıca ele alınır.
İZLEM VE ÖNERİLER
İZLEM: TEKNİK, UYUM VE HEDEFLER
Kontrolde yalnız “iyi misiniz?” sorusu yerine gece uykusu, gündüz işlevi, burundan soluma ve ek rahatlatıcı kullanımındaki değişim sorgulanır. Spreyin septumdan uzağa yönlendirildiği hastaya gösterilir ve uygulaması izlenir. İntranazal steroidin tam yararının hemen ortaya çıkmayabileceği açıklanır; tedavi denemesi düzenli uygulama ile değerlendirilir. Tedaviye rağmen sürme, yanlış teknik, yetersiz uyum veya yanlış tanı olasılıklarını yeniden açar. Çevresel önlemler öykü ve duyarlanmayla ilişkilendirilir; pahalı veya yaşamı kökten değiştiren kaçınma önerileri kanıtsız verilmez.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL DURUM VE UZMAN SEVKİ
Kanlı tek taraflı akıntı, yeni ciddi yüz ağrısı, kabuklanma veya sürekli tek taraflı obstrüksiyon tipik alerji çerçevesini aşar ve hedefli KBB değerlendirmesi gerektirir. Atipik sistemik bulgular varsa granulomatöz veya vaskülitik hastalıklar düşünülür. İyi uygulanmış tedaviye rağmen işlev kaybı sürüyorsa tanı ve immünoterapi uygunluğu uzmanla değerlendirilir. Nefes darlığı burun tıkanıklığına bağlanmadan alt hava yolu hastalığı yönünden ele alınır.
ACİL TEHLİKE: SİSTEMİK ALERJİK REAKSİYON
Ani dil/boğaz şişmesi, solunum güçlüğü, çökme veya bilinç değişikliği gelişirse rutin rinit kontrolü bırakılır ve acil yardım başlatılır. Antihistaminik yanıtını beklemek anafilaksi tedavisini geciktirmemelidir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Allergic rhinitis ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2026-01-08 · Erişim: 2026-10-23
- Hay Fever / Rhinitis ↗
AAAAI · Erişim: 2026-10-23
- Clinical Practice Guideline: Allergic Rhinitis – key recommendations ↗
AAO-HNSF · Kaynak tarihi: 2015-02-02 · Erişim: 2026-10-23
- Anaphylaxis ↗
NHS · Erişim: 2026-10-23
- ARIA–EAACI 2024–2025: Intranasal corticosteroids versus oral H1-antihistamines ↗
ARIA–EAACI · Kaynak tarihi: 2024–2025 guideline edition; exact page revision not stated · Erişim: 2026-10-23
- BSACI guideline for the diagnosis and management of allergic and non-allergic rhinitis ↗
BSACI · Erişim: 2026-10-23
- Clinical assessment, diagnosis and management of nasal obstruction ↗
RACGP · Erişim: 2026-10-23
- Rhinitis and rhinosinusitis ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Erişim: 2026-10-23
- Allergic rhinitis hay fever: pre-referral guideline ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Erişim: 2026-10-23
- Allergic rhinitis: practical management strategies ↗
RACGP · Erişim: 2026-10-23
- ARIA–EAACI 2024–2025 Revision: Part I, Intranasal Treatments ↗
ARIA–EAACI · Erişim: 2026-10-23
- Allergy Testing ↗
AAAAI · Kaynak tarihi: 2023-11-13 · Erişim: 2026-10-23
- Hay fever or allergic rhinitis: treatment during pregnancy ↗
NHS Specialist Pharmacy Service · Kaynak tarihi: 2025-01-31 · Erişim: 2026-10-23
- Boxed Warning about serious mental health side effects for montelukast ↗
FDA · Kaynak tarihi: 2020-03-04 · Erişim: 2026-10-23
- Assessment of severity of respiratory conditions ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Erişim: 2026-10-23
- Intranasal Versus Oral Treatments for Allergic Rhinitis: A Systematic Review With Meta-Analysis. ↗
The journal of allergy and clinical immunology. In practice · Kaynak tarihi: 2024-09-07 · Erişim: 2026-10-24
PMID 39251016; DOI 10.1016/j.jaip.2024.09.001. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- Intranasal Treatments for Allergic Rhinitis in Preschool- and School-Age Children: Network Meta-Analysis. ↗
The journal of allergy and clinical immunology. In practice · Kaynak tarihi: 2025-07-15 · Erişim: 2026-10-24
PMID 40675325; DOI 10.1016/j.jaip.2025.07.004. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- Efficacy and safety of SQ house dust mite sublingual immunotherapy-tablet (12 SQ-HDM) in children with allergic rhinitis/rhinoconjunctivitis with or without asthma (MT-12): a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase III trial. ↗
The Lancet regional health. Europe · Kaynak tarihi: 2024-11-26 · Erişim: 2026-10-24
PMID 39678704; DOI 10.1016/j.lanepe.2024.101136. PubMed özeti ve hedefli yöntem/sonuç/sınırlılık bölümleri incelendi; bütün metin ve eklerin denetimi değildir.
- As-needed vs regular intranasal corticosteroid therapy in pediatric perennial allergic rhinitis: A randomized double-dummy trial. ↗
Annals of allergy, asthma & immunology : official publication of the American College of Allergy, Asthma, & Immunology · Kaynak tarihi: 2026-08-19 · Erişim: 2026-10-24
PMID 42617693; DOI 10.1016/j.anai.2026.08.010. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- A large scale multicentre randomized, placebo-controlled subcutaneous house dust mite allergen immunotherapy (HDM SCIT) in allergic rhinitis: MITAR Study. ↗
Asian Pacific journal of allergy and immunology · Kaynak tarihi: 2024-09 · Erişim: 2026-10-24
PMID 39417769; DOI 10.12932/AP-221123-1735. Yorum PubMed özetine dayanır; tam metin incelemesi değildir.
- Stapokibart for moderate-to-severe seasonal allergic rhinitis: a randomized phase 3 trial. ↗
Nature medicine · Kaynak tarihi: 2025-04-04 · Erişim: 2026-10-24
PMID 40186079; DOI 10.1038/s41591-025-03651-5. PubMed özeti ve hedefli yöntem/sonuç/sınırlılık bölümleri incelendi; bütün metin ve eklerin denetimi değildir.
- ARIA–EAACI 2024–2025, Part II oral and ocular treatments ↗
ARIA–EAACI · Kaynak tarihi: 2026-03-24 · Erişim: 2026-10-24
2024–2025 revizyonu, ikinci bölüm. Çevrimiçi yayın 24 Mart 2026; dergi sayısı Haziran 2026. Tam metnin ilgili bölümleri hedefli incelendi; bütün eklerin denetimi değildir.
- Alerjik Rinit Tanı ve Tedavi Rehberi ↗
Türkiye Ulusal Allerji ve Klinik İmmünoloji Derneği · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-24
2022 baskısı; basım 5 Ekim 2022. Klinik öykü ve tanısal test bölümleri hedefli incelendi; kitap bütünü denetlenmedi.
Bu içerik genel bilgilendirme içindir; tanı veya kişisel tedavi önerisi değildir. Acil tehlike belirtilerinde Türkiye’de 112’yi arayın.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.