ALKOL KULLANIM BOZUKLUKLARINI TANIMA TESTİ (AUDIT)
ÖZET
Alkol Kullanım Bozukluklarını Tanıma Testi, alkol tüketimi, içme davranışı ve alkolle ilişkili sorunları birlikte ele alan on maddelik bir tarama aracıdır. Altı ülkede yürütülen bir geliştirme projesinden doğmuştur. Tam formun puanı sıfır ile kırk arasındadır. Yalnız tüketilen miktarı değil, kullanımın doğurduğu sorunları da konuşmaya açar.
WHO kılavuzu AUDIT’i riskli veya zararlı içmeyi fark etmek ve sonraki değerlendirmeyi yönlendirmek için tanımlar. Uygun talimatlarla özbildirim biçiminde veya sağlık çalışanının uygulamasıyla kullanılabilir. Tüketim sorularında standart içki kavramı önemlidir: aynı bardak veya şişe farklı miktarda saf alkol içerebilir. Dil ve yerel içki ölçüleri uyarlanmadan bir formun aynen kopyalanması yanlış anlamaya yol açabilir.
Testin adında tanıma sözcüğü bulunması, sonucun klinik tanı olduğu anlamına gelmez. Güncel Birleşik Krallık rehberi puanın görüşmeyi ve uygun desteği yönlendirmesini, kişinin bilinen özelliklerinin önüne geçmemesini vurgular. Bağımlılık belirtileri veya önemli alkol ilişkili hastalık varsa toplam puan daha düşük olsa da uzman değerlendirmesi gerekebilir. Eşik altında kalmak tek başına güvence değildir.
Erişkin birinci basamak bakımında tarama, gerektiğinde kısa davranışsal danışmanlıkla birleştirilir. USPSTF önerisi on sekiz yaş ve üzerindeki erişkinleri, gebeler dahil, kapsar. On iki ile on yedi yaş grubu için tarama ve kısa danışmanlığın yarar ve zarar dengesine ilişkin kanıtın yetersiz olduğunu belirtir. Bu farklılık, erişkin yaklaşımının ergenlere otomatik taşınmaması gerektiğini gösterir.
Bağımlılık olasılığında yalnız genel azaltma önerisi yeterli olmayabilir. Fiziksel bağımlılığı olan kişide alkolü aniden bırakmak ciddi yoksunluk oluşturabilir; güvenli bırakma planı için tıbbi yardım alınmalıdır. Bırakma sonrasında nöbet, belirgin bilinç karışıklığı veya varsanılar acil değerlendirme gerektirir. Böyle bir durumda tarama formunu bitirmeye çalışmak yerine güvenlik öncelik kazanır.
İzlem yalnız ilk puanın kaydı değildir. Alkolü azaltma veya bırakma sonrasında kazanımların sürmesi için uzun dönem destek gerekebilir. Aile desteği değerli olsa da gerektiğinde profesyonel hizmetlerin yerini tutmaz.
- AUDIT
- alkol taraması
- standart içki
- kısa müdahale
- bağımlılık değerlendirmesi
GENEL OKUYUCU
SONUCU GÖRÜŞMEYE TAŞIMAK
Kaç içki tüketildiğini açıklarken içeceğin türü, hacmi ve alkol oranı önemlidir. WHO kılavuzundaki standart içki hesabı ile yerel ölçüler aynı olmayabilir; uygulayan sağlık çalışanıyla ölçünün anlamı netleştirilmelidir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
TANISAL YAKLAŞIM
UYGULAMA VE TÜKETİM BİRİMİ
Tam formun on sorusu değerlendirilir; özgün araç 0–40 toplam puan üretir. Tüketim, içme davranışı ve ilişkili sorunlar farklı alanlardır. Kısa bir tüketim taramasının sonucu tam formun toplam puanı gibi kaydedilmemelidir.
Değerlendirme esas olarak son on iki ayı kapsar; son iki madde yaşam boyu yaşanan olaylarla son yıldaki olayları ayırır. WHO özgün formunda tüketim soruları için standart içki 10 gram alkole dayanır. Dil uyarlamasında içecek hacimleri ve alkol oranları dikkate alınır; farklı ülke birimleri doğrudan eşitlenmez.
ÖNERİNİN POPÜLASYONU
USPSTF erişkin birinci basamak önerisi, riskli içme saptananlara kısa davranışsal danışmanlık sunulmasını içerir. Ergenlerde kanıtın yetersizliği, alkolle ilişkili yakınması bulunan bir gencin klinik değerlendirmesini gereksiz kılmaz; tarama kanıtı ile mevcut sorunun değerlendirilmesi ayrı tutulur.
TEDAVİ
SONRAKİ DEĞERLENDİRMEYİ SEÇMEK
Birleşik Krallık rehberinde 8–15 için kısa müdahale, 16–19 için kısa müdahaleyle birlikte klinik duruma göre ek değerlendirme düşünülür. 20 ve üzeri bağımlılık olasılığında yalnız kısa müdahale yerine uzman değerlendirmesine yönlendirilir. Bağımlılık tanısı puandan değil uzman klinik değerlendirmeden çıkar.
İZLEM VE ÖNERİLER
SEVK BAĞLANTISINI SÜRDÜRMEK
Uzman hizmetine yönlendirme destekleyici dille yapılır; kişinin kaygıları dinlenir. Hizmetin kişiyi beklediği aktif sevk, yalnız iletişim bilgisi vermekten farklıdır. Tedaviye katılmak istemeyen kişiye hizmet bilgisi sunulur ve sonraki görüşmelerde yardım seçeneği yeniden ele alınır.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
YOKSUNLUĞU TARAMADAN AYIRMAK
Fiziksel bağımlılıkta kendi başına ani bırakma güvenli olmayabilir. Yoksunluk belirtileri olan kişi bırakmadan önce tıbbi değerlendirme almalıdır. Bırakma sonrası nöbet, varsanı veya belirgin bilinç karışıklığında yerel acil yardım sistemi kullanılır; AUDIT puanı beklenmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- AUDIT: The Alcohol Use Disorders Identification Test: Guidelines for Use in Primary Care, second edition ↗
WHO · Kaynak tarihi: 2001 · Erişim: 2026-10-31
- Development of the Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT): WHO Collaborative Project on Early Detection of Persons with Harmful Alcohol Consumption—II ↗
Saunders ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 1993 · Erişim: 2026-10-31
- Clinical guidelines for alcohol treatment: Identification and brief interventions ↗
UK Department of Health and Social Care · Kaynak tarihi: 2025; 17 Nisan 2026 güncellemesi · Erişim: 2026-10-31
- Unhealthy Alcohol Use in Adolescents and Adults: Screening and Behavioral Counseling Interventions ↗
USPSTF · Kaynak tarihi: 13 Kasım 2018; güncelleme sürecinde · Erişim: 2026-10-31
- Alcohol-use disorder; Alcohol support ↗
NHS · Kaynak tarihi: Güncel sayfalar; erişim 31 Ekim 2026 · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · AUDIT GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
Development of the Alcohol Use Disorders Identification Test (AUDIT): WHO Collaborative Project on Early Detection of Persons with Harmful Alcohol Consumption—II
Saunders JB ve arkadaşları · Addiction · 1993
Çalışma türü: Altı ülkeli araç geliştirme ve geçerlik değerlendirmesi.
Kapsam: Birinci basamak kuruluşlarına başvuran 1.888 kişi.
ÖZET
Riskli veya zararlı kullanımı olanların %92’si sekiz ve üzeri, riskli kullanımı olmayanların %94’ü sekizin altında puan aldı.
Geliştirme örneklemi; günümüzde her dil ve klinik grupta aynı performansı garanti etmez. Özgün özet incelendi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 8329970 · DOI: 10.1111/j.1360-0443.1993.tb02093.x
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.