İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

ALTI DAKİKA YÜRÜME TESTİ

ÖZET

Altı dakika yürüme testi, kişinin belirli bir sürede ne kadar yürüyebildiğini ve hareket sırasında hangi belirtileri yaşadığını değerlendiren bir incelemedir. Kişi kendi hızında yürür; gerektiğinde dinlenebilir, ancak dinlenme süresi de altı dakikaya dahildir. Nabız ve oksijen doygunluğu izlenir. İstirahatte ortaya çıkmayan solunum sorunlarının değerlendirilmesine ve tedavi yanıtının izlenmesine katkı sağlar.

İnceleme bir yarış veya kişinin tek başına uygulayacağı dayanıklılık denemesi değildir. Rahat giysiler, uygun ayakkabı ve kullanılan yürüme yardımcısı önemlidir. Sağlık ekibi kalp ve akciğer hastalıklarını, hareket kısıtlılığını ve güvenlik risklerini değerlendirir. Göğüs ağrısı, belirgin solukluk, aşırı terleme veya dayanılmaz nefes darlığı hemen bildirilir; ölçümü tamamlamak uğruna güvenlikten ödün verilmez.

Güvenilir karşılaştırma için koridor, yönlendirme, oksijen uygulaması ve yürüme desteği gibi koşullar standartlaştırılır. Yürüyüş boyunca en düşük oksijen doygunluğu kaydedilir; yalnız bitiş değeri yeterli olmayabilir. Mesafe değerlendirmesinde oksijen koşulları sabit tutulur; oksijen dozunun ayarlanması ayrı bir değerlendirmedir. Uluslararası teknik standardın temel kapsamı kronik solunum hastalığı olan erişkinlerdir; çocuklara doğrudan aktarılmaz.

İlk denemede kişi teste alışırken daha kısa yürüyebilir. Bin beş yüz on dört KOAH hastasının incelendiği araştırmada ikinci testte çoğu katılımcı daha uzağa yürümüştür. Bu öğrenme etkisi, kısa arayla görülen her artışın tedavi başarısı sayılmaması gerektiğini gösterir. Tekrarlı ölçüm planı, güvenlik ve yeterli dinlenme koşullarıyla birlikte ele alınır.

Koridor uzunluğu da sonucu değiştirir. Kırk beş KOAH hastasındaki karşılaştırmada on metrelik parkurda yürünmüş toplam mesafe, otuz metrelik parkura göre daha düşüktür. Bu nedenle farklı parkurların sonuçları doğrudan eşit kabul edilmez. Bir araştırmanın ortalama farkı her hastaya eklenecek düzeltme sayısı değildir; raporlanan yöntem, yorumun ayrılmaz parçasıdır ve izlemde korunmalıdır.

Herkes için geçerli tek bir normal mesafe yoktur. Sağlıklı erişkinlerde yaş, vücut özellikleri ve merkezler arasındaki farklılıklar sonucu etkileyebilir. Referans denkleminin hangi toplulukta geliştirildiği önemlidir. Bir kişinin yürüdüğü mesafe, belirtileri ve diğer değerlendirmeleriyle birlikte yorumlanır. Araştırma grubunun ortalaması, hastalık tanısı koyan veya kişisel geleceği belirleyen kesin bir sınır gibi kullanılamaz.

ANAHTAR KELİMELER
  • altı dakika yürüme testi
  • 6MWT
  • egzersiz kapasitesi
  • oksijen doygunluğu
  • öğrenme etkisi
  • KOAH
  • pulmoner rehabilitasyon
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

İNCELEMENİN AMACI VE KAPSAMI

Test, günlük hareket kapasitesi hakkında bilgi edinmek, eforla ortaya çıkan oksijenlenme sorunlarını görmek ve tedavi sonrası değişimi izlemek amacıyla istenebilir. Yalnız yürünmüş mesafe değil, duraklamalar ve belirtiler de raporlanır. Sonuçlar istemi yapan klinisyene iletilir ve sonraki değerlendirme bu bilgilerle planlanır.

İdiyopatik pulmoner fibrozisli sekiz yüz yirmi iki araştırma katılımcısında testin tekrarlanabilirliği ve değişime duyarlılığı incelenmiştir. Ölçüm işlevsel durumla ilişkilidir; ancak solunum fonksiyonları ve yaşam kalitesiyle tam olarak aynı şeyi ölçmez. Bir ölçümün diğer bütün klinik değerlendirmelerin yerine geçirilmesi uygun değildir.

Kaynaklar:[2][7]

SINIRLILIKLAR VE HASTA EĞİTİMİ

Referans araştırması kırk ile seksen yaş arasındaki sağlıklı kişilerden oluşmuştur. Buradan küçük çocuklar, çok ileri yaştaki kişiler veya belirli hastalığı olan herkes için hazır normal değer çıkarılamaz. Hastaya sayıların hangi karşılaştırma grubuna dayandığı ve belirsizliğin nedenleri açıklanmalıdır.

Araştırmalarda değişim eşikleri yararlı olsa da kişisel karar yalnız mesafe farkına indirgenmez. Pulmoner fibrozis çalışmasının deneme katılımcıları rutin klinikteki bütün hastaları temsil etmeyebilir. İzlemde işlevsel değişim, hastanın belirtileri ve başka değerlendirmelerle birlikte anlam kazanır; tek sayı kesin kişisel prognoz değildir.

Kaynaklar:[6][7]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ENDİKASYON, ÖYKÜ VE HAZIRLIK

Yürüme güçlüğü veya işlemle ilgili kaygı önceden bildirilir. Kullanılan baston ya da yürüteç getirilir; rahat giysi ve ayakkabı seçilir. Olağan ilaçlar merkezin talimatına göre alınır. Büyük öğünden ve hemen öncesinde ağır egzersizden kaçınılması gibi hazırlık koşulları randevu bilgileriyle netleştirilir.

Evde oksijen kullanımı, güncel ilaçlar ve egzersiz sırasında yaşanan yakınmalar sağlık ekibiyle konuşulur. Hasta testin amacını, yavaşlayabileceğini ve gerektiğinde durabileceğini bilmelidir. Hazırlık sırasında alışılmış oksijeni kendi kararıyla kesmek veya ilaçları değiştirmek yerine görevlinin verdiği kişisel talimatlar izlenir.

Kaynaklar:[2][3]

FİZİK MUAYENE

GÜVENLİK VE İŞLEM ÖNCESİ DEĞERLENDİRME

Yakın kalp krizi, kontrolsüz kalp hastalığı, belirgin hipertansiyon, düşük oksijen düzeyi veya yürümeyi engelleyen hastalıklar testin uygunluğunu etkileyebilir. Güvenlik değerlendirmesi yapılmadan yalnız mesafe hedefi belirlenmez. Başlangıç ölçümleri ve gözetim, kişinin kaldırabileceğinden fazla zorlanmasını önlemeye yöneliktir.

Efor sırasında nefes darlığı, baş dönmesi veya baygınlık hissi gelişebilir. Hasta devam edemediğini söylerse veya ekip kaygı verici bir durum görürse test sonlandırılabilir. İşlemi bitirememek tek başına kötü işbirliği anlamına gelmez; güvenlik gerekçesi ve görülen belirtiler kayda geçirilir.

Kaynaklar:[3][2]

AYIRICI TANI

BENZER İNCELEMELERDEN AYRIMI

Kardiyopulmoner egzersiz testi, cihazlarla daha ayrıntılı egzersiz değerlendirmesi yapan farklı bir incelemedir. Standart altı dakika yürümede solunan gazların analizi zorunlu değildir. Bu nedenle yalnız yürünmüş mesafeden oksijen tüketimi veya karbondioksit üretimi doğrudan ölçülmüş gibi sonuç çıkarılmaz.

Kısa ve uzun koridor protokolleri de bütünüyle değiştirilebilir değildir. Çapraz karşılaştırma araştırmasında aynı kişiler farklı parkurlarda değerlendirilmiştir. Sık dönüş gerektiren kısa parkurda bulunan daha düşük sonuç, başka merkezdeki uzun parkur ölçümüyle doğrudan hastalık ağırlaşması olarak karşılaştırılamaz.

Kaynaklar:[3][5]

TANISAL YAKLAŞIM

ÖLÇÜM YÖNTEMİ VE KALİTE

Düz, sert zeminli ve sakin bir parkur kullanılır; standart en az otuz metre uzunluk önerir. Yönlendirme ve teşvik ifadeleri standarttır. Dinlenmede saat durdurulmaz. Nabız, en düşük oksijen doygunluğu, mesafe ve belirtiler kaydedilir. Başlangıç için iki deneme, uygun dinlenme ve fizyolojik toparlanmayla planlanır.

Bu NHS broşüründe on metrelik yerel parkur tarif edilir.

Kısa parkur, uzun parkurla aynı ölçüm koşulu sayılmaz. Araştırmada on metrelik parkur için otuz metrelik parkurdan türetilmiş referansların uygun olmadığı görülmüştür. Raporda parkurun belirtilmesi, başka ölçümlerle karşılaştırmanın sınırını görünür kılar.

Kaynaklar:[1][2][5]

SONUÇLARIN KLİNİK YORUMLANMASI

Yedi ülkedeki sağlıklı erişkinlerden elde edilen verilerde merkezler arasında önemli farklar görülmüştür. Yaş, boy, vücut ağırlığı ve diğer ölçülen etkenler dikkate alınsa da tüm değişkenlik açıklanamamıştır. Bu nedenle tek bir uluslararası denklemi her hasta için tartışmasız normal sınır olarak kullanmak sakıncalıdır.

Pulmoner fibrozis araştırmasında zaman içinde mesafe kaybı daha kötü sonuçlarla ilişkili bulunmuştur. Bu istatistiksel ilişki belirli bir hastanın ne zaman kötüleşeceğini söylemez. Klinik anlamlı değişim tahminleri de seçilmiş araştırma topluluğu ve kullanılan yönteme bağlıdır; bütün hastalıklara aynı sayı aktarılmaz.

Kaynaklar:[6][7]

İZLEM VE ÖNERİLER

İZLEM VE SERİ ÖLÇÜMLER

KOAH araştırmasındaki ikinci ölçüm artışı, yüksek test-tekrar güvenilirliğinin öğrenme etkisini ortadan kaldırmadığını gösterir. Önceki denemelerin sayısı bilinmeden küçük bir mesafe artışı yalnız tedaviye bağlanamaz. Aynı kişide seri yorum, test deneyimini ve değişen koşulları dikkate almalıdır.

İzlemde oksijenin akış ve veriliş biçimi, yürüme yardımcısı ve uygulama koşulları mümkün olduğunca aynı tutulur. Klinik gereklilikle değişiklik yapılırsa raporlanır. Mesafe ölçümü sırasında oksijen titrasyonu yapılmaması, gerekli oksijenin kesilmesi anlamına gelmez; güvenlik önceliği sürer.

Kaynaklar:[4][1]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

İŞLEMİ DURDURMA VE DEĞERLENDİRME GEREKTİREN DURUMLAR

Göğüs ağrısı, bacak ağrısı, aşırı terleme, solukluk veya ciddi nefes darlığı görevliye hemen bildirilir. Dinlenme ve gerekirse tıbbi değerlendirme sağlanır. Test sonrası toparlanma izlenir; yakınmalar sürerken yalnız süre tamamlandı diye hasta değerlendirmesiz gönderilmez.

Kaynaklar:[3][2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. An official European Respiratory Society/American Thoracic Society technical standard: field walking tests in chronic respiratory disease ↗

    ERS / ATS · Kaynak tarihi: 2014-12 · Erişim: 2026-10-31

    Aralık 2014 dergi sayısı; ilk çevrimiçi yayın 30 Ekim 2014. Yeni tarihli rehber olarak sunulmadı.

  2. Information for patients attending for a 6 minute walk test ↗

    United Lincolnshire Hospitals NHS · Erişim: 2026-10-31

  3. Pulmonary Exercise Tests ↗

    American Lung Association · Kaynak tarihi: 2024-11-20 · Erişim: 2026-10-31

    Sayfanın son güncelleme tarihi.

  4. Reproducibility of 6-minute walking test in patients with COPD ↗

    European Respiratory Journal / PubMed · Kaynak tarihi: 2011-08 · Erişim: 2026-10-31

    Ağustos 2011 sayısı; ilk çevrimiçi yayın 22 Aralık 2010. Aralık 2012 düzeltmesi DOI 10.1183/09031936.50142010 aynı çalışma bütçesinde.

  5. Course length of 30 metres versus 10 metres has a significant influence on six-minute walk distance in patients with COPD: an experimental crossover study ↗

    Journal of Physiotherapy / PubMed · Kaynak tarihi: 2013-09 · Erişim: 2026-10-31

  6. The 6-min walk distance in healthy subjects: reference standards from seven countries ↗

    European Respiratory Journal / PubMed · Kaynak tarihi: 2011-01 · Erişim: 2026-10-31

    Ocak 2011 sayısı; ilk çevrimiçi yayın 4 Haziran 2010.

  7. Six-minute-walk test in idiopathic pulmonary fibrosis: test validation and minimal clinically important difference ↗

    American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine / PubMed · Kaynak tarihi: 2011-05-01 · Erişim: 2026-10-31

    1 Mayıs 2011 dergi sayısı; ilk çevrimiçi yayın 3 Aralık 2010.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Doğrudan ilgili, kimliği ve tasarımı doğrulanan özgün insan araştırması seçildi. Yirmi çalışma kota değildir; gereksiz yayın eklenmedi. Erişim kapsamı ve bildirim taraması kanıt günlüğündedir.

01 · KOAH’TA ALTI DAKİKA YÜRÜME TESTİNİN TEKRARLANABİLİRLİĞİ

Reproducibility of 6-minute walking test in patients with COPD

N A Hernandes; E F M Wouters; K Meijer; J Annegarn; F Pitta; M A Spruit · European Respiratory Journal · 2011

Çalışma türü: Geriye dönük tekrarlı ölçüm araştırması

Kapsam: Ardışık günlerde iki test yapılan 1514 KOAH hastası.

ÖZET

İkinci denemede çoğunluk daha uzağa yürüdü; öğrenme etkisi belirgindi.

Tedavi denemesi değildir; 2012 düzeltmesiyle birlikte okundu.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavinin ve bireysel klinik değerlendirmenin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.