ALTINCI KRANİYAL SİNİR FELCİ
ÖZET
Altıncı kraniyal sinir felci, gözü dışa çeviren lateral rektus kasını yöneten abdusens sinirinin işlev bozukluğudur. Etkilenen göz buruna doğru kayabilir ve dışa bakmakta zorlanır. Çift görme çoğunlukla yataydır; uzağa veya etkilenmiş tarafa bakıldığında belirginleşir. Çocuklar her zaman çift görme bildirmez, ancak uzun süren kayma görme gelişimini etkileyebilir ve ambliyopi riski yaratabilir.
Sinir, beyin sapından göz kasına uzanan seyri boyunca farklı nedenlerle zarar görebilir. Mikrovasküler hastalık, kafa travması, enfeksiyon, tümör ve kafa içi basınç bozuklukları olası nedenler arasındadır. Baş ağrısı, diğer kraniyal sinir bulguları veya nörolojik belirtiler, sorunun yalnız gözle sınırlı olmadığını düşündürebilir. Bazı hastalarda bütün değerlendirmelere rağmen neden kesin olarak belirlenemeyebilir.
Sekiz yüz yedi hastalık bir sevk merkezi çalışmasında mikrovasküler nedenler en sık grubu oluşturmuştur; bununla birlikte tümör, damar anomalileri ve inflamatuvar nedenler de bildirilmiştir. Bu dağılım yaşa ve hastayı değerlendiren branşa göre değişmiştir. Dolayısıyla özellikle ileri yaş veya diyabet varlığı, yeni dışa bakış kısıtlılığını araştırmadan otomatik olarak iyi huylu kabul etmek için yeterli değildir.
Muayene, göz hareketlerinin yanı sıra görme, pupiller, fundus, gözlerin hizası ve eşlik eden nörolojik bulguları kapsar. Çocukta yeni başlayan, iki taraflı, kanser öyküsüyle ilişkili veya papilödemin eşlik ettiği tabloda ciddi nedenlerin dışlanması önemlidir. Görüntüleme gereksinimi ve kapsamı klinik duruma göre belirlenir; dışa bakışın zayıf olması tek başına sinir felcinin nedenini göstermez.
Tedavi öncelikle altta yatan nedene yöneliktir; çift görme için geçici önlemler ayrıca planlanabilir. İki bin yirmi altı tarihli küçük bir çocuk serisinde steroid kullananlarda kalıcı içe kayma daha az bildirilmiştir, ancak iyileşme süresi veya nüks değişmemiştir. Retrospektif ve seçilmiş bu örneklem, bütün çocuklara ya da erişkinlere rutin steroid verilmesini destekleyen kesin kanıt değildir.
- abdusens siniri
- altıncı sinir felci
- ezotropya
- horizontal diplopi
- kafa içi basınç
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Yüksek veya düşük beyin omurilik sıvısı basıncı siniri etkileyebilir; bu bulgu her zaman hasarın tek anatomik yerini göstermez.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Yüz güçsüzlüğü, duyu değişikliği veya başka göz hareket bozuklukları eşlik ediyorsa nedenin kapsamı genişletilir.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Ani çift görme ivedi; şiddetli baş ağrısı veya kafa travmasıyla birlikteyse acil değerlendirme gerekir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Başlangıç ve ilerleme, travma, kanser, enfeksiyon, damar riskleri ve eşlik eden baş ağrısı sorgulanır.
FİZİK MUAYENE
Her göz ayrı incelenir; yakın-uzak ve farklı bakışlarda kayma ölçülür. Papilödem ve diğer kraniyal sinir bulguları araştırılır.
AYIRICI TANI
Duane sendromunda içe bakışta kapak aralığı daralması; miyastenide dalgalanma ve yorulma; orbital hastalıkta mekanik kısıtlılık araştırılır.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
MR, sinirin seyri, posterior fossa ve kavernöz sinüsü değerlendirmede yararlıdır. Görüntüleme sonrasında meningeal hastalık veya basınç bozukluğu şüphesi sürüyorsa uygun güvenlik değerlendirmesiyle lomber ponksiyon düşünülebilir.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Nedene yönelik tedavi planlanır. Prizma primer bakış diplopisini azaltabilir fakat tüm bakış yönlerinde etkili olmayabilir. Çocukta kapama ambliyopi riski gözetilerek uzman kontrolünde uygulanır.
Mikrovasküler olguda kan basıncı, glukoz ve lipid riskleri düzenlenir.
İZLEM VE ÖNERİLER
Mikrovasküler felçlerin çoğu 6–12 haftada iyileşir; kötüleşme veya düzelmeme yeniden inceleme gerektirir.
Göz hareketi düzelse bile içe kayma kalabilir. Kalıcı bozuklukta genellikle altı aylık iyileşme gözleminden sonra cerrahi seçenekler değerlendirilir.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Papilödem, iki taraflı tutulum veya yeni nörolojik bulgu, yalnız rutin şaşılık izlemiyle geçiştirilmemelidir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Sixth Nerve Palsy/Cranial Nerve VI Palsy ↗
AAPOS · Kaynak tarihi: 2023-04 · Erişim: 2026-10-28
- Sixth Cranial Nerve (Abducens) Palsy ↗
Merck Manual Professional · Kaynak tarihi: 2025-08 · Erişim: 2026-10-28
- Abducens Nerve Palsy ↗
EyeWiki / AAO · Kaynak tarihi: erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28
- Etiologic distribution of isolated abducens nerve palsy: Analysis of 807 patients and literature review ↗
European Journal of Neurology · Kaynak tarihi: 2023-05-08 · Erişim: 2026-10-28
- Do steroids improve outcomes of idiopathic sixth nerve palsy in children? ↗
Graefes Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2026-05-16 · Erişim: 2026-10-28
- Microvascular Cranial Nerve Palsy ↗
NANOS · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-28
- Double vision ↗
NHS · Kaynak tarihi: 2024-01-12 · Erişim: 2026-10-28
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · İZOLE ABDUSENS FELCİNDE 807 HASTANIN NEDEN DAĞILIMI
Etiologic distribution of isolated abducens nerve palsy: Analysis of 807 patients and literature review
Kim HJ, Kim HJ, Choi JY, Yang HK, Hwang JM, Kim JS · European Journal of Neurology · 2023
Çalışma türü: Retrospektif merkez serisi ve literatür karşılaştırması.
Kapsam: 807 izole abdusens felci; 2003–2020 başvuruları.
ÖZET
296 mikrovasküler, 115 neoplastik olgu; neden dağılımı yaş ve branşla değişti.
Sevk merkezi yanlılığı; oranlar bireysel risk veya toplum insidansı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37154347 · DOI: 10.1111/ene.15828
02 · ÇOCUKLARDA İDİOPATİK ALTINCI SİNİR FELCİNDE STEROİD SONUÇLARI
Do steroids improve outcomes of idiopathic sixth nerve palsy in children?
Sternfeld A, Goren L, Ehrenberg M, Pesoa Y, Elbaz U, Dotan G · Graefes Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology · 2026
Çalışma türü: Retrospektif tek merkezli kohort.
Kapsam: 27 iyi huylu edinilmiş izole olgu; 15 çocuk steroid aldı.
ÖZET
İyileşme süresi/nüks değişmedi; steroid alanlarda kalıcı komitan ezotropya daha az bildirildi.
Küçük seçilmiş örneklem, tedavi randomize değil; açık özet erişimi. Rutin steroid önerisi çıkarılamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42142158 · DOI: 10.1007/s00417-026-07286-1
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.