AMNİYOSENTEZ

AMNİYOSENTEZ NEDEN ÖNERİLİR?

Amniyosentez, bebeğin çevresindeki amniyotik sıvıdan alınan örneğin laboratuvarda incelenmesidir. Belirli genetik veya kromozomal durumları araştırmak için önerilebilir. Tarama testinde yüksek olasılık bulunması, önceki gebelikte benzer bir durum yaşanması veya ailede bilinen kalıtsal hastalık bulunması değerlendirme gerekçeleri arasındadır. Her gebeye zorunlu yapılan bir işlem değildir. Hangi hastalığın araştırıldığı ve sonucun ne anlama gelebileceği karar öncesinde açıklanmalıdır. [1]

İşlem genellikle gebeliğin on beşinci haftasından sonraki dönemde planlanır. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı ultrason eşliğinde örnek alır; örnek laboratuvara gönderilir. Bu yazı iğne yerleştirme veya uygulama tekniği anlatmaz. Hastanın bilmesi gereken, işlemin girişimsel olduğu, kısa sürebilse de danışmanlık ve gözlem için daha uzun randevu ayrılabileceğidir. Rahatlık, mahremiyet ve yanınızda destek olacak kişi konusunda isteklerinizi önceden bildirin. [1]

İşlem sonrası hafif karın rahatsızlığı olabilir. Buna karşılık devam eden veya şiddetlenen ağrı, ateş, vajinal kanama ya da berrak sıvı gelmesi halinde işlem yapılan birimle gecikmeden iletişim kurulmalıdır. Rh negatif kan grubunda koruyucu uygulama gereksinimi ekip tarafından değerlendirilir. Taburculukta iletişim numarası, beklenen yakınmalar ve hangi durumda acil başvuru gerektiği yazılı olarak netleştirilmelidir. Sonuç beklemek, yeni belirtiyi değerlendirmeyi erteletmemelidir. [1]

TARAMA İLE TANI ARASINDAKİ FARK

Tarama, belirli durumların olasılığını tahmin eder; amniyosentezden elde edilen örnekte yapılan analiz ise hedeflenen durum için tanısal bilgi sağlayabilir. Ancak “amniyosentez” örnek alma yönteminin adıdır; laboratuvarda hangi testin yapıldığı ayrıca önemlidir. Her örneğe bütün genetik hastalıkları araştıran sınırsız bir analiz yapılmaz. Araştırılacak hastalıklar ve yöntemler, klinik gereksinimle belirlenir. Normal sonuç yalnız incelenen kapsam açısından yorumlanmalıdır. [2]

Normal rapor bebeğin hiçbir sağlık sorunu olmayacağını garanti etmez. Pozitif veya belirsiz sonuçta genetik danışmanlık ve ilgili uzman görüşmesi gerekir. Karar vermeden önce sonucun kesinliği, hastalığın olası etkileri ve hangi desteklerin mevcut olduğu konuşulmalıdır. Sonuçlar kullanılan analize göre farklı zamanlarda gelebilir. Hızlı sonuçla daha ayrıntılı incelemenin aynı kapsamı taşımayabileceğini bilmek, erken gelen bir yanıtı yanlış biçimde son karar saymayı önler. [2]

Mesane doluluğu gibi hazırlıklar gebelik haftasına göre değişebilir; merkezin talimatını izleyin. Düzenli ilaçları, kanama sorunlarını ve alerjileri bildirin; kendi kararınızla ilaç bırakmayın. İşlem sonrası etkinliklerle ilgili öneriler kişisel duruma göre verilmelidir. Sonuç görüşmesine hazırlanırken “Hangi durumlar dışlanabildi?”, “Ek test gerekir mi?” ve “Bu sonuç gebelik izlemini nasıl değiştirir?” sorularını not edebilirsiniz. [2]

RİSKİN DOĞRU KONUŞULMASI

RCOG kılavuzu, deneyimli uygulayıcı tarafından yapılan amniyosentez veya CVS sonrasında işleme ek düşük riskinin yüzde yarımdan az olmasının beklendiğini belirtir. Bu, her gebelik için kişisel riskin aynı olduğu veya sıfır olduğu anlamına gelmez. Gebeliğin başlangıç riski ile işlemden kaynaklanan ek risk ayrı kavramlardır. Merkezin deneyimi ve kişiye özgü koşullar görüşülmeli; sayılar bağlamından koparılmadan açıklanmalıdır. [3]

Amniyosentez on beşinci gebelik haftasından önce uygulanmamalıdır. İkiz gebeliklerde risk ve örnekleme planı ayrıca değerlendirilir. Kan yoluyla bulaşan enfeksiyonlarla ilgili sonuçlar da girişim öncesi gözden geçirilmelidir. Uygun eğitimli ekiple ayrıntılı danışmanlık, güvenli planlamanın temel parçasıdır. İşlemi kabul etme ya da etmeme kararı, beklenen bilginin yararı ve kişinin tercihleriyle birlikte ele alınır; yalnız bir risk sayısına indirgenmez. [3]

KARAR TABLOSU

Danışmanlık görüşmesinde kişisel riskin hangi özelliklere göre değerlendirildiğini sorun. Tekil gebelik için verilen açıklamanın çoğul gebelikte aynen geçerli olmayabileceğini bilin. Merkezin izlem ve iletişim planını önceden netleştirin. [3]

AKIL KARTI

Bu bölümün özgün metni aşağıdaki akıl kartında sunulmuştur.