ANCA TESTLERİ

ANCA, antinötrofil sitoplazmik antikorların kısaltmasıdır. Bu testler bazı küçük damar iltihaplarının, yani vaskülitlerin değerlendirilmesinde kullanılır. Damarların etkilediği organa göre böbrek, akciğer, sinüs, deri veya sinir sistemi belirtileri ortaya çıkabilir. Kan testi tanı sürecinin bir parçasıdır; belirtiler ve gerektiğinde doku incelemesiyle birlikte yorumlanır.

Raporlarda görülen c-ANCA ve p-ANCA, immünfloresan boyanma desenlerini anlatır. PR3-ANCA ve MPO-ANCA ise hedef proteini tanımlar. Bu iki sınıflama ilişkili olmakla birlikte tam eşanlamlı değildir. Vaskülit şüphesinde yüksek kaliteli PR3 ve MPO immünoassayleri başlangıç incelemesi olarak kullanılabilir; her hastada önce immünfloresan yapılması zorunlu değildir.

Pozitif sonuç her zaman birincil ANCA ilişkili vaskülit anlamına gelmez. Bazı enfeksiyonlarda, ilaçlarla ilişkili durumlarda ve başka otoimmün hastalıklarda da antikor saptanabilir. Atipik ANCA, bağırsak veya karaciğer hastalıklarında farklı bir klinik bağlama sahip olabilir. Sonucu yorumlarken ilaç öyküsü ve enfeksiyon olasılığı özellikle korunmalıdır.

Negatif PR3 ve MPO sonucu da güçlü klinik şüpheyi tek başına ortadan kaldırmaz. Böyle bir durumda laboratuvarla görüşülerek immünfloresan veya başka bir uygun analiz gerekebilir. Zayıf pozitif sonuçlarda ek yöntemle değerlendirme özgüllüğü artırabilir. Testin yöntemi ve hastanın başvuru nedeni bilinmeden yalnız pozitif ya da negatif kelimesine dayanmak yetersizdir.

Böbrek fonksiyonunun hızla bozulduğu ve klinikle uyumlu PR3 veya MPO pozitifliğinin bulunduğu ağır tablolarda süreç acildir. KDIGO, deneyimli merkezde gerekli tedavinin böbrek biyopsisi yapılmasını veya raporlanmasını bekleyerek geciktirilmemesini vurgular. Bu, biyopsinin önemsiz olduğu anlamına gelmez; uygun olduğunda doku incelemesi yine tanısal sürecin parçasıdır.

İzlemde antikor düzeylerinin değişmesi yardımcı bilgi sağlayabilir, fakat tek başına tedavi dozunu belirlememelidir. ACR ve Vasculitis Foundation, GPA veya MPA hastalarında yalnız ANCA titresine dayanarak bağışıklık baskılayıcı tedavi dozlanmasına karşı koşullu öneri verir. Hastanın yakınmaları, organ bulguları ve diğer incelemeleri birlikte değerlendirilir. Sayısal artış otomatik olarak alevlenme kabul edilmez.