ANİ SENSÖRİNÖRAL İŞİTME KAYBI

Kesin başlangıç zamanı, önceki işitme düzeyi, iki taraflılık/tekrarlama, vestibüler yakınmalar, travma, ilaçlar ve sistemik belirtiler sorgulanır. Döküntü, ülser, eklem yakınması veya tromboz öyküsü otoimmün nedenlere yönelik araştırmayı yönlendirebilir. [4]

İLETİM TİPİ KAYIPTAN AYIRMA

Kulak muayenesi ve nöro-otolojik değerlendirme yapılır. Mesai dışında diyapazon ve kaba işitme değerlendirmesi ön ayırımı destekler; saf ses odyometrisi planlanır. Fokal nörolojik bulguda “idiopatik” etiketi kullanılmaz. [4]

İletim tipi kayıp, travma, akut inme, nörolojik hastalık ve sistemik enfeksiyöz/inflamatuvar veya neoplastik nedenler ayırt edilir. Nedeni belirlenen kayıp, idiopatik tedavi çalışmalarına doğrudan eşitlenmez. [4]

Eşzamanlı bilateral kayıp özellikle sistemik nedenlerin araştırılmasını gerektirir. Çocuklarda doğumsal/anatomik nedenler de görüntülemede bulunabilir; erişkinlerdeki düşük görüntüleme getirisi varsayımı çocuklara taşınmamalıdır. [9,10]

ODYOMETRİK ÖLÇÜT VE ZAMAN

Sık kullanılan tanım, 72 saat içinde üç komşu frekansta en az 30 dB sensörinöral kayıptır. Daha hafif ani değişimler de değerlendirme gerektirir; bu eşiğin altında olmak acil yakınmayı önemsiz kılmaz. [1]

Odyometri mümkün olan en kısa sürede, başlangıçtan itibaren en geç 14 gün içinde yapılır. Bu üst sınır iki hafta bekleme önerisi değildir. Retrokoklear neden için MR veya uygun durumda işitsel beyin sapı yanıtı değerlendirilir. [3]

Rutin hedeflenmemiş kraniyal BT ve geniş laboratuvar paneli önerilmez. Öyküye göre hedefli enfeksiyon/otoimmün inceleme farklıdır. [3,4]

İLK TEDAVİ VE ORTAK KARAR

AAO-HNSF erişkin idiopatik olgularda ilk iki hafta içinde kortikosteroidi bir seçenek olarak sunar. İlk iki haftada steroidle birlikte hiperbarik oksijen; kurtarma amacıyla ilk ay içinde yine steroidle birlikte hiperbarik oksijen düşünülebilir. [3]

Sistemik steroid riski yüksek veya kabul etmeyen kişilerde primer intratimpanik uygulama görüşülebilir. Kan şekeri, gastrointestinal ve duygudurum yan etkileri değerlendirilir; kişisel kontrendikasyonlar ve olası yarar üzerinden karar verilir. [4]

Daha yüksek sistemik steroid dozları daha iyi sonuç anlamına gelmez: HODOKORT karşılaştırmasında üstünlük gösterilmemiş, ilaç ilişkili yan etkiler artmıştır. [5]

İntratimpanik uygulamada ağrı, geçici baş dönmesi ve kalıcı zar perforasyonu; sistemik uygulamada metabolik riskler tartılır. Birlikte tedavinin herkese ek yararı kesin değildir. [6]

EKSİK İYİLEŞME VE ÖNERİLMEYEN RUTİNLER

Eksik düzelmede başlangıçtan 2–6 hafta sonra kurtarma intratimpanik steroid önerilir. Rutin antiviral, trombolitik, vazodilatör veya vazoaktif ilaç önerilmez. Bu, doğrulanmış özel enfeksiyonun hedefli tedavisini dışlamaz. [3]

Hiperbarik oksijen sentezleri ek yarar düşündürür; protokol ve çalışma tasarımı farklılıkları nedeniyle etki kişiye garanti edilemez. Erişim ve tedavi yükü değerlendirilirken erken KBB tedavisi geciktirilmemelidir. [7]

ODYOLOJİK TAKİP VE REHABİLİTASYON

Odyometri tedavi sonunda ve tamamlanmasından sonraki altı ay içinde tekrarlanır. Kalıcı kayıp/çınlamada rehabilitasyon ve destek görüşülür. [3]

ENT UK erken yanıt kontrolü için 10–14 gün içinde tekrar odyometri ve düzelmiyorsa kurtarma tedavisinin değerlendirilmesini önerir. Kalıcı kayıpta amplifikasyon desteği ele alınır. [4]

Spontan iyileşme önemli bir araştırma karıştırıcısıdır: kontrolsüz tedavi sonrası düzelme tek başına ilacın etkisini kanıtlamaz. Bununla birlikte spontan düzelme olasılığı ilk değerlendirmeyi erteletmez. [1,11]

İNME VE ZAMAN DUYARLI SEVK

Tek taraflı yeni kayba yüz düşüklüğü veya duyu değişimi eşlik ediyorsa acil değerlendirme gerekir; inme şüphesinde yerel inme yolu izlenir. Otuz günden eski ani kayıp veya 4–90 günde hızlı kötüleşme de hızlandırılmış sevk gerektirir. [2]