ANJİYOSARKOM
ÖZET
Anjiyosarkom, kan veya lenf damarlarının iç yüzünü oluşturan hücrelerden gelişen nadir bir kanserdir. Deride görülebildiği gibi meme, karaciğer veya başka iç organlarda da başlayabilir. Her yaşta ortaya çıkabilse de ileri yaşlarda daha sık görülür. Tümörün başladığı yer, yayılımı ve çıkarılabilirliği değerlendirmeyi değiştirir; bütün hastalar için tek bir seyir ya da tedavi planı varsayılmaz.
Deride başlangıç bazen sıradan bir morluk kadar belirsizdir. İnce, morumsu bir leke veya plak zamanla kabarık, nodüler ve ülserli hale gelebilir. Baş ve boyun önemli yerleşimlerdir. Daha önce ışın tedavisi uygulanmış veya uzun süreli lenfödem bulunan bir bölgede yeni değişiklikler özellikle dikkat gerektirir. Şüpheli bir lezyon, geciktirilmeden deri kanseri ya da sarkom değerlendirme yoluna yönlendirilmelidir.
Tanı yalnız dış görünüme göre konmaz. Kutanöz hastalıkta biyopsinin deri altı yağ dokusuna uzanması ve kuşku sürüyorsa yeniden örnekleme gerekmesi önemlidir. Patolog damar yapısını, hücresel atipiyi ve boyama panelini birlikte değerlendirir. Tek bir belirtecin negatif olması bütün olasılığı dışlamaz; epiteloid biçimlerde sitokeratin pozitifliği de tek başına karsinom tanısı anlamına gelmez. Klinik ve patolojik bulgular birlikte yorumlanır.
Yerleşime özgü öneriler birbirinin yerine kullanılmamalıdır. Japon kutanöz anjiyosarkom kılavuzu, metastazsız ve en az beş santimetrelik büyük deri tümörlerinde kemoradyoterapi yönünde zayıf bir öneri sunar. Radyasyonla ilişkili deri tümörlerinde ise cerrahi lehine ayrı bir öneri bulunur. Kanıtın düşük güvenilirliği açıklanmalıdır; bu öneriler iç organ anjiyosarkomlarına veya her hastaya otomatik olarak uygulanacak bir reçete değildir.
İmmünoterapi araştırmaları umut verici olsa da küçük çalışmaların sınırları vardır. DART çalışmasında çıkarılamayan veya metastatik hastalığı olan on altı kişiden dördünde yanıt bildirilmiştir. Saçlı deri veya yüz yerleşimli beş kişinin üçünde yanıt görülmesi önceden belirlenmemiş küçük bir alt grup bulgusudur. Ağır tedavi yan etkileri de saptanmıştır. Bu sonuçlar herkesin aynı yararı göreceğini kanıtlamaz ve uzman değerlendirmesinin yerini tutmaz.
- anjiyosarkom
- endotel
- kutanöz anjiyosarkom
- immünohistokimya
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Vasküler/lenfatik endotel kökenli malignite; deri ve iç organ başlangıçları ayrılır.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Büyüyen morumsu deri lezyonu nodülerleşebilir veya ülserleşebilir.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Açıklanamayan, ilerleyen morluk benzeri lezyonu bekletmeyin; hızlı uzman değerlendirmesi isteyin.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Başlangıç, büyüme, önceki radyoterapi ve kronik lenfödem sorgulanır.
FİZİK MUAYENE
Baş-boyun dahil deri, nodüller ve ülserasyon değerlendirilir.
AYIRICI TANI
Epiteloid biçim karsinomu taklit edebilir; sitokeratin tek başına yeterli değildir. Işınlanmış deride atipik vasküler lezyonla ayrımda infiltrasyon ve atipi değerlendirilir.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Biyopsi ve patolojik doğrulama; MR/BT/PET yerleşim ve yayılım sorusuna göre kullanılır.
Kutanöz biyopsi subkutise uzanmalı; gerektiğinde tekrar ve çoklu belirteç paneli kullanılmalıdır.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Japon 2025 kutanöz kılavuzunda metastazsız ≥5 cm tümörde kemoradyoterapi; radyasyon ilişkili hastalıkta cerrahi yönünde zayıf öneriler vardır. Yerleşim ve kanıt sınırları korunur.
İZLEM VE ÖNERİLER
Kutanöz hastalıkta klinik takip ve görüntüleme risk düzeyine göre düzenlenir; tek takip aralığı herkese uygulanmaz.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Şüpheli ilerleyen deri lezyonları hızlı deri kanseri/sarkom yoluna yönlendirilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Angiosarcoma ↗
National Cancer Institute · Kaynak tarihi: 2019-02-27 · Erişim: 2026-10-28
- Angiosarcoma (syn. malignant haemangioendothelioma) ↗
PCDS · Kaynak tarihi: 2026-03-24 · Erişim: 2026-10-28
- S1-Guideline Cutaneous Angiosarcomas – Update 2021 ↗
JDDG · Kaynak tarihi: 2021-11-25 · Erişim: 2026-10-28
25 Kasım 2021 çevrimiçi; Aralık 2021 sayı.
- Secondary Publication of Japanese Dermatological Association Guidelines: Clinical Questions of Guidelines for Cutaneous Angiosarcoma 2025 ↗
Journal of Dermatology · Kaynak tarihi: 2025-07-19 · Erişim: 2026-10-28
19 Temmuz 2025 çevrimiçi; Ekim 2025 sayı.
- Multicenter phase II trial (SWOG S1609, cohort 51) of ipilimumab and nivolumab in metastatic or unresectable angiosarcoma: a substudy of dual anti-CTLA-4 and anti-PD-1 blockade in rare tumors (DART) ↗
Journal for ImmunoTherapy of Cancer · Kaynak tarihi: 2021-08-02 · Erişim: 2026-10-28
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · DART: SINIRLI ÖRNEKLEMDE YANIT VE TOKSİSİTE
Multicenter phase II trial (SWOG S1609, cohort 51) of ipilimumab and nivolumab in metastatic or unresectable angiosarcoma: a substudy of dual anti-CTLA-4 and anti-PD-1 blockade in rare tumors (DART)
Michael J Wagner ve ark. · Journal for ImmunoTherapy of Cancer · 2021
Çalışma türü: Prospektif, tek kollu, çok merkezli faz II
Kapsam: Çıkarılamayan/metastatik anjiyosarkom; 16 kişi, yaş 25–81.
ÖZET
İpilimumab/nivolumab ile yanıt 4/16 (%25); derece 3–4 tedavi ilişkili yan etki %25.
Kontrol kolu yok; saçlı deri/yüzde 3/5 yanıt önceden belirlenmemiş alt gruptur; iki değerlendirilemeyen kişi yanıtsız sayıldı.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 34380663 · DOI: 10.1136/jitc-2021-002990
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.