İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

ANTİ-GBM HASTALIĞI

ÖZET

Anti-GBM hastalığında bağışıklık sistemi böbrek ve akciğer kılcal damarlarının bazal membranına saldırır. Hızla böbrek yetmezliği ve akciğer kanaması gelişebilir; şüphe acil değerlendirme gerektirir. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

KAPSAM

Pulmoner renal sendrom, antikor ve biyopsi, acil uzman tedavisi; ANCA ilişkili hastalıklar kapsam dışıdır.

HALK İÇİN: NEDEN ACİLDİR?

İdrarda kan, köpürme ve şişlik böbrek tutulumunu; öksürük, kanlı balgam veya nefes darlığı akciğer etkilenmesini düşündürebilir. Her hastada iki organ birlikte tutulmaz. Tedavinin gecikmesi kalıcı hasar riskini artırır. [1]

Tedavide zararlı antikorları kandan uzaklaştırmak ve yeniden üretilmelerini azaltmak amaçlanır. Plazma değişimi, kortikosteroid ve siklofosfamid uzman ekipçe uygulanabilir. Başlangıçta diyaliz gereksinimi varsa kalıcı böbrek hasarı olasılığı daha yüksektir, ancak karar bireyseldir. [1]

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Kanlı balgam, hızlanan nefes darlığı, idrar miktarı ve renk değişimi sorgulanır. Sigara, hidrokarbon/solvent maruziyeti, inhalasyon kokaini ve yakın enfeksiyon öyküsü alınır; bu etkenlerin varlığı tek başına hastalığı kanıtlamaz. [1]

Kaynaklar:[1]

FİZİK MUAYENE

İLK DEĞERLENDİRME

Akciğer ve böbrek tutulumunun şiddeti hızla belirlenir; hipertansiyon ve ödem böbrek bulguları arasındadır. Solunum bozulması olan hasta rutin poliklinik izlemiyle bekletilmez. [1]

Kaynaklar:[1]

AYIRICI TANI

ANCA ilişkili vaskülit, enfeksiyon ve diğer pulmoner-renal sendromlar ayırt edilmelidir. Anti-GBM ile ANCA birlikte pozitif olabilir; bu birliktelik uzun dönem stratejiyi değiştirir. Atipik anti-GBM tabloları klasik hızla ilerleyen hastalıktan farklı seyredebilir. [3]

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

SEROLOJİ, BİYOPSİ VE AKCİĞER

Serum kreatinin ve idrarda kan/protein değerlendirilir; gerekli durumda arter kan gazıyla oksijenlenme ölçülür. [7]

eGFR ile böbrek işlevi, kan sayımıyla anemi değerlendirilir; görüntüleme akciğer hasarını araştırır. [8]

Biyopside karakteristik bulgu bazal membran boyunca lineer IgG boyanmasıdır; benzer boyanma yapan diğer hastalıklar dışlanır. [3]

Acil anti-GBM ve ANCA serolojisi istenir; negatif anti-GBM sonucu yüksek klinik şüpheyi dışlamaz. Uygun koşullarda erken biyopsi yapılır; ağır kanama veya anemi biyopsiyi geciktirebilir. Akciğer kanaması değerlendirmesinde yüksek çözünürlüklü BT kullanılır. [2]

Kaynaklar:[7][8][3][2]

TEDAVİ

GECİKMEDEN TEDAVİ

Güçlü şüphede, ciddi enfeksiyon alternatifi değerlendirilerek steroid ve plazma değişimi geciktirilmez; siklofosfamid seroloji veya biyopsiyle doğrulama sonrasında başlanır. Alveoler kanama varsa böbrek prognozu kötü olsa bile agresif tedavi gerekebilir. [2]

Başlangıçta diyaliz, yeterli biyopside %100 kresent veya >%50 global skleroz ve akciğer kanamasının yokluğu birlikteyse immünsüpresyonun yararı sınırlı olabilir; konservatif yaklaşım uzman düzeyinde tartılır. Plazma değişimi antikor saptanamaz olana kadar sürdürülür. [2]

Kaynaklar:[2][3]

İZLEM VE ÖNERİLER

YANIT VE GÜVENLİK İZLEMİ

Böbrek işlevi, akciğer bulguları, antikor ve kan sayımı izlenir. İzole anti-GBM’de rutin uzun idame genellikle gerekmez; ANCA birlikteliğinde vaskülit idamesi gerekir. Nakil öncesinde antikorların en az altı ay saptanamaz olması beklenir. [2]

Enfeksiyonlar özellikle tedavinin erken döneminde önemlidir. Fransız kohortunda ciddi enfeksiyonlar sıklıkla ilk haftalarda görüldüğünden ateş veya yeni solunum bulgusu yalnız hastalık aktivitesine bağlanmamalıdır. [4]

Kaynaklar:[2][4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL SEVK

Kanlı balgam, hızlı solunum bozulması veya hızla azalan böbrek işlevi acil hastane değerlendirmesini gerektirir. Tanı için gerekli örnekler alınırken hayat kurtarıcı tedavi geciktirilmez. [2]

Kaynaklar:[2]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

PROGNOZU KONUŞURKEN

Biyopside korunmuş glomerül oranı ve başlangıç diyaliz gereksinimi prognozla ilişkilidir. Risk skoru, özellikle akciğer kanaması bulunan hastada tedaviyi otomatik kesme kuralı değildir. [5]

Kaynaklar:[5]

KLİNİK BAĞLAM VE SONUÇ

Sonlanım tahmini biyopsi ve başlangıç işlevini birlikte gerektirir. [5]

Kaynaklar:[3][2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Anti-GBM (Goodpasture’s) Disease ↗

    NIDDK · Kaynak tarihi: tarih belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-26

  2. UKKA commentary on KDIGO2021 glomerular diseases ↗

    UK Kidney Association · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26

  3. Anti-Glomerular Basement Membrane Disease ↗

    McAdoo ve Pusey · Kaynak tarihi: 2017 · Erişim: 2026-10-26

  4. Severe Infection in Anti-GBM Disease ↗

    French multicenter study · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26

  5. Risk Stratification to Predict Renal Survival in Anti-GBM Disease ↗

    International cohort · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26

  6. Prognostic Factors in Anti-GBM Disease ↗

    French multicenter cohort · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26

  7. Anti-glomerular basement membrane disease ↗

    MedlinePlus · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  8. Goodpasture Syndrome (Anti-GBM Disease) ↗

    Cleveland Clinic · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA

Çalışmalar, hasta grubu ve sonlanımlarıyla birlikte değerlendirilmelidir; araştırma bulgusu tek başına kişisel tedavi önerisi değildir.

01 · ERKEN CİDDİ ENFEKSİYON YÜKÜ

Severe Infection in Anti-Glomerular Basement Membrane Disease: A Retrospective Multicenter French Study.

Caillard P; Vigneau C; Halimi JM; Hazzan M; Thervet E; Heitz M; Juillard L; Audard V; Rabant M; Hertig A; Subra JF; Vuiblet V; Guerrot D; Tamain M; Essig M; Lobbedez T; Quemeneur T; Rebibou JM; Ganea A; Peraldi MN; Vrtovsnik F; Daroux M; Lamrani A; Makdassi R; Choukroun G; Titeca-Beauport D · Journal of clinical medicine · 2020

Çalışma türü: Retrospektif çok merkezli kohort

Kapsam: 201 anti-GBM hastası; 74 akciğer tutulumu, 127 izole glomerülonefrit.

ÖZET

İlk yılda 116 hastada 161 ciddi enfeksiyon kaydedildi; ilk enfeksiyonun medyan zamanı 13 gündü. İleri yaş ve ANCA pozitifliği enfeksiyonla ilişkiliydi; erken ciddi enfeksiyon daha yüksek ölüm riskiyle ilişkiliydi.

Tedavi stratejisiyle anlamlı ilişki gösterilememesi tüm rejimlerin eşit güvenli olduğunu kanıtlamaz. Retrospektif tasarım karıştırıcı etkenlere açıktır.

02 · BİYOPSİ VE BAŞLANGIÇ DİYALİZİYLE RENAL RİSK AYRIMI

Risk Stratification to Predict Renal Survival in Anti-Glomerular Basement Membrane Disease.

Floyd L; Bate S; Hadi Kafagi A; Brown N; Scott J; Srikantharajah M; Myslivecek M; Reid G; Aqeel F; Frausova D; Kollar M; Kieu PL; Khurshid B; Pusey CD; Dhaygude A; Tesar V; McAdoo S; Little MA; Geetha D; Brix SR · Journal of the American Society of Nephrology : JASN · 2023

Çalışma türü: Retrospektif uluslararası çok merkezli kohort

Kapsam: Son analizde 174 hasta.

ÖZET

Başlangıç diyalizi ve normal glomerül oranı böbrek sonlanımını bağımsız öngördü. Diyaliz gerekmeyen ve en az %10 normal glomerülü olan grupta 36 aylık renal sağkalım %96,4; diyaliz gereken ve %10’dan az normal glomerülü olanlarda %14,1 idi.

Model tedaviyi randomize etmedi; prognostik ayrım tedavinin gereksizliğini kanıtlamaz. Dış doğrulama ve bireysel bağlam önemlidir.

03 · 119 HASTADA SAĞKALIM VE BÖBREK SONUÇLARI

Prognostic Factors in Anti-glomerular Basement Membrane Disease: A Multicenter Study of 119 Patients.

Marques C; Carvelli J; Biard L; Faguer S; Provôt F; Matignon M; Boffa JJ; Plaisier E; Hertig A; Touzot M; Moranne O; Belenfant X; Annane D; Quéméneur T; Cadranel J; Izzedine H; Bréchot N; Cacoub P; Piedrafita A; Jourde-Chiche N; Saadoun D · Frontiers in immunology · 2019

Çalışma türü: Ulusal çok merkezli gözlemsel kohort

Kapsam: 119 anti-GBM hastası; başlangıçta %78’i böbrek yerine koyma tedavisi gerektiriyordu.

ÖZET

Beş yıllık genel sağkalım %92 idi. Üçüncü ayda %46 son dönem böbrek hastalığındaydı; %23’ü kısa izlem nedeniyle değerlendirilemiyordu. Plazmaferez daha iyi sağkalımla ilişkiliydi.

Tedavi seçimi randomize değildir; ilişki nedensel etki ölçümü değildir. Üçüncü ay eksik değerlendirme böbrek sonuçlarının yorumunu sınırlar.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.