ANTİNÜKLEER ANTİKOR TESTİ

Antinükleer antikor testi, kişinin kendi hücre bileşenlerine karşı gelişen belirli antikorların araştırılmasıdır. Genellikle ANA kısaltmasıyla raporlanır. Lupus ve bazı başka otoimmün hastalıkların değerlendirilmesine yardımcı olabilir; fakat tek başına belirli bir hastalığın tanısını koymaz. Sonuç, yakınmalar, muayene ve gerektiğinde diğer incelemelerle birlikte anlam kazanır.

Pozitif sonuç görmek mutlaka hasta olmak anlamına gelmez. Sağlıklı kişilerde, bazı enfeksiyonlar sırasında veya ilaçlarla ilişkili olarak ANA saptanabilir. İleri yaşta pozitifliğin daha sık olması da yorumda dikkate alınır. Bu nedenle laboratuvar raporundaki pozitif ifadesi, otomatik olarak lupus tanısı veya bağışıklık baskılayıcı tedavi gereksinimi şeklinde okunmamalıdır.

Test öncesi klinik olasılık önemlidir. Belirti vermeyen herkesi taramak veya yalnız yorgunluk ve yaygın ağrı nedeniyle ANA istemek gereksiz pozitif sonuçlara yol açabilir. Eklemlerde iltihap, belirli deri bulguları, ağız yaraları, kuruluk veya böbrek tutulumu düşündüren bulgular gibi uygun klinik özellikler değerlendirilmelidir. Yerel istem ölçütleri tanının kendisi değildir.

İndirekt immünfloresan yönteminde boyanmanın biçimi, yani desen, ileri incelemenin yönünü etkileyebilir. Desen raporu belirli antijenlere yönelik doğrulayıcı testlerin seçimini destekler. Ancak desen ile hastalık arasında her durumda bire bir ilişki yoktur. Sonraki testlerin seçimi hastada hangi hastalığın gerçekten düşünüldüğüne göre yapılmalıdır.

ANA sayısının veya titresinin değişimini hastalığın alevlenmesini gösteren bir sayaç gibi kullanmak uygun değildir. Önceden pozitif sonuçların rutin tekrarından kaçınılır. Negatif veya sınırda sonuçtan sonra önemli yeni klinik belirtiler gelişirse yeniden test düşünülebilir. Laboratuvarların gereksiz tekrarı önlemek için belirlediği süreler, süre dolunca yeniden test yapılması gerektiği anlamına gelmez.

ABD toplum örneklerini inceleyen bir araştırmanın düzeltilmiş yeniden yayını, ANA pozitifliğinin farklı dönemlerde artmış olduğunu bildirmiştir. Ölçülen şey otoantikor varlığıdır; bütün pozitif kişilerin otoimmün hastalığı olduğu gösterilmemiştir. Üstelik toplum sıklığı, tek bir kişinin tanısını veya Türkiye’deki sıklığı doğrudan belirlemez. Sonucun anlamı her zaman klinik bağlama geri dönülerek değerlendirilmelidir.