ARTER KAN GAZI ANALİZİ

ARTER ÖRNEĞİ NEDEN FARKLIDIR?

Oksijenin kısmi basıncı, kanda çözünmüş oksijenle ilgili bilgi verir. Karbondioksitin kısmi basıncı, solunumla karbondioksit uzaklaştırılmasının değerlendirilmesine yardımcı olur. pH kanın asitlik durumunu gösterir. Bikarbonat gibi bazı değerler ise analiz cihazında diğer ölçümlerden hesaplanabilir. Bu satırlar birbirine bağlıdır; yalnız tek bir değerin normal görünmesi bütün asit ve baz dengesinin normal olduğunu kanıtlamaz. Ölçülen ve hesaplanan bilgileri ayırmak, raporun ne söylediğini anlamanın önemli bir parçasıdır. [3]

ÖRNEK NASIL ALINIR?

Arter örneği sıklıkla el bileğindeki radial arterden alınır. Bölge temizlenir ve örnek alınmadan önce elin dolaşımı değerlendirilir. Uygun miktarda kan toplandıktan sonra iğne çıkarılır ve örnek analiz cihazına ulaştırılır. Bazı klinik sorularda kulak memesinden hazırlanmış kılcal örnek alınması tercih edilebilir. Bu ayrı bir yöntemdir; hangi örneğin uygun olduğuna istenen inceleme ve kişinin durumu birlikte değerlendirilerek karar verilir. Her kan gazı randevusu aynı örnek alma işlemini içermez. [2]

Atardamardan örnek alınması, sıradan toplardamar kan alımından daha rahatsız edici olabilir. İşlem sırasında baş dönmesi veya fenalık hissedilirse söylenmelidir. İğne çıkarıldıktan sonra kanamayı durdurmak için bölgeye bası uygulanır; kan sulandırıcı kullananlarda daha uzun bası gerekebilir. Sonrasında küçük morluk veya hassasiyet oluşabilir. Verilen bölgesel bakım ve ağır yük kaldırmayla ilgili talimatlar izlenir. Kanamanın sürmesi ya da beklenmedik belirgin ağrı gelişmesi sağlık ekibine bildirilmelidir. [3]

HAZIRLIK VE OKSİJEN BİLGİSİ

Kullanılan ilaçlar, kanama öyküsü ve oksijen tedavisi önceden bildirilmelidir. Oksijen alırken ölçüm yapmak ile oda havasında ölçmek farklı sorulara yanıt verebilir. Bazı durumlarda ekip oda havasında değerlendirme planlar; ancak kişi kendi kendine oksijenini kesmemelidir. Bunun güvenli olup olmadığına klinik ekip karar verir. Özellikle solunum desteğine gereksinimi olanlarda, örnek almak uğruna tedaviyi plansız değiştirmek doğru değildir. Hazırlık talimatı ölçümün amacıyla birlikte açıklanmalıdır. [1]

Numunenin alındığı saat, yer ve o sırada kullanılan oksijen veya solunum desteği kaydedilmelidir. Örnekte hava kabarcığı bulunması, pıhtı oluşması veya analizde gecikme ölçümleri etkileyebilir. Bu sorunlar klinik duruma uymayan bir sonuç yaratabilir. Profesyonel değerlendirme bu nedenle yalnız cihazdaki sayıları değil, örnek kalitesini de gözden geçirir. Beklenmedik bir sonuçta teknik hata olasılığını düşünmek, gerçek bir acil durumu göz ardı etmek anlamına gelmez; iki olasılık birlikte değerlendirilir. [4]

SONUÇ VE SINIRLILIKLAR

Rapor, solunum ve metabolik süreçlerin birlikte yorumlanmasını gerektirir. Laboratuvarın referans aralıkları ve birimleri esas alınır; kritik değerlerin bildirilmesi için kurumun işleyişi bulunmalıdır. Bulguların kişinin durumuyla uyumlu olup olmadığı kontrol edilir. Ölçüm değişen fizyolojinin belirli bir anını gösterdiğinden, klinik gereksinime göre tekrar alınabilir. Buradaki bilgiler oksijen akımını, ilaçları veya solunum cihazı ayarlarını kişinin kendisinin değiştirmesi için bir rehber değildir. [4]

HIZLI BAŞVURU KARTI — KLİNİK İNCELEME

Bu bölümün içeriği aşağıdaki hızlı başvuru kartında sunulmuştur.

ÖLÇÜMLER ARASINDAKİ AYRIM

Bu bölümün içeriği aşağıdaki öğretici tabloda sunulmuştur.

GÜVENLİK NOTU

İşlem boyunca eğitimli ekipten destek istenebilir. Sonuçların açıklanması ve ek inceleme gereksinimi, testi isteyen sağlık ekibiyle görüşülmelidir. Belirgin işlem rahatsızlığı gizlenmemeli; güvenlik ve kişinin katılımı öncelikli tutulmalıdır. [2]