İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

ATRİYOVENTRİKÜLER BLOK

ÖZET

Atriyoventriküler blok, elektrik uyarısının kulakçıktan karıncığa gecikerek ulaşması veya hiç geçmemesidir. Koroner damarın tıkanmasıyla aynı anlamda değildir; tehlike blok derecesi ve dolaşıma etkisine bağlıdır. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

KAPSAM

Derece ve lokalizasyon, reversibl nedenler ve pacing; sinüs düğümü hastalığından ayrı.

HALK İÇİN: BELİRTİLER

Hafif iletim gecikmesi belirti vermeyebilir. Daha ileri blok baş dönmesi, bayılma, yorgunluk, nefes darlığı veya göğüs ağrısı yapabilir. Nabız sayısı tek başına blok türünü göstermez; EKG gerekir. [1]

Kaynaklar:[1]

HALK İÇİN: HER BLOK KALP PİLİ GEREKTİRİR Mİ?

Hayır. Bazı durumlarda neden tedavi edildiğinde iletim düzelir. Buna karşılık ileri blok, belirti olmasa da kalıcı pil gerektirebilir. İlaçlar kendi kendine kesilmemeli; hangi ilacın etkili olabileceği hekimle değerlendirilmelidir. [3]

Bayılma, devam eden göğüs ağrısı veya belirgin nefes darlığına yavaş nabız eşlik ediyorsa acil yardım istenir. Kararsız bradikardi kalp durmasına ilerleyebilir. [4]

Kaynaklar:[3][4]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

ÖYKÜ: SEMPTOM, İLAÇ VE NEDEN

Atakların zamanı, efor/uyku ilişkisi, senkop, kardiyak hastalık ve kullanılan ilaçlar sorgulanır. Düzeltilebilir nedenler ve fizyolojik vagal etkiler kalıcı iletim hastalığından ayrılmalıdır. Önceki kapak cerrahisi, TAVI veya ablasyon sonrası başlangıç iyatrojenik hasarı düşündürür. [4,6]

Erken yaşta blok veya ailede genç yaşta pil öyküsü önemlidir. Danimarka kayıtlarında aile ilişkisi özellikle erken başlangıçta belirgindi; bu, her aile üyesine otomatik genetik test veya pil gerektirdiği anlamına gelmez. [10]

Geri döndürülebilir nedenler arasında miyokard iskemisi, hipoksemi, hipotiroidi, enfeksiyon, elektrolit/metabolizma bozuklukları ve ilaç/toksin etkisi araştırılır. Nedeni düzeltme çabası, dolaşımı bozulmuş hastanın eşzamanlı stabilizasyonunun yerine geçmez. [13]

Kaynaklar:[4][6][10][13]

FİZİK MUAYENE

DOLAŞIMIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Bilinç, perfüzyon, kan basıncı, nabız ve kalp yetmezliği bulguları değerlendirilir. Tedavinin aciliyeti yalnız EKG etiketinden değil, hemodinamik etkiden belirlenir; kötü perfüzyonda sürekli monitörizasyon ve acil ekip gerekir. [4]

Kaynaklar:[4]

AYIRICI TANI

VAGAL VE İYATROJENİK BLOK

Vagal blokta sinüs hızı da yavaşlar; yalancı Mobitz II görünümü olabilir. Tesadüfen kaydedilmiş belirtisiz vagal blok otomatik pil endikasyonu değildir. Senkop varsa refleks senkop bağlamında değerlendirme gerekir. [5]

Kapak cerrahisi veya septal ablasyon sonrası blok iletim sistemine işlem hasarından doğabilir. Başlangıç, düzelme olasılığı ve altta yatan hastalık birlikte değerlendirilir; işlem sonrası her blok için tek bir bekleme süresi kullanılamaz. [6]

Kaynaklar:[5][6]

TANISAL YAKLAŞIM

EKG İLE SINIFLANDIRMA

Birinci derecede PR > 200 ms ve her P’ye QRS vardır. Mobitz I’de PR giderek uzar ve bir QRS düşer; Mobitz II’de öncesindeki PR uzamadan iletim kesilir. Tam blokta atriyum ve ventrikül arasında iletim yoktur. 2:1 blok tek şeritle güvenilir biçimde Mobitz I/II diye adlandırılamaz. [2]

Aralıklı olaylarda kayıt süresi atak sıklığına göre seçilir. Ekokardiyografi yapısal hastalığı araştırır; infiltratif hastalık veya miyokardit kuşkusunda ileri görüntüleme seçilir. Belirsiz 2:1 blokta stabil hastada kontrollü efor testi veya elektrofizyoloji lokalizasyona yardım edebilir. [2]

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

AKUT VE KALICI TEDAVİ

Erişkinde dolaşımı bozan bradikardide uygun olguda atropin değerlendirilir; yanıt yoksa transkütan pacing veya hız artırıcı adrenerjik infüzyon, gerektiğinde transvenöz geçici pacing hazırlığıyla birlikte uygulanabilir. Pacing sırasında yalnız monitör görünümü değil mekanik dolaşım yanıtı doğrulanır; bilinci açık hastada ağrı ve sedasyon gereksinimi değerlendirilir. [13]

RCUK 2025, geniş QRS ile ileri AV blokta atropinin etkisiz kalıp bloğu kötüleştirebileceğini vurgular; bu grupta pacing geciktirilmemelidir. Kalp nakli hastasında da atropinden kaçınılır. İlaçlara dirençli instabil bradikardide erken transvenöz pacing planlanır; transkütan yöntem köprü olabilir. Beta bloker veya kalsiyum kanal blokeri kaynaklı bradikardide özgül toksisite tedavisi değerlendirilir. [12]

Düzeltilebilir/fizyolojik neden yoksa Mobitz II, ileri veya tam AV blokta semptomdan bağımsız kalıcı pacing değerlendirilir. Birinci derece ve çoğu nodal Mobitz I blokta karar, semptom–ritim ilişkisi ve ilerleyici hastalık varlığına dayanır. [3]

Kalıcı pacing yöntemi seçilirken ejeksiyon fraksiyonu, beklenen ventrikül uyarım yükü ve kalp yetmezliği riski dikkate alınır. Fizyolojik pacing, uygun hastalarda uyarıma bağlı kardiyomiyopatiyi azaltma amacı taşır; cihaz seçimi yalnız “pil takılsın mı?” sorusundan ibaret değildir. [11]

Kaynaklar:[13][12][3][11]

İZLEM VE ÖNERİLER

Konservatif izlenen hastada yeni senkop, efor kısıtlılığı ve iletimde ilerleme yeniden değerlendirilir. Pil takılanlarda cihaz işlevi yanında sol ventrikül işlevi ve kalp yetmezliği semptomları takip edilir; yüksek uyarım yükünde miyokard işlevindeki düşüş gözden kaçmamalıdır. [3,11]

Birinci derece blok bir kohortta kardiyovasküler olaylarla ilişkiliydi; bu nedenle tamamen önemsiz etiketlenmemelidir. Ancak gözlemsel risk artışı, belirtisiz kişide profilaktik pil yararını kanıtlamaz. [9]

Kaynaklar:[3][11][9]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL SEVK

Senkop, hipotansiyon, bilinç değişikliği veya kalp yetmezliğiyle birlikte blok acil değerlendirilir. İleri blokta güvenilir kaçış ritmi olmayabilir; hastanın kendi aracıyla gitmesi yerine acil yardım organizasyonu gerekir. [4]

Kaynaklar:[4]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

AYIRICI DEĞERLENDİRME

Özellikler birlikte değerlendirilir; tablo tek başına tanı koydurmaz.

Kaynaklar:[2][4]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Heart Conduction Disorders ↗

    American Heart Association · Kaynak tarihi: erişim 2026 · Erişim: 2026-10-26

  2. JCS/JHRS 2022 Guideline on Diagnosis and Risk Assessment of Arrhythmia ↗

    JCS/JHRS · Kaynak tarihi: 2024 · Erişim: 2026-10-26

  3. 2021 ESC Guidelines on cardiac pacing and cardiac resynchronization therapy ↗

    ESC · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26

  4. Bradyarrhythmias: Clinical Presentation, Diagnosis, and Management. ↗

    Wung · Kaynak tarihi: 2016 · Erişim: 2026-10-26

  5. Vagally mediated atrioventricular block: pathophysiology and diagnosis. ↗

    Alboni, Holz, Brignole · Kaynak tarihi: 2013 · Erişim: 2026-10-26

  6. Iatrogenic Atrioventricular Block. ↗

    Cheung, Mori, Gerstenfeld · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26

  7. Clinical Outcomes of Conduction System Pacing vs Right Ventricular Septal Pacing in Atrioventricular Block: The CSPACE Randomized Controlled Trial. ↗

    Chow, Wong, Sutherland, Obeyesekere, Wong, Eastwood, Abduloska, Davey, Bhutani, Tran, Asari, Patel, Zahin, Singh, Tacey, van Gaal, Vijayaraman, Lim, Mohamed · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  8. Prospective randomized trial of conduction system pacing vs right ventricular pacing for patients with atrioventricular block; Prague CSP trial. ↗

    Curila, Mizner, Morava, Smisek, Vesela, Sussenbek, Stros, Kupec, Waldauf, Leinveber, Poviser, Nagy, Cerny, Bitmanova, Jurak, Polasek · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  9. Prognostic significance of first-degree atrioventricular block in a large Asian population: a prospective cohort study. ↗

    Liu, Du, Sun · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26

  10. Familial risk of atrioventricular block in first-degree relatives. ↗

    Dyssekilde, Christiansen, Johansen, Nielsen, Bundgaard, Jensen · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26

  11. 2023 HRS/APHRS/LAHRS guideline on cardiac physiologic pacing for the avoidance and mitigation of heart failure ↗

    HRS/APHRS/LAHRS · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26

  12. Adult advanced life support Guidelines ↗

    Resuscitation Council UK · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

  13. Part 9: Adult Advanced Life Support: 2025 AHA Guidelines ↗

    Wigginton ve ark. / American Heart Association · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 4 ARAŞTIRMA

Aşağıdaki çalışmalar farklı klinik soruları aydınlatır; tedavi seçiminde çalışma popülasyonu ve tasarımı dikkate alınmalıdır.

01 · CSPACE: İLETİM SİSTEMİ VEYA SAĞ VENTRİKÜL SEPTAL PACİNG

Clinical Outcomes of Conduction System Pacing vs Right Ventricular Septal Pacing in Atrioventricular Block: The CSPACE Randomized Controlled Trial.

Chee Loong Dominic Chow, Chiew Wong, Nigel Sutherland, Manoj Niranjan Obeyesekere, Geoffrey R Wong, Charles M Eastwood, Julie Abduloska, Christian M Davey, Amandeep Singh Bhutani, Victoria Tran, Fari Asari, Aakaash D Patel, Muhtasim Rahman Zahin, Amarpal Karamjit Singh, Mark A Tacey, William J van Gaal, Pugazhendhi Vijayaraman, Han S Lim, Uwais Mohamed · Journal of the American College of Cardiology · 2025

Çalışma türü: Randomize kontrollü çalışma

Kapsam: AV blok nedeniyle pil endikasyonu olan, CRT endikasyonu olmayan 202 kişi.

ÖZET

Ortalama 25,2 ayda bileşik sonuç iletim sistemi pacing grubunda daha düşüktü; fark ağırlıkla uyarıma bağlı kardiyomiyopatiyle ilişkiliydi. Ölüm ve kalp yetmezliği yatışında anlamlı ayrışma gösterilmedi. Elektrod revizyonu daha sıktı.

Tekniğin başarı oranı % 88,1 idi. Bileşik sonucun azalması ayrı mortalite üstünlüğü değildir; ek revizyon yükü seçimde dikkate alınır.

02 · PRAGUE CSP: BİR YILDA VENTRİKÜL İŞLEVİ

Prospective randomized trial of conduction system pacing vs right ventricular pacing for patients with atrioventricular block; Prague CSP trial.

Karol Curila, Jan Mizner, Jan Morava, Radovan Smisek, Jana Vesela, Ondrej Sussenbek, Petr Stros, Jindrich Kupec, Petr Waldauf, Pavel Leinveber, Lukas Poviser, Laszlo Nagy, Jan Cerny, Barbora Bitmanova, Pavel Jurak, Rostislav Polasek · Heart rhythm · 2025

Çalışma türü: Prospektif randomize çalışma

Kapsam: AV iletim hastalığına bağlı pil gereksinimi olan 249 kişi.

ÖZET

İletim sistemi grubunda ejeksiyon fraksiyonu düşüşü daha azdı: −2’ye karşı −4 yüzde puanı. Klinik bileşik sonuç ve işlem komplikasyonları anlamlı ayrışmadı; işlem ve floroskopi süreleri uzundu.

Bir yıllık takip ve az olay sayısı uzun dönem klinik üstünlük çıkarımını sınırlar; randomize edilen teknik ile uygulanan teknik her hastada aynı değildi.

03 · BİRİNCİ DERECE BLOK VE OLAY RİSKİ

Prognostic significance of first-degree atrioventricular block in a large Asian population: a prospective cohort study.

Moujie Liu, Zhi Du, Yingxian Sun · BMJ open · 2022

Çalışma türü: Prospektif toplum kohortu

Kapsam: Kuzeydoğu Çin kırsal kohortundan 9.634 katılımcı; ortanca 4,65 yıl izlem.

ÖZET

PR > 200 ms olanlarda kardiyovasküler hastalık/ölüm bileşiği daha yüksekti. Düzeltilmiş tehlike oranı 1,84 idi; inme ve yeni kardiyovasküler hastalıkla da ilişki görüldü.

Gözlemsel ilişki, PR uzamasının nedensel olduğu veya pil tedavisinin bu olayları önleyeceği anlamına gelmez; farklı toplumlara aktarım belirsizdir.

04 · AV BLOKTA AİLEVİ RİSK

Familial risk of atrioventricular block in first-degree relatives.

Johnni Resdal Dyssekilde, Morten Krogh Christiansen, Jens Brock Johansen, Jens Cosedis Nielsen, Henning Bundgaard, Henrik Kjaerulf Jensen · Heart (British Cardiac Society) · 2022

Çalışma türü: Ülke çapında bağlantılı kayıt kohortu

Kapsam: Danimarka’da ebeveyn bağlantısı bulunan 4,6 milyondan fazla kişi.

ÖZET

Birinci derece akrabada AV blok bulunması blok nedeniyle pil takılma oranıyla ilişkiliydi. Akrabada genç yaşta pil takılması daha güçlü ilişki gösterdi.

Kayıtlar bütün asemptomatik blokları değil pil gerektiren olguları yakalar. Ortak çevre ve tanısal farkındalık etkileri genetik nedensellikten ayrılamaz.

Eğitim amaçlıdır; kişiye özel tanı, tedavi veya acil değerlendirme yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.