B12 VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ

Beslenme ve takviyeler, mide/ileum ameliyatları, çölyak/Crohn hastalığı ve metformin veya asit baskılayıcı kullanımı sorgulanır. Takviye başlamadan önceki sonuçlar ve belirtilerin seyri kaydedilir. Yeterli beslenme emilim bozukluğunu dışlamaz. [1]

Solukluk, dil değişiklikleri ve nörolojik yakınmalar değerlendirilir. Uyuşma/karıncalanma ve bilişsel değişim, anemi bulunmasa da önemlidir. Nörolojik hasarın bir bölümü gecikmiş tedavide geri dönmeyebilir. [1]

Folat eksikliği ve diğer anemi/nörolojik belirti nedenleri değerlendirilir. MMA böbrek yetersizliğinde yükselebilir; homosistein hem folat eksikliği hem böbrek işlevinden etkilenir. Dolayısıyla tek metabolit değeri bütün klinik bağlamın yerine geçmez. [1]

LABORATUVAR VE NEDEN ARAŞTIRMASI

Total veya aktif B12 ölçülür. NICE total B12 için <180 ng/L eksiklik, 180–350 ng/L belirsiz aralık kullanır; doğrulanmış yerel eşikler dikkate alınır. Belirsiz ve semptomatik sonuçta MMA yardımcıdır. Otoimmün gastrit şüphesinde intrinsik faktör antikoru bakılır; negatiflik dışlamaz. [2]

NEDENE GÖRE REPLASMAN

Otoimmün gastrit, total gastrektomi veya tam terminal ileum rezeksiyonunda yaşam boyu intramüsküler B12 gerekir. Diğer malabsorpsiyonda da parenteral yol değerlendirilir; diyet ilişkili olguda oral tedavi seçilebilir. Klinik ciddiyet ve uyum tedavi yolunu etkiler. [2]

Karşılaştırmalı araştırmalarda serum yanıtlarının benzer olması, ağır nörolojik olguda bütün yolların eşdeğer olduğunun kanıtı değildir. [3]

İlk kontrol genellikle üç ayda, ağır belirtilerde daha erken; gebelik/emzirmede bir ayda yapılır. Semptom ve uyum sorgulanır. Kas içi replasmanda başlangıç B12 testini rutin tekrarlamak önerilmez; devam eden veya kötüleşen yakınmada alternatif tanılar değerlendirilir. [2]

GECİKMEMESİ GEREKEN DURUM

Megaloblastik anemi şüphesiyle nörolojik bulgular birlikteyse, tanısal örnek mümkünse alınarak B12 tedavisi sonuç beklenmeden başlatılır. Hızla ilerleyen denge/yürüme bozukluğu ve nörolojik kayıp geciktirilmeden değerlendirilmelidir. [2]