BABESİYOZ

Kene maruziyetinin yeri ve zamanı, transfüzyon ve gebelik ilişkili bulaş olasılığı sorgulanır. ABD verileri ağırlıklı olarak B. microti enfeksiyonuna aittir; farklı coğrafya ve türlerde seyir aynı olmayabilir. [4,5]

Dalak ameliyatı, B hücreli malignite, rituksimab ve diğer immünsüpresif tedaviler özellikle kaydedilir. Ateşin olmaması bağışıklığı baskılanmış hastada güvenilir dışlama sağlamaz. [1]

MUAYENE VE İLK DEĞERLENDİRME

Hemodinami, solunum, bilinç, sarılık ve hepatosplenomegali değerlendirilir. Hemogram, hemoliz bulguları, böbrek-karaciğer işlevleri ve idrar incelemesiyle organ etkilenmesi araştırılır. Ağır olguda trombositopeni, koagülopati, böbrek yetmezliği ve solunum sıkıntısı gelişebilir. [1]

Sıtma maruziyeti olan hastada intraeritrositer parazit görülmesi doğrudan babesiyoz kabul edilmez; deneyimli mikroskopi ve gerektiğinde tür odaklı PCR ile ayrım yapılır. Boya artıkları da parazit sanılabilir. [4]

Tedaviyle parazitemi temizlendikten sonra yeniden hemoliz gelişmesi yalnız enfeksiyon nüksü değildir. Özellikle asplenik hastada sıcak antikorlu otoimmün hemolitik anemi araştırılır; direkt antiglobulin testi ve hematoloji değerlendirmesi klinik ayrımı destekler. [7]

Akut babesiyoz yayma veya PCR ile doğrulanır; tek pozitif antikor sonucu aktif enfeksiyonu kanıtlamaz. Seropozitiflik önceki enfeksiyondan sonra kalabilir. Şüphe sürüyorsa negatif yaymadan sonra PCR düşünülür. [3]

Laboratuvardan otomatik sayım dışında manuel ince ve kalın yayma incelemesi istenir; birden fazla örnek gerekebilir. Halka biçimleri Plasmodium ile karışabilir. Tetrad biçimleri Babesia lehinedir, ancak morfoloji tek başına türü kesinleştirmez; moleküler doğrulama gerekebilir. [4]

Semptomatik, bağışıklığı sağlam erişkinde tercih atovakuon ile azitromisindir. Hafif-orta hastalıkta atovakuon 750 mg 12 saatte bir yağ içeren öğünle, azitromisin ilk gün 500 mg, ardından günde 250 mg oral kullanılır; olağan süre 7–10 gündür. Klindamisin ile kinin alternatif kombinasyondur. Gebelik, çocukluk ve organ yetersizliğinde seçim/doz bireyselleştirilir; gebelikte klindamisin-kinin genellikle tercih edilir. [2]

Ağır erişkin hastada atovakuona intravenöz azitromisin 500 mg/gün eklenen şema kullanılabilir. Kılavuz düzeltmesi yüksek intravenöz azitromisin dozunun devam ettirilmemesini vurgular; çocukların ağır hastalığına ilişkin doğrudan veri sınırlıdır. [6]

İleri immünsüpresyonda kısa standart kür yetersiz kalabilir. Nüks riski yüksek hastalarda en az 6 haftalık tedavi ve yaymanın negatifleşmesinden sonraki 2 haftayı kapsama yaklaşımı uzman gözetiminde değerlendirilir. [8]

Bağışıklığı sağlam hastada semptomlar düzelince sürekli parazit testi önerilmez. İmmünsüprese hastada yayma negatifleşene kadar, klinik yanıtla birlikte takip edilir; belirtiler sürerken yayma negatifse PCR yararlı olabilir. [3]

İmmün baskılanma veya dalak işlev kaybı bulunanlarda nüks ve komplikasyon riski daha yüksektir. Negatif kontrol testleri tek başına gelecekte nüks olmayacağını garanti etmez; yeniden ateş veya anemi erken değerlendirilir. [9]

AĞIR HASTALIK VE ERİTROSİT DEĞİŞİMİ

Yüksek parazitemi, ağır hemolitik anemi veya akciğer, böbrek ya da karaciğer işlev bozukluğunda acil yatış gerekir. Parazitemi %10 üzerinde olduğunda veya önemli organ etkilenmesi bulunduğunda eritrosit değişimi enfeksiyon, hematoloji ve transfüzyon uzmanlarıyla değerlendirilir; kanıt kesinliği düşüktür ve sayı tek başına karar değildir. [3]