BAKTERİYEL VAJİNOZİS

NASIL GELİŞİR?

Koruyucu laktobasillerin ağırlığı azalırken farklı anaerob bakterilerin payı artar. Vajinal duş, vajina içine bitkisel ürün yerleştirme ve yeni ya da birden fazla partnerle korunmasız ilişkiyle ilişki bildirilmiştir. Bunlar kesin neden veya kişisel suçlama değildir. Aşırı temizleme girişimleri doğal dengeyi daha da bozabilir; vajinanın içini yıkamak önerilmez. [2]

BELİRTİLER VE UYARILAR

Akıntının miktarı, kıvamı veya kokusu değişebilir. Belirgin kaşıntı ve ağrı her hastada beklenmez; bunların ön planda olması başka nedenlerin de değerlendirilmesini gerektirir. Vajinal akıntıda değişiklik olduğunda sağlık kuruluşuna başvurmak, uygun tedaviye ulaşmayı sağlar. Gebelikte ortaya çıkan değişiklikler ayrıca bildirilmelidir. [1]

Pelvik ağrı, adet arası veya ilişki sonrası kanama, idrarda yanma ya da genital yara eşlik ediyorsa yalnız bakteriyel vajinozis varsayılmamalıdır. Klamidya, gonore, trikomoniyazis veya diğer genital hastalıklar ayırıcı tanıya girebilir. Akıntının görünümünü internet fotoğraflarıyla karşılaştırmak muayene ve testin yerini tutmaz. [5]

TANI: KOKU TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL

Klinisyen akıntı, vajinal pH, mikroskopide ipucu hücreleri ve amin kokusu gibi bulguları birlikte değerlendirir. Amsel yaklaşımında dört bulgunun en az üçünün bulunması tanıyı destekler. Gram boyamada Nugent skoru alternatif yöntemdir. Moleküler testler özellikle belirtili kişilerde kullanılabilir; seçimin yerel laboratuvar olanaklarıyla uyumlu olması gerekir. [3]

Gardnerella kültürünün pozitifliği özgül değildir ve tek başına tanı amacıyla önerilmez. Rahim ağzı smear testi de bakteriyel vajinozis tanısı için uygun bir yöntem değildir. “Smear temiz çıktı” ifadesi, akıntının nedeninin araştırıldığı anlamına gelmez; hangi testin hangi soruyu yanıtladığı açıklanmalıdır. [3]

Testin yorumu klinik belirtilerden koparılmamalıdır. [3]

TEDAVİ VE KORUNMA

Belirtili hastalıkta uygun antibiyotik kullanılır; metronidazol veya klindamisin içeren ağızdan ya da vajinal seçenekler bulunur. İlacın yolu ve süresi klinisyen tarafından belirlenir. Mantar ilaçları bunun yerine geçmez. Vajinal deodorant, antiseptik ve duş kullanımından kaçınmak tedavinin yanında önem taşır; önerilen tedavi erken bırakılmamalıdır. [2]

TEKRARLAMA, PARTNERLER VE ÖZEL DURUMLAR

Yakınmalar geri dönerse yeniden değerlendirme gerekir; daha uzun süreli veya baskılayıcı tedavi planlanabilir. Gebelikte tedavi kararı, semptomlar ve gebeliğe uygun ilaç seçenekleriyle birlikte ele alınır. Bakteriyel vajinozis gebelikte bazı komplikasyonlarla ilişkilidir, ancak her olguda komplikasyon gelişeceği anlamına gelmez. [1]

Partner yaklaşımı yeni kanıtlarla değişmektedir. New York Eyaleti Sağlık Bakanlığının 2026 rehberi, tekrarı azaltmak amacıyla devam eden erkek partnerin de klinisyen tarafından değerlendirilerek eşzamanlı tedavi almasını destekler. Bu, hastanın reçetesini paylaşması anlamına gelmez. Eski “erkek partner hiçbir zaman tedavi edilmez” genellemesi güncel değildir; uygulama yerel rehber ve bireysel değerlendirmeye dayanmalıdır. [4]

Muayene öncesinde kullanılan vajinal ürünler, yakın zamandaki antibiyotikler ve adet zamanı sağlık ekibine söylenmelidir. Bunlar örneğin ve klinik bulguların yorumunu etkileyebilir. Tanı olanakları sınırlıysa klinisyen sendrom temelli değerlendirme yapabilir; bu, kişinin evde birden fazla ilacı rastgele birleştirmesi anlamına gelmez. [2]

Partner görüşmesinde amaç suçlu aramak değil tekrarlayan yakınmaları azaltmaktır. Tedavi verilecek partnerin kendi ilaçları ve uygunluğu değerlendirilir; iki kişinin tedaviyi tamamlaması ve cinsel ilişkiye ara verme planı birlikte konuşulur. [4]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.