BARRETT ÖZOFAGUSU

GENEL BAKIŞ VE RİSKLER

Uzun süreli reflü, ileri yaş, erkek cinsiyet, tütün kullanımı, bel çevresinde fazla yağlanma ve ailede Barrett veya özofagus kanseri öyküsü risk değerlendirmesinde önemlidir. Risk faktörünün bulunması tek başına tanı koydurmaz. Reflüsü olan herkes Barrett geliştirmediği gibi, her Barrett hastasının belirgin yanma yakınması olması da gerekmez. [1,2]

Barrett dokusunda hücresel düzensizlik gelişmesine displazi denir. Düşük ve yüksek dereceli displazi, mikroskobik özelliklere göre ayrılır. Yüksek dereceli değişiklik daha yüksek kanser riski taşır. “Metaplazi”, “displazi” ve “kanser” sözcüklerinin raporda ayrı anlamları vardır; hasta bunların hepsini aynı tanı gibi okumamalıdır. [1]

BELİRTİLER VE BAŞVURU

Barrett değişikliğinin kendisi tipik bir belirti oluşturmaz. Eşlik eden reflü varsa yanma, ağza mide içeriği gelmesi, göğüste rahatsızlık, bulantı veya ses kısıklığı görülebilir. Yakınmanın azalması, Barrett dokusunun kaybolduğunu göstermez. İzlem kararı yalnız hastanın kendini nasıl hissettiğine göre verilmez. [2,3]

Yeni veya ilerleyici yutma güçlüğü, istemsiz kilo kaybı, sindirim sistemi kanaması belirtileri ve kalıcı kusma değerlendirme gerektirir. Bu bulgular bilinen reflüye bağlanıp bir sonraki rutin kontrol tarihine ertelenmemelidir. Kanama veya ciddi genel durum bozukluğunda acil yardım alınmalıdır. [2]

TANISAL YAKLAŞIM

Tanı çoğunlukla üst sindirim sistemi endoskopisi ve biyopsiyle konur. Endoskopide şüpheli alanın görülmesi başlangıçtır; patolog örnekleri inceleyerek doku değişikliğini ve varsa displaziyi değerlendirir. Değişiklik bütün yemek borusunda aynı biçimde bulunmadığından farklı alanlardan örnek alınır. [3]

Tarama endoskopisi, herkese aynı yaşta uygulanan genel bir işlem olarak düşünülmemelidir. Reflünün süresi ve ek risk faktörleri birlikte tartılır. Tanı konmuş hastada belirli aralıklarla tekrarlanan endoskopi ise taramadan farklı olarak sürveyans, yani izlem amaçlıdır. Takip aralığı rapor ve kişisel risk temelinde belirlenir. [3]

Tablo tek başına tedavi seçmez; hücresel risk düzeylerinin ayrımını gösterir. [1]

YÖNETİM VE TEDAVİ İLKELERİ

Reflü kontrolü için proton pompası inhibitörleri kullanılabilir. Bu ilaçlar asidi azaltarak ek hasarı önlemeye yardımcı olur; tedavinin yararı ve uzun dönem gerekliliği hekimle değerlendirilir. İlacı kullanmak, planlanan endoskopilerin artık gereksiz olduğu anlamına gelmez. [4]

Uygun olgularda anormal dokunun endoskopik çıkarılması veya ablasyon yöntemleri kullanılır. Radyofrekans ablasyonu ısı, kriyoterapi soğuk yoluyla dokuyu hedefler; endoskopik mukozal rezeksiyon dokunun çıkarılmasını sağlar. Hangi yöntemin uygun olduğu lezyonun görünümü ve patolojik bulgulara bağlıdır. Her Barrett tanısına otomatik ablasyon yapılmaz. [4]

Cerrahi, daha az kullanılan ve belirli hastalarda düşünülen bir seçenektir. İşlem kararında yalnız kanser riski değil, hastanın genel durumu ve girişimin yükü de önem taşır. Tedavi görüşmesinde beklenen yarar, olası zarar ve takip ihtiyacı ayrı ayrı açıklanmalıdır. [4]

İZLEM VE ÖZEL DURUMLAR

Hastanın endoskopi ve patoloji raporlarının birlikte saklanması, sonraki hekim değerlendirmelerini kolaylaştırır. Kontrol tarihinin hangi bulguya göre belirlendiği sorulmalı; yakınmalar değiştiğinde bu tarih beklenmeden başvurulmalıdır. İleri yaş veya önemli ek hastalık varsa izlem ve girişim planı bireysel hedeflerle birlikte ele alınır; tek takvim herkes için uygun değildir. [3,4]

KLİNİK AKIL KARTI

Bu bölümün içeriği aşağıdaki klinik akıl kartında sunulmuştur.