İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

BARTHOLİN BEZİ KİSTİ VE APSESİ

ÖZET

Bartholin bezi kisti, vajina girişinin bir yanında salgı kanalının tıkanmasıyla oluşan sıvı dolu şişliktir. Küçük bir kist ağrısız olabilir; enfekte olduğunda apse gelişebilir ve belirgin ağrı, kötü kokulu akıntı veya ateş ortaya çıkabilir. Oturmak, yürümek ya da cinsel ilişki rahatsızlık verebilir. Yeni fark edilen her genital kitle muayene edilmelidir; kişi yalnız görünümüne bakarak tanı koymamalıdır.

Tedavi belirtilere ve enfeksiyonun yaygınlığına göre seçilir. Küçük, yakınma oluşturmayan kistlerde gözlem yeterli olabilir. Çevre dokuda selülit varsa antibiyotik gerekebilir; genel durumu bozulan veya tedaviye rağmen düzelmeyen apseler acil jinekoloji değerlendirmesine yönlendirilir. Menopoz sonrası yeni bir Bartholin bölgesi şişliği de uzman tarafından incelenmelidir. Antibiyotik gereksinimi ile drenaj gereksinimi aynı karar değildir; ağrılı apsede uygun boşaltma yöntemi ayrıca değerlendirilir.

Word kateteri, sıvı boşaltıldıktan sonra açıklığı geçici olarak açık tutan küçük balonlu bir tüptür. Genellikle lokal anesteziyle uygulanır ve birkaç hafta yerinde bırakılır. Marsupializasyonda ise kistin kenarları dikilerek devamlı boşalmaya elverişli bir açıklık oluşturulur. Tercih belirtiler, önceki nüksler, işlem toleransı ve hastanın isteğiyle birlikte belirlenir. Bezin tümünün çıkarılması, tekrar eden seçilmiş durumlarda daha ileri bir seçenek olarak değerlendirilir.

Çok merkezli WoMan araştırmasında Word kateteri ile marsupializasyon sonrasında bir yıl içinde yeniden tedavi gerektiren nüks oranları arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Bu sonuç her iki işlemin tamamen eşdeğer ya da nükssüz olduğu anlamına gelmez. İşlem sırasında kullanılan anestezi ve ağrı anketlerine katılım da sonuçları yorumlarken önemlidir. Kişiye yalnız ortalama oran değil, işlem deneyimi ve takip planı da açıklanmalıdır.

Daha yeni küçük bir Tayland çalışmasında standart Word kateteri yerine değiştirilmiş Foley kateteri denenmiştir. Bir yıllık nüks sonuçları birbirine yakın olsa da güven aralığı geniştir ve bir hastanın takip verisi eksiktir. Bu teknik standart cihazla aynı kabul edilmemelidir. Ayrıca makalenin bazı ikincil sonuçları ve tarih bilgileri kendi içinde uyumsuzdur; bulgular, belirli bir yöntemi herkese üstün ilan etmek için yeterli değildir.

Kaynaklar:[1][2][4][5][6]
ANAHTAR KELİMELER
  • Bartholin kisti
  • Bartholin apsesi
  • Word kateteri
  • marsupializasyon
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Tıkalı kanalda sıvı birikimi kist, enfeksiyonla irinli birikim apse oluşturabilir.

Kaynaklar:[1]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Tek taraflı şişlik, oturma/yürümede ağrı; apsede ateş veya kötü kokulu akıntı olabilir.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Saatler veya günler içinde büyüyen ağrılı şişlik, irin, ateş ya da genel kötüleşmede aynı gün acil değerlendirme isteyin. Kendiniz sıkmayın veya delmeyin.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Süre, ağrı, nüks, önceki işlemler, menopoz ve genel hastalık halini sorgulayın.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

Vajina girişinde saat 4 veya 8 hizasındaki hassas, kızarık şişliği ve çevresel selüliti değerlendirin.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

İnklüzyon/Gartner kisti, hematom, lipom ve hidradenitis suppurativa düşünülebilir.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Tanı muayeneye dayanır; drenaj kültürü ve risk varsa gonore/klamidya testi alınır. Kırk yaş üzerinde biyopsi gereksinimi değerlendirilir.

Kaynaklar:[3]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Asemptomatik kistte konservatif yaklaşım; semptomatik kist/apsede drenaj ve açıklığı koruyan yöntemler. Selülit yoksa antibiyotik rutin değildir.

Kaynaklar:[3]

İZLEM VE ÖNERİLER

Word kateteri genellikle 3–4 hafta tutulur; erken düşme veya ağrıda tedavi ekibiyle görüşülür.

Kaynaklar:[4]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Genel durumu bozuk, düzelmeyen veya menopoz sonrası apse/kitle uzman değerlendirmesi gerektirir.

Kaynaklar:[2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Bartholin’s cyst ↗

    NHS · Kaynak tarihi: 2025-04-23 · Erişim: 2026-10-28

  2. Bartholin’s cysts and abscesses ↗

    NHS Borders · Kaynak tarihi: 2025-07-24 · Erişim: 2026-10-28

  3. Management of Bartholin’s cyst and abscess, Gynaecology (066) ↗

    NHS GGC · Kaynak tarihi: 2023-06-14 · Erişim: 2026-10-28

    Haziran 2023 sürümü; Mayıs 2026 gözden geçirme tarihi geçmiştir; 2025–2026 NHS kaynaklarıyla birlikte yorumlandı.

  4. Bartholin’s Cyst or Abscess ↗

    UCLH · Kaynak tarihi: 2026-08-27 · Erişim: 2026-10-28

  5. Word catheter and marsupialisation in women with a cyst or abscess of the Bartholin gland (WoMan-trial): a randomised clinical trial ↗

    BJOG · Kaynak tarihi: 2016-09-19 · Erişim: 2026-10-28

    19 Eylül 2016 çevrimiçi; Ocak 2017 sayı.

  6. Modified Word Catheter and Marsupialization in Women with a Cyst or Abscess of the Bartholin Gland: A randomized clinical trial ↗

    Thai Journal of Obstetrics and Gynaecology · Kaynak tarihi: 2026-04-21 · Erişim: 2026-10-28

    Yayın sayfası 21 Nisan 2026; Mart–Nisan 2026 sayı. PDF’deki Aralık 2026 kabul tarihi yayın tarihiyle uyumsuzdur.

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

1 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · WORD KATETERİ VE MARSUPİALİZASYONUN KARŞILAŞTIRILMASI

Word catheter and marsupialisation in women with a cyst or abscess of the Bartholin gland (WoMan-trial): a randomised clinical trial

Kroese JA ve ark. · BJOG · 2017

Çalışma türü: Çok merkezli açık randomize çalışma

Kapsam: 162 randomizasyon; bir onam çekilmesi sonrası 161 kişi, 18 yaş ve üzeri.

ÖZET

Bir yılda tedavi gerektiren nüks: Word 10/82, marsupializasyon 8/78; anlamlı fark yok.

Bir takip kaybı; ağrı anketi yanıtı %66, anestezi farklılığı. Kesin eşdeğerlik veya tüm nükslerin aynı olduğu sonucu çıkarılamaz.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.