BENZODİAZEPİN ZEHİRLENMESİ

MARUZİYET VE KORUNMA

Benzodiazepinler kaygı, uykusuzluk veya nöbet gibi durumlarda reçete edilebilen ilaçlardır. Zehirlenme, önerilenin üzerinde kullanımda veya başka baskılayıcı maddelerle birleştiğinde ortaya çıkabilir. Opioidler, alkol ve diğer yatıştırıcılar solunum baskılanması riskini artırır. Bir ürünün reçeteyle verilmiş olması, başka kişiye ait ilaçla birlikte güvenle alınabileceği anlamına gelmez. İlaçlar paylaşılmamalı; yeni bir reçete veya reçetesiz uyku ürünü eklenmeden mevcut tedavi bildirilmelidir. [1]

Benzodiazepinlerde fiziksel bağımlılık, kötüye kullanım ve yoksunluk da ayrı güvenlik sorunlarıdır. Bu nedenle zehirlenme sonrasında düzenli tedaviyi kendi kendine aniden kesmek yeni risk yaratabilir. Uzun süreli kullanımı azaltma planı hekimle yapılır; burada evde doz azaltma şeması verilmez. İlaçlar kilitli saklanmalı ve kişinin reçetesindeki kullanım izlenmelidir. Aynı evde bakım verenlerin hangi ilacın ne zaman alındığını bilmesi yanlış tekrarları önlemeye yardımcı olur. Aşırı uyku hali, zor uyandırılma veya yavaş soluma fark edildiğinde kişi yalnız uyuyor kabul edilmemelidir. Özellikle opioid veya alkol de söz konusuysa acil yardım geciktirilmez. Olası maruziyetin dürüstçe anlatılması güvenli tedavi açısından önemlidir. [1]

Yoksunluk riski ile akut zehirlenme ayrı konulardır. Hastane sonrası ilaç planında hem yeniden aşırı kullanımın önlenmesi hem düzenli tedavinin güvenli düzenlenmesi birlikte düşünülmelidir. [1]

BULGULAR VE ERİŞKİN DEĞERLENDİRMESİ

Uyuklama, konuşmanın peltekleşmesi, dengesizlik ve istemsiz göz hareketleri benzodiazepin etkisini düşündürebilir. Tek başına benzodiazepin alımıyla ağır dolaşım veya solunum bozukluğu daha seyrektir; ancak bu bilgi evde bekleme gerekçesi değildir. Derin bilinç kaybında eşlik eden maddeler ve başka tıbbi nedenler araştırılmalıdır. Yaşlılarda veya karaciğer işlevi bozulmuş kişilerde etki daha uzun sürebilir. Kronik solunum hastalığı bulunan kişilerde solunumla ilgili sonuçlar daha ciddi olabilir. [2]

Hastanede öncelik havayolunun açık tutulması, solunum ve dolaşımın izlenmesidir. Tedavi çoğunlukla destekleyicidir. Gerektiğinde solunum desteği sağlanır; başka ilaçların varlığı yönetimi değiştirir. Flumazenil benzodiazepin etkisini tersine çevirebilse de her zehirlenmede kullanılmaz. Bazı koşullarda nöbet başlatabilir ve etki süresi alınan ilacın etkisinden kısa kalabilir. Kullanma kararı, düzenli benzodiazepin kullanımı ve karışık alım olasılığı da değerlendirilerek uzman tarafından verilir. Uyanıklığın kısa süre düzelmesi izlemin bittiğini göstermez. Hastanın güvenli hareket edebilmesi, solunumunun kararlı olması ve ilacın uzayan etkisinin değerlendirilmesi gerekir. Taburculuktan sonraki gözetim ve ilaç planı açık biçimde konuşulmalıdır. [2]

Uzayan sersemlikte ilacın etki süresi ve karaciğer işlevi gözden geçirilir. Eşlik eden solunum hastalığı, izlem ve destek ihtiyacını artırabilen önemli bir hasta özelliğidir. [2]

ÇOCUKLAR, KARIŞIK ALIM VE İZLEM

Pediatrik RCH rehberinde çocukta bilinç veya hareket bozukluğu gelişmesi değerlendirme nedenidir. Çocuğun erişebileceği diğer ilaçlar da araştırılır; yalnız bulunan kutuya odaklanılmaz. Özellikle kasten ilaç alan ergende parasetamol gibi başlangıçta belirti vermeyen eşlik eden maddeler gözden kaçabilir. Hekim klinik gereksinime göre kan şekeri, kalp kaydı ve başka testler ister. Benzodiazepin kan düzeyi, bulguların ağırlığını her zaman iyi göstermez; kararın merkezinde muayene bulunur. [3]

Uyuklayan çocukta aktif kömür verilmesi akciğere kaçma tehlikesi taşır; evde uygulama yapılmaz. Flumazenil bazı kazara veya tıbbi işlemle ilişkili maruziyetlerde değerlendirilebilir, fakat kasten veya karışık alımda otomatik çözüm değildir. Gözlem süresi çocuğun belirtileri, ürünün etkisi ve ek maddelerle belirlenir. Kaynaktaki pediatrik süreler erişkinlere değişmez taburculuk kuralı olarak aktarılmaz. Çocuk tamamen düzelmeden yalnız yürüyebilmesi yeterli güvence sayılmaz. Kasıtlı alım sonrası ruh sağlığı değerlendirmesi ve güvenli eve dönüş planı gerekir. Yeniden ulaşılabilir ilaçların azaltılması, bakım verenlerin bilgilendirilmesi ve uygun destek hizmetiyle bağlantı kurulması tekrarı önlemeye yönelik bakımın parçalarıdır. [3]

Çocukta beklenmeyen ağır bilinç baskılanması, başka bir maddenin de alınmış olabileceğini düşündürür. Bulunan tek kutu tanıyı daraltmamalı; erişilebilir bütün ilaçlar aileyle birlikte araştırılmalıdır. [3]

AKIL KARTI

Zor uyandırılan kişide alkol veya opioid eşlik edip etmediğini sağlık ekibine bildirin. [1]

ÖĞRETİCİ TABLO

Acil durumda 112; zehir danışmanlığı için UZEM 114. [4]