BESİNLERİN ENERJİ VE PROTEİN YÖNÜNDEN ZENGİNLEŞTİRİLMESİ

Besinlerin enerji ve protein yönünden zenginleştirilmesi, küçük porsiyonlarla daha fazla besin alınabilmesi için öğünlerin içeriğinin düzenlenmesidir. Özellikle iştahı azalan veya olağan miktarda yiyemeyen kişilerde kullanılabilir. Amaç yalnız daha büyük tabaklar hazırlamak değildir. Zeytinyağı gibi yağlar enerji yoğunluğunu artırırken baklagiller protein de sağlayabilir. Yoğurda veya çorbaya süt tozu eklenmesi de kullanılabilen seçeneklerdendir. Seçim, alışılmış beslenmeye uygun ve uygulanabilir olmalıdır.

Bu yaklaşım günlük yeme düzeniyle birlikte düşünülür. Küçük ve sık öğünler, ara öğünler ve besleyici içecekler yeterli alımı kolaylaştırabilir. Yemek hazırlamak zor geliyorsa kolay hazırlanabilen yiyecekler veya hazır öğünler yardımcı olabilir. İştahın daha iyi olduğu zamanlardan yararlanmak ve yemek kokusu rahatsız ediyorsa hazırlama desteği almak düşünülebilir. Zenginleştirme, kişinin yiyebildiği miktarı ve günlük yaşam koşullarını hesaba kattığında daha uygulanabilir bir plan haline gelir.

Eklenen her besin aynı katkıyı sağlamaz. Et, balık, yumurta, süt ürünleri, mercimek, fasulye ve tofu protein kaynaklarıdır. Diyabeti olanlarda ilave şeker yerine protein ve yağ kaynaklarından yararlanmak kan şekeri üzerindeki etkiyi sınırlamaya yardımcı olabilir. Beslenme değişikliklerinden sonra ölçülen glukoz değerleri hedefin üzerine çıkıyorsa diyabet ekibiyle görüşülmelidir. Bu nedenle zenginleştirme, sınırsız tatlı tüketme önerisi olarak yorumlanmamalıdır.

Böbrek hastalığında standart örnekler doğrudan uygulanmayabilir. İştah azalınca bazı kısıtlamaların yeniden değerlendirilmesi gerekebilir; ancak verilmiş sıvı kısıtlaması ve tuz eklememe önerisi korunur. Hangi yiyeceğin ve miktarın uygun olduğu diyetisyen, hemşire veya hekimle görüşülmelidir. Alışveriş ve öğün hazırlama güçlükleri ya da düşük ruh hali beslenmeyi etkiliyorsa ek destek istenebilir. Ağırlık değişimini düzenli izlemek de değerlendirmeye yardımcı olur.

Küçük bir randomize çalışmada proteinle zenginleştirilmiş ekmek ve hazır öğünler, ileri yaştaki kişilerin günlük protein alımını artırmıştır. Ancak iki haftalık sonuç, uzun vadeli hastalık veya ölüm riskinin azaldığını göstermez. Çalışmada enerji alımı gruplar arasında anlamlı farklılık göstermemiştir; protein zenginleştirmesi ile enerji artışı aynı sonuç değildir.

Önerilere rağmen ağırlık kaybı sürüyorsa yalnız daha fazla ekleme yapmakla yetinilmez; hekim veya diyetisyen değerlendirmesi gerekir.