BESLENME JEJUNOSTOMİSİ
ÖZET
Beslenme jejunostomisi, karın cildinden ince bağırsağın jejunum bölümüne uzanan bir tüp yoluyla beslenme sağlanmasıdır. Yutma güçlüğü, ameliyat veya başka bir hastalık nedeniyle ağızdan yeterli alım yapılamadığında değerlendirilebilir. Cerrahi jejunostomi hastanede uzman ekip tarafından oluşturulur. Tüpün ne kadar süre gerekli olacağı, altta yatan duruma bağlıdır; beslenme ekibi ve diyetisyen düzenli değerlendirme yapar. Bu yolun bulunması, değerlendirme olmadan süresiz kullanılacağı anlamına gelmez.
Beslenme desteği ağızdan alınanı tamamlayabilir veya bütün gereksinimi karşılayabilir. Diyetisyen, gerekli besin miktarını ve uygun uygulama yöntemini kişinin ev koşullarıyla birlikte planlar. Jejunal beslenmede çoğunlukla pompa gerekir. Taburculuk öncesinde pompa, uygulama seti ve temel bakım konusunda eğitim verilmesi önemlidir. Yazılı bilgi, uygulamalı eğitimin yerine geçmez; evde karşılaşılabilecek sorunlar için destek bağlantısı da bulunmalıdır.
Bakım yaklaşımı kullanılan tüpün tipine bağlıdır. Sabitleme parçaları ve varsa dikişler kontrol edilir. Bazı tüpler için özel hareket veya bakım talimatları olabilir; başka bir kişinin tüpüne verilen talimatlar doğrudan uygulanmamalıdır. Kişiye özellikle gösterilmediyse tüpü ilerletmek ya da döndürmek denenmez. Giriş bölgesinde kızarıklık, şişlik, koku veya tahriş gelişmesi bakım ekibine bildirilir. El hijyeni ve bölgenin temiz, kuru tutulması günlük bakımın parçalarıdır.
Tüpün konumu belirsizse su, besin veya ilaç verilmez. Tüp tamamen çıkarsa giriş yolu hızla kapanabileceğinden gecikmeden hastaneye başvurulur. Bu durum evde yeniden yerleştirme girişimiyle çözülmeye çalışılmamalıdır; uygun tüp ve yeniden erişim değerlendirmesi sağlık ekibinin sorumluluğundadır.
Jejunostomi her hasta için tek veya üstün beslenme seçeneği değildir. Özofagus kanseri ameliyatından sonra yapılan küçük bir randomize çalışmada nazojejunal yol ile jejunostomi arasında kateterle ilişkili komplikasyonlarda anlamlı fark gösterilmemiştir. Nazojejunal grupta bildirilen fiziksel yaşam kalitesi daha iyi bulunmuştur. Ancak bu çalışma belirli bir cerrahi gruba ve kısa izleme aittir; sonuçları bütün hastalara genellemek doğru değildir.
- jejunostomi
- enteral beslenme
- stoma bakımı
- cerrahi beslenme
- tüp yer değiştirmesi
GENEL OKUYUCU
GENEL OKUYUCU İÇİN DESTEK PLANI
Beslenme ekibi tüpün gerekliliğini ve kullanım süresini düzenli değerlendirir. Bakım sorunlarında ulaşılacak kişiler önceden belirlenir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
ERİŞİM GEREKSİNİMİ
Ağızdan alımın yetersizliği ve mideye beslenmenin uygunluğu değerlendirilir. Tedavilerin ileride yaratabileceği yutma veya iştah sorunları planlamaya katılır.
FİZİK MUAYENE
SABİTLEME VE CİLT KONTROLÜ
Dikişlerde gevşeme, ciltte kızarıklık veya şişlik bildirilir. Tüpün tipine özgü bakım talimatı doğrulanır.
AYIRICI TANI
KAÇAK VE İSHALİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Giriş yeri kaçağında yer değiştirme ve dikişler değerlendirilir. Süren ishalde beslenme hızı yanında ilaçlar da gözden geçirilir.
TANISAL YAKLAŞIM
KONUM ŞÜPHESİNİN ELE ALINMASI
Yeni yer değiştirme şüphesinde tüpten hiçbir madde verilmez; profesyonel değerlendirme istenir.
TEDAVİ
BESLENME PROGRAMI
Besin miktarı ve pompa uygulaması diyetisyenle planlanır. Evde uygulama öncesi hasta veya bakım verene eğitim sağlanır.
İZLEM VE ÖNERİLER
SÜRE VE GEREKSİNİMİN YENİDEN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tüpün gerekliliği başlangıç nedenine ve beslenme değerlendirmesine göre yeniden ele alınır; düzenli diyetisyen izlemi sürdürülür.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL DEĞERLENDİRME GEREKTİREN DURUMLAR
Besinin geri gelmesi, kusma, yüksek ateş veya nefes darlığında beslenme durdurulur ve derhal tıbbi yardım alınır.
Tüp çıkarsa gecikmeden hastaneye başvurulur; giriş yolu hızla kapanabilir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Looking after your surgical jejunostomy tube ↗
Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2026-03-23 onay; sürüm 5 · Erişim: 2026-10-31
- Caring for your jejunostomy feeding tube ↗
Royal Berkshire NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: 2025-02; sonraki planlanan inceleme 2027-02 · Erişim: 2026-10-31
- Jejunostomy feeding tube care advice ↗
Leeds Teaching Hospitals NHS Trust · Kaynak tarihi: 2025-06-04 son gözden geçirme; sonraki planlanan inceleme 2028-02-27 · Erişim: 2026-10-31
- Single-Center Randomized Trial Comparing Feeding Jejunostomy with Nasojejunal Tube Placement in Patients Undergoing Transhiatal Esophagectomy Post-Neoadjuvant Therapy for Esophageal Cancer ↗
Journal of Gastrointestinal Cancer · Kaynak tarihi: 2024-07-02 çevrimiçi; 2024-09 sayı · Erişim: 2026-10-31
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA
Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.
01 · ÖZOFAJEKTOMİ SONRASI İKİ ENTERAL ERİŞİMİN KARŞILAŞTIRILMASI
Single-Center Randomized Trial Comparing Feeding Jejunostomy with Nasojejunal Tube Placement in Patients Undergoing Transhiatal Esophagectomy Post-Neoadjuvant Therapy for Esophageal Cancer
Lokesh Agarwal ve arkadaşları · Journal of Gastrointestinal Cancer · 2024
Çalışma türü: Tek merkezli, iki kollu randomize non-inferiority tasarımı.
Kapsam: Transhiyatal özofajektomi geçiren 48 hasta; her grupta 24 kişi.
ÖZET
Altı haftaya kadar kateter komplikasyonları ve etkinlikte anlamlı fark bulunmadı. Nazojejunal grupta taburculuk ve altıncı haftada fiziksel yaşam kalitesi puanı daha yüksekti.
Küçük örneklem ve kısa izlem; farklı cerrahi işlemler veya uzun dönem erişim için üstünlük kanıtlamaz. Özetin fark bulunmadığı sonucu tek başına kesin eşdeğerlik değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38954187 · DOI: 10.1007/s12029-024-01080-0
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.