BEYİN OMURİLİK SIVISI ANALİZİ

Beyin omurilik sıvısı analizi, beyin ve omurilik çevresindeki sıvıdan alınan örnekte yapılan laboratuvar incelemelerinin ortak adıdır. Kısaca BOS analizi olarak kullanılır. Tek bir testten oluşmaz; araştırılan hastalığa göre farklı ölçümler seçilir. Menenjit ve ensefalit gibi enfeksiyonların, bazı bağışıklık sistemi hastalıklarının, kanamanın veya merkezi sinir sistemine yayılan kanserin değerlendirilmesine katkı sağlayabilir. Örnek çoğunlukla lomber ponksiyonla alınır, ancak burada işlem tekniğinden çok örneğin incelenmesi söz konusudur. Bir rapordaki anormal bulgu, tek başına kesin tanı anlamına gelmeyebilir. Hekim, hangi testlerin istendiğini ve sonuçların kişinin yakınmalarıyla nasıl ilişkili olduğunu birlikte değerlendirir.

Bakteriyel menenjit şüphesinde hücre sayımı ve hücre türleri, toplam protein, glukoz, Gram boyama, kültür ve uygun etkenlere yönelik moleküler incelemeler birlikte ele alınır. Glukoz yorumu için kan şekeriyle karşılaştırma önemlidir. Sonuçlar değerlendirilirken kişinin yaşı, daha önce antibiyotik alıp almadığı ve örneğe kan karışması dikkate alınır. Özellikle küçük bebeklerde erişkin sınırlarını aynen kullanmak yanıltıcı olabilir. Daha önce verilen antibiyotikler bazı incelemelerin tanısal gücünü azaltabilir. Bu nedenle laboratuvar raporu, örneğin ne zaman alındığı ve tedavinin ne zaman başladığı bilgisiyle birlikte okunmalıdır. Aynı sayısal değer her hasta için aynı anlamı taşımaz.

Hızlı moleküler paneller, seçilmiş enfeksiyon etkenlerini kısa sürede araştırabilir. Çok merkezli bir çalışmada belirli bir menenjit ve ensefalit paneli, farklı yaşlardan alınmış beyin omurilik sıvısı örneklerinde değerlendirilmiştir. Sonuçlar birçok hedef için yüksek uyum göstermiş, ancak bazı etkenler çok az görülmüş veya hiç saptanmamıştır. Yanlış pozitif ve yanlış negatif sonuçların bulunması, hızlı testin hatasız olmadığını göstermiştir. Bu tür bir çalışma, panelin tanıya katkısını ortaya koyar; bütün sinir sistemi enfeksiyonlarını tek başına dışlayabildiğini kanıtlamaz. Testin kapsadığı etkenler ve çalışmanın sınırlılıkları, klinik yorumun bir parçası olmalıdır.