İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

BİLGİSAYARLI DİNAMİK POSTÜROGRAFİ

ÖZET

Bilgisayarlı dinamik postürografi, kişinin farklı yüzey ve görsel koşullarda ayakta dengesini nasıl koruduğunu ölçer. İncelemede güvenlik kemeri takılır ve bilgisayarlı platform üzerinde durulur. Platform veya çevredeki görüntü hareket edebilir; bazı bölümlerde gözlerin kapatılması istenir. Amaç, değişen koşullardaki duruş kararlılığını kaydetmektir; işlem uzman ekip gözetiminde yapılır.

Duyusal organizasyon testi, görme, iç kulak ve vücuttan gelen konum bilgisinin denge için nasıl kullanıldığını araştırır. Bazı koşullarda duyusal bilgi yanıltıcı hâle getirilerek kişinin buna uyumu değerlendirilir. Böylece yalnız sakin ve sabit zemindeki performans değil, farklı duyusal gereksinimler altındaki güçlükler de görünür olur.

AAO-HNS, postürografiyi seçilmiş denge veya baş dönmesi yakınması olan kişilerde uygun değerlendirme araçlarından biri olarak tanır. Bu görüş, her hastaya zorunlu test yapılması veya başarılı tedavi garantisi anlamına gelmez; seçim kişinin durumuna göre yapılır.

Test sonuçları kullanılan sisteme bağlıdır. Sanal görsel çevre kullanan yeni bir sistemin doğrulama araştırmasında, geleneksel sistemle bazı puanlar sistematik olarak farklı bulunmuştur. Bu nedenle iki cihazdan gelen sonuçların birbirinin yerine kullanılmaması önerilmiştir. Kayıttaki değişim yorumlanırken aynı yöntemin ve aynı puan türünün karşılaştırıldığından emin olunmalıdır.

Sağlıklı erişkinlerde yapılan başka bir norm çalışması da bütün ölçümlerin eski sistemlerin referanslarıyla uyuşmadığını göstermiştir. Duyusal organizasyon, motor kontrol ve uyum ölçümleri aynı başlık altında yer alsa da farklı performans özelliklerini değerlendirir. Bir cihazın normal aralığı başka cihaz veya yaş grubu için otomatik olarak geçerli kabul edilmemelidir.

Multipl sklerozlu erişkinlerde yürütülen küçük bir çalışmada bileşik duyusal organizasyon puanı, iki hafta arayla yapılan ölçümlerde yüksek tekrarlanabilirlik göstermiştir. Bu bulgu denge izlemini destekler; ancak testin her hastalığın nedenini belirlediğini veya bütün toplumlarda aynı başarıyla çalıştığını göstermez. Ölçüm güvenilirliği ile hastalık tanısı koyma gücü farklı sorulardır.

Sonuç görüşmesinde kişinin yakınmaları, günlük işlevi ve diğer vestibüler değerlendirmeler birlikte ele alınır. Gerektiğinde fizyoterapi veya düşme kliniğine yönlendirme planlanır. Bilgisayar puanı tek başına bakım planının yerini almaz; hastaya sonraki adımlar açıklanır.

ANAHTAR KELİMELER
  • postürografi
  • duyusal organizasyon testi
  • SOT
  • postüral kontrol
  • denge değerlendirmesi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL OKUYUCU İÇİN: RAHATSIZLIĞI BİLDİRMEK

Baş dönmesi, bulantı veya dönme hissi oluşursa bunu test ekibine söyleyin. CENC protokolü, bu yakınmaların kaydedilmesini ve sürdürmeden önce yatışmasının beklenmesini öngörür. Test sırasında ara gereksinimi gizlenmemelidir; güvenlik ve kaydın yorumlanabilirliği birlikte gözetilir.

Kaynaklar:[3]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

İŞLEVSEL SORUYU TANIMLAMAK

Öykü, denge güçlüğünün günlük yaşama etkisini ve kişisel değerlendirme gereksinimini ortaya koymalıdır. Test seçimi öyküyle ilişkilendirilir; başka vestibüler veya işitme incelemeleriyle nasıl tamamlanacağı belirlenir. Sonuç raporunda klinik sorunun ve yönlendirme gerekçesinin anlaşılır olması gerekir.

Kaynaklar:[7]

FİZİK MUAYENE

AYAKTA DURMA KAPASİTESİ VE STANDARDİZASYON

CENC araştırma protokolünde yardımsız ayakta durabilme, uygun güvenlik donanımı ve standart ayak yerleşimi önemlidir. Dinlenme verilirse değerlendirmeler arasında tutarlılık korunur. Bu çerçeve, hastanın fiziksel kapasitesini önceden değerlendirmeyi destekler; eski bir cihazın sınırları bütün platformlara evrensel kural olarak aktarılmaz.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

DENGE PERFORMANSI İLE TANIYI AYIRMAK

Grove doğrulamasında vestibüler kaybı olan katılımcıların tanıları başka laboratuvar testleriyle belgelenmişti. Postürografi bu tanıların yerine geçirilmedi; işlevsel denge performansıyla ilişkisi incelendi. Sağlıklı ve hasta grupları ayırabilmek, başvuran her kişide anatomik lezyonu veya kesin nedeni saptamakla aynı değildir.

Kaynaklar:[4]

TANISAL YAKLAŞIM

CİHAZA ÖZGÜ NORMLARLA YORUMLAMAK

Trueblood çalışmasında 20–69 yaş arasındaki 50 sağlıklı erişkin incelendi. Sonuçların çoğu yayımlanmış normlara benzese de duyusal organizasyonun dördüncü koşulunda ve uyum testinde farklar bulundu. Bu bulgu, referans sistemini belirtmenin ve farklı platform sonuçlarını doğrudan eşitlememenin önemini gösterir.

Kaynaklar:[6]

TEDAVİ

PUANI HEDEFE DÖNÜŞTÜRMEK

Değerlendirme sonrasında uygun fizyoterapi ve gerektiğinde düşme hizmetleriyle iş birliği planlanır. Sonuçlar, anlaşılır bir dil ve kişinin bilgi gereksinimine uygun biçimde aktarılır. İzlem önerisi ve klinik kararın gerekçesi kaydedilir; test çıktısı tek başına standart bir egzersiz reçetesi değildir.

Kaynaklar:[7]

İZLEM VE ÖNERİLER

TEKRARLANABİLİRLİK İLE DEĞİŞİMİ KARIŞTIRMAMAK

Hebert çalışmasında 30 MS katılımcısının bileşik puanında test-tekrar test ICC değeri 0,90 idi. Bu değer ölçüm güvenilirliğini anlatır; belirli büyüklükteki her puan artışının tedavi başarısı olduğunu kanıtlamaz. Sonuç aynı hastalık grubu ve araştırma koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Kaynaklar:[5]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

YENİ NÖROLOJİK BULGUDA ACİL DEĞERLENDİRME

Baş dönmesine konuşma güçlüğü, çift görme veya uzuv güçsüzlüğü eklenirse rutin postürografi beklenmez; acil sağlık değerlendirmesi gerekir.

Kaynaklar:[8]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Balance testing ↗

    University College London Hospitals NHS Foundation Trust · Kaynak tarihi: Son güncelleme 2025-02-06; planlı inceleme 2027-02-01 · Erişim: 2026-10-31

  2. Position Statement: Posturography ↗

    American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery · Kaynak tarihi: İlk onay Aralık 2007; sayfa 2021-04-21; gözden geçirme Temmuz 2025 · Erişim: 2026-10-31

  3. Computerized Dynamic Posturography (CDP): Sensory Organization Test — testing procedures ↗

    CENC araştırma ağı; NeuroCom/EquiTest eğitim materyali · Kaynak tarihi: 2014-07-15 · Erişim: 2026-10-31

  4. Validation of a next-generation sensory organization test in adults with and without vestibular dysfunction ↗

    Grove CR ve arkadaşları; Journal of Vestibular Research · Kaynak tarihi: 2021; 31(1):33–45 · Erişim: 2026-10-31

  5. Reliability and Validity of the Computerized Dynamic Posturography Sensory Organization Test in People with Multiple Sclerosis ↗

    Hebert JR, Manago MM; International Journal of MS Care · Kaynak tarihi: Mayıs–Haziran 2017; 19(3):151–157 · Erişim: 2026-10-31

  6. Age-based normative data for a computerized dynamic posturography system that uses a virtual visual surround environment ↗

    Trueblood PR ve arkadaşları; Acta Oto-Laryngologica · Kaynak tarihi: 2018-02-01 çevrimiçi; Temmuz 2018 sayı · Erişim: 2026-10-31

  7. Module Specification: Balance assessment, Version 1 FINAL ↗

    British Academy of Audiology · Kaynak tarihi: 2021 dosya sürümü; metinde ayrı yayın tarihi belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-31

  8. Vertigo ↗

    NHS · Kaynak tarihi: Son gözden geçirme 2023-05-02; planlı inceleme 2026-05-02 · Erişim: 2026-10-31

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

Klinik sorularla doğrudan ilişkili doğrulanmış çalışmalar seçildi; yirmi yayın kotası doldurulmadı. Okuma kapsamı ve çalışma sınırlılıkları ayrıca belirtildi.

01 · YENİ VE GELENEKSEL SİSTEMLERİN KARŞILAŞTIRILMASI

Validation of a next-generation sensory organization test in adults with and without vestibular dysfunction

Grove CR ve arkadaşları · Journal of Vestibular Research · 2021

Çalışma türü: Prospektif ölçüm geçerliliği çalışması.

Kapsam: 17 vestibüler kayıplı ve 17 sağlıklı erişkin.

ÖZET

Ayırım AUC değerleri yeni sistemde 0,950, geleneksel sistemde 0,990 idi; bazı duyusal puanlar farklıydı.

Küçük ve seçilmiş gruplar; fiziksel uygunluk koşulları vardı. Sonuçlar sistemler arasında değiştirilebilir kabul edilmedi.

02 · MS GRUBUNDA ÖLÇÜM TEKRARLANABİLİRLİĞİ

Reliability and Validity of the Computerized Dynamic Posturography Sensory Organization Test in People with Multiple Sclerosis

Hebert JR ve Manago MM · International Journal of MS Care · 2017

Çalışma türü: İki hafta aralıklı tekrarlı ölçüm çalışması.

Kapsam: 30 MS katılımcısı; daha düşük engellilikte 17, daha yüksek engellilikte 13 kişi.

ÖZET

Bileşik puanın güvenilirlik katsayısı 0,90 bulundu; daha düşük engellilik grubunun puanları daha yüksekti.

Küçük ve hastalığa özgü örneklem; bulgular bütün baş dönmesi nedenlerine veya tedavinin etkinliğine doğrudan genellenemez.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavinin veya sağlık profesyonelinin bireysel değerlendirmesinin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.