BİLGİSAYARLI TOMOGRAFİ KOLONOGRAFİSİ

Bilgisayarlı tomografi kolonografisi, kalın bağırsağın iç yüzeyini özel BT görüntüleriyle değerlendiren tanısal bir yöntemdir. Sanal kolonoskopi adıyla da bilinir. İki ve üç boyutlu görüntüler polip veya başka lezyonları gösterebilir. Ancak bu ad, işlemin kamera ile yapılan kolonoskopiyle aynı olduğu anlamına gelmez; görüntüleme sırasında polip çıkarılamaz. Küçük polipler ve dışkı kalıntıları değerlendirmeyi güçleştirebilir.

İnceleme öncesinde bağırsak hazırlığı gerekir. Hastaya verilen yazılı beslenme ve hazırlık talimatları izlenir; yetersiz temizlik bağırsak yüzeyinin görülmesini engelleyebilir. Kullanılan ilaçlar, önemli sağlık sorunları ve gebelik olasılığı önceden bildirilmelidir. Yöntem X ışını kullanır. İşlem sonrasında şiddetli karın ağrısı, ateş, belirgin kanama veya baş dönmesi gelişirse gecikmeden sağlık hizmetine başvurulmalıdır.

Çekimde makattan yerleştirilen ince bir tüple bağırsak gazla genişletilir. Farklı pozisyonlarda görüntüler alınabilir; kısa süreli nefes tutma istenebilir. Bazı protokollerde damar yoluyla kontrast veya bağırsak hareketini azaltan ilaç kullanılır. Geçici şişkinlik görülebilir. Hazırlık, çekim ve sonuç görüşmesi ayrı adımlardır; radyoloji raporu sonrasında ek inceleme veya tedavi gerekip gerekmediği değerlendirilir.

Klinik seçim önemlidir. Tamamlanamayan kolonoskopiden sonra veya kolonoskopinin uygulanamadığı uygun hastalarda BT kolonografi düşünülebilir. Buna karşılık akut kolon iltihabında ve yakın zamanda kolorektal cerrahi geçirenlerde, çok disiplinli değerlendirme yapılmadan bu incelemeye yönelinmez. Anlamlı bir polip saptanması endoskopik değerlendirme gerektirebilir; görüntü elde edilmiş olması tanı ve tedavi sürecinin tamamlandığını göstermez.

SIGGAR randomize araştırmasında kolon kanseri düşündüren belirtileri olan kişilerde iki yöntem karşılaştırılmıştır. Kanser veya büyük polip saptama oranı benzerken BT kolonografi sonrasında ek kolon incelemesine daha sık ihtiyaç duyulmuştur. Bu çalışma, yöntemin yararlı bir seçenek olduğunu destekler; ancak belirtisiz toplum taramasına doğrudan genellenmemeli ve tek testle bütün hastalıkların dışlanacağı biçiminde yorumlanmamalıdır.