BİRDSHOT KORİORETİNOPATİ

İki gözde başlangıç ve atakların zamanı, uçuşmalar, fotopsi, gece görmesi, kontrast ve periferik alan kaybı sorgulanır. Keskinlik korunurken yaşam kalitesi ve görme alanı bozulabilir; yalnız okuma yakınmasına odaklanılmaz.

Önceki steroid ve immünosupresif tedaviler, yan etkiler ve laboratuvar izlemini sürdürebilme durumu kaydedilir. Tedavi öncesi güvenlik değerlendirmesi ve düzenli kan kontrolleri planın parçasıdır.

FİZİK MUAYENE VE GÖZ DEĞERLENDİRMESİ

Bilateral multifokal krem/sarı-turuncu oval koroid lezyonları aranır; ön kamara inflamasyonu yok veya hafif, vitritis hafif–orta olabilir. Erken lezyonlar oftalmoskopide silik olabilir. Tipik morfolojiye uymayan bulgular ayırıcı tanıyı genişletir.

Görme keskinliği yanında göz içi basıncı, lens, makula ve retinal damarlar değerlendirilir. Makula ödemi, katarakt ve glokom hem görmeyi hem tedavi seçimini etkileyebilir.

Sifiliz, tüberküloz, sarkoidoz, multifokal koroidit ve intraoküler lenfoma dışlanmalıdır. Seroloji, akciğer görüntülemesi ve diğer incelemeler klinik olasılığa göre seçilir. Atipik görünümde lenfoma araştırması gerekebilir; her hastaya rutin tanısal vitrektomi önerilmez.

HLA-A29 güçlü bir ilişkidir fakat tek başına tanı koydurmaz. SUN ölçütleri araştırma sınıflaması içindir; klinik tanının duyarlılık gereksinimiyle aynı değildir. Test sonucu morfoloji ve taklitçi hastalıklarla birlikte yorumlanır.

2025 MUV önerilerinde renkli fundus fotoğrafı, floresein anjiyografi (FA) ve indosiyanin yeşili anjiyografi (ICGA) birbirini tamamlar. FA damar sızıntısını, ICGA koroid lezyonlarını gösterir. OCT makula ödemi, epiretinal membran ve atrofi için değerlidir; tek başına Birdshot tanı testi değildir.

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Aktif inflamasyon için sistemik kortikosteroid kullanılabilir; uzun süre yüksek doz gereksinimini azaltmak amacıyla mikofenolat, metotreksat gibi steroid azaltıcı ajanlar veya seçilmiş dirençli olgularda biyolojik tedaviler uzman gözetiminde değerlendirilir. Optimal ilaç sırası ve süre için tek evrensel rejim yoktur. Lokal steroid özellikle makula ödeminde kullanılabilse de katarakt ve glokom riski taşır.

İmmünosupresyon öncesi hemogram, karaciğer/böbrek işlevleri ve tüberküloz gibi latent enfeksiyonlar değerlendirilir. İzlem testleri seçilen ilaca ve yerel protokole göre sürdürülür; tek bir merkezin kontrol takvimi bütün ajanlara uygulanmaz.

Yanıt tek bir hedefle ölçülmez: makula ödeminin azalması koroiditin de baskılandığını göstermeyebilir. 2025 gözlemsel tedavi serisinde damar, koroid ve makula yanıtları farklıydı; bu veri biyolojik ajanlar arasında kesin üstünlük sıralaması oluşturmaz.

İZLEM VE PROGNOZ

Görme keskinliğine periferik görme alanı ve gerektiğinde ERG eklenir; merkezî alan testi periferik kaybı kaçırabilir. Steroid toksisitesi, göz içi basıncı ve lens değişiklikleri de izlenir. Kontrol sıklığı aktivite, komplikasyon ve tedaviye göre kişiselleştirilir.

FA ile sızıntı, ICGA ile lezyon değişimi ve OCT ile makula izlenir. ICGA hipofloresansı aktif lezyonu kronik skardan her zaman ayıramaz. Son MUV tablosunda FAF’ın atrofi/geç evre rolü için uzlaşı; OCTA’nın maküler perfüzyon rolü için yalnız çoğunluk desteği vardır.

KIRMIZI BAYRAKLAR VE SEVK

Ani veya belirgin bulanık görme acil oftalmoloji değerlendirmesi gerektirir; yeni bulgu otomatik olarak bilinen üveite bağlanmaz.

Papillit, belirgin disk sızıntısı veya kötüleşen alan, tedavi başarısızlığı yönünden uzman yeniden değerlendirmesini destekler. Bunlar küçük bir retrospektif seride ilişkili bulunmuştur; tek başına biyolojik tedaviye geçiş eşiği değildir.