BİRLEŞİK SONLANIM NOKTALARI

Birleşik sonlanım noktası, birkaç farklı olayın tek araştırma sonucu içinde değerlendirilmesidir. Örneğin bir olay bileşiminde önceden belirlenen olaylardan herhangi birinin gerçekleşmesi sonuç sayılabilir. FDA rehberine göre bu tür sonuçlar sıklıkla ilk olayın oluşmasına kadar geçen süreyle incelenir. Birleşik sonuçta yarar gösterilmesi, her bileşenin ayrı ayrı iyileştiğini kanıtlamaz. Bileşenlerin kendi sonuçları da raporlanmalı ve incelenmelidir; yalnız toplam etkiyi görmek klinik anlamı değerlendirmek için yeterli değildir.

Ferreira-González ve arkadaşlarının 114 kardiyovasküler randomize araştırmayı inceleyen çalışması, bileşenlerin öneminin ve tedaviden etkilenmesinin birbirinden farklı olabildiğini göstermiştir. Daha az önemli bileşenler daha sık ortaya çıkabilir ve birleşik sonucu daha çok etkileyebilir. Bu nedenle birleşik sonuçtaki azalmayı doğrudan ölümde azalma diye yorumlamak yanıltıcı olabilir. İncelemenin önem sınıflaması klinisyen değerlendirmesine dayandığından, bu sıralamanın bütün kişilerin tercihini tam olarak yansıttığı varsayılmamalıdır. Sonucun hangi olayların katkısıyla oluştuğunu görmek, toplam sayının arkasındaki anlamı açıklığa kavuşturur.

Cordoba ve arkadaşları, 2008’de yayımlanmış 40 araştırmada birleşik sonuçların tanım ve sunumunu incelemiştir. On üç araştırmada tanımın özet, yöntem ve sonuç bölümleri arasında değiştiği bildirilmiştir. Bu gözlem, okuyucunun yalnız sonuç cümlesine değil, baştan tanımlanan bileşenlerle raporlanan bileşenlerin aynı olup olmadığına da bakması gerektiğini gösterir. Araştırma tarihsel bir yayın örneklemidir; sayılar günümüzdeki bütün araştırmaların kusur oranı olarak kullanılamaz. Tanımdaki tutarlılık, bir tedavinin etkinliğinden ayrı bir raporlama sorusudur ve sonuç değerlendirmesinde görünür tutulmalıdır.

Stolker ve arkadaşlarının anketinde 785 kardiyovasküler hasta ile 164 araştırma yazarı, beş olumsuz olaya farklı önem ağırlıkları vermiştir. Hastalar ve araştırmacılar olayları aynı biçimde sıralamamıştır; aynı bileşime eşit ağırlık verilmesi iki grubun tercihlerini de tam yansıtmamıştır. Bu çalışma tedavi etkisini ölçmez, sonucun insanlar için anlamına ışık tutar. Birleşik sonlanım seçilirken ve açıklanırken, olay sayısı kadar olayın kişi açısından önemi de tartışılmalıdır.