BÖBREK KANSERİ

GENEL BAKIŞ, BELİRTİLER VE RİSK

Erken hastalık belirti vermeyebilir ve başka nedenle çekilen görüntülemede fark edilebilir. İdrarda kan, geçmeyen yan ağrısı, kaburga altında şişlik, iştahsızlık, kilo kaybı veya belirgin yorgunluk araştırılır. Her böbrek kitlesi kötü huylu değildir; yalnız görüntüleme raporundaki “kitle” sözcüğüyle kesin tanıya varılamaz. [2]

ACİL DEĞERLENDİRME VE AYIRICI TANI

Kanlı idrar, idrar yaparken ağrı, aniden artan sıkışma veya geçmeyen böğür ağrısı için gecikmeden sağlık kuruluşuyla görüşülmelidir. Ateş ve idrar yakınmalarının birlikte bulunması enfeksiyon gibi hızlı tedavi gerektirebilen başka bir nedeni düşündürebilir. Bu belirtileri kanser araştırması bitene kadar bekletmek uygun değildir. Yeni şişlik, açıklanamayan kilo kaybı veya süren ateş de hekime aktarılır. Kanser şüphesiyle ileri incelemeye yönlendirilmek tanının kesinleştiği anlamına gelmez. İlk değerlendirmede muayene, idrar örneği ve kan testleri kullanılabilir. [2]

TANI VE EVRELEME

Ultrason, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans kitlenin yeri, boyutu ve çevre yapılarla ilişkisini gösterir. Doku örneklemesi bazı durumlarda gerekir; ancak görüntüleme yeterli bilgi sağlıyorsa her hastada ameliyat öncesi biyopsi yapılması zorunlu değildir. Bu karar, sonuçların tedaviyi değiştirip değiştirmeyeceğiyle birlikte uzman tarafından verilir. Evreleme böbrek dışına, lenf düğümlerine veya uzak organlara yayılımı değerlendirir. [1]

İkinci görüş isteniyorsa görüntülerin kendisi, raporlar ve varsa patoloji materyali değerlendirmeye sunulur. Tek bir laboratuvar sonucu, hastalığın bütün yaygınlığını göstermez. [1]

TEDAVİ, İZLEM VE DESTEK

Böbrekle sınırlı uygun hastalıkta cerrahi temel seçeneklerdendir. Parsiyel nefrektomide tümör çıkarılırken böbrek dokusunun bir bölümü korunur; radikal nefrektomide böbrek çıkarılır. Özellikle tek böbrekli kişilerde işlevi koruma hedefi önem taşır, ancak yöntem tümörün özellikleri ve cerrahi olanaklara göre seçilir. Küçük tümörlerde, ameliyat riskinin yüksek olduğu seçilmiş kişiler için ablasyon seçenekleri değerlendirilebilir. Bunlar bütün kitlelere uygulanabilen eşdeğer işlemler değildir. [3]

Yaygın hastalıkta hedefe yönelik ilaçlar veya immünoterapi gibi sistemik yöntemler gündeme gelebilir. Bazı durumlarda ameliyat sonrası ilaç tedavisi de değerlendirilir. Yaygın renal hücreli kanser için klasik kemoterapiyi otomatik standart kabul etmek doğru değildir. Tedavi sırasında belirtilerin ve yaşam kalitesinin desteklenmesi önemlidir; palyatif bakım, aktif kanser tedavisiyle birlikte verilebilir. [3]

Kontrollerde tedavi yanıtı veya tekrar hastalık açısından değerlendirme sürdürülür. Yeni yakınmaların kaydedilmesi ve sonuçların önceki incelemelerle karşılaştırılması izlem görüşmesini kolaylaştırır. [1]

İzlem yalnız yeni tümör aramak değildir: kalan böbreğin işlevi, ameliyat komplikasyonları ve kalp damar riskleri de değerlendirilir. Önceden böbrek hastalığı bulunan veya tedavi sonrasında işlevi azalan kişilerde nefroloji görüşü yararlı olabilir. Görüntüleme sıklığı nüks riskiyle ilişkilendirilir; daha sık çekim her zaman daha iyi sonuç anlamına gelmez. Kontrastlı incelemenin uygunluğu böbrek işleviyle birlikte düşünülür. Kaygı ve depresyon belirtilerinin sorulması da izlem kapsamındadır. Böylece kanser kontrolü ile uzun vadeli organ sağlığı birbirinin alternatifi olmadan birlikte korunmaya çalışılır. [4]

AKIL KARTI — HASTA İÇİN HATIRLATMA

Kanlı idrarı erteleme. [2] Böbrek kitlesini kesin kanser sayma; biyopsi gereksinimini uzmanla netleştir. [1] Ameliyatta işlevi koruma olasılığını sor; tedavinin evreye göre değiştiğini unutma. [3]