BÖBREK PAPİLLA NEKROZU
ÖZET
Renal papiller nekroz, böbrekte idrarın toplayıcı sisteme boşaldığı papilla uçlarının hasarlanıp ölmesidir. Kopan doku idrar yolunu tıkayabilir; tek veya iki böbrek etkilenebilir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Risk nedenleri, hematüri ve obstrüksiyon; akut böbrek hasarının genel yönetimi kapsam dışıdır.
HALK İÇİN: BELİRTİLER VE RİSK
Başlangıçta belirti olmayabilir. Kanlı idrar, idrarda doku parçaları, yan ağrısı, ateş veya idrar yaparken yanma görülebilir. Diyabet, orak hücre hastalığı ve ağrı kesicilerin aşırı kullanımı önemli nedenlerdir. [1]
Reçetesiz ilaçlar da böbreğe zarar verebilir. Kullanılan tüm ağrı kesicilerin adı, miktarı ve süresi hekime bildirilmelidir; altta yatan hastalığın kontrolü korunmanın parçasıdır. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
NEDENE YÖNELİK ÖYKÜ
Diyabet kontrolü, tekrarlayan enfeksiyon, üriner tıkanıklık, analjezik kullanımı ve hemoglobinopati sorgulanır. Bir hastada birden çok risk bulunabilir; eski klinik seride olguların %36’sında en az iki ilişkili durum vardı. [5]
FİZİK MUAYENE
Yan bölgede hassasiyet, ateş ve tıkanıklık/böbrek yetersizliği bulguları aranır. Muayene bulgusu olmaması erken hastalığı dışlamaz. [2]
AYIRICI TANI
HEMATÜRİYİ OTOMATİK AÇIKLAMAMA
Orak hücre taşıyıcısında kanama yalnız taşıyıcılığa bağlanmaz: glomerüler hastalık, enfeksiyon, taş, travma ve malignite araştırılır. Nadir renal medüller karsinom olasılığı da değerlendirilmelidir. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
BÖBREK İŞLEVİ VE ANATOMİ
İdrar incelemesi, kreatinin/BUN ve uygun böbrek görüntülemesi yapılır. Bulgular yalnız hematüri varlığıyla değil risk ve görüntüyle birlikte yorumlanır. [2]
BT ürografinin ekskretuar fazında papillaya uzanan kontrast dolu yarıklar, kopmuş dokuyu çevreleyen kontrast ve toplayıcı sistem dolum kusurları görülebilir. Standart kontrastsız veya yalnız nefrografik faz görüntüleri hastalığı gözden kaçırabilir. [4]
TEDAVİ
NEDENİ VE KOMPLİKASYONU TEDAVİ ETME
Tek bir özgül ilaç yoktur. Hidrasyon duruma göre düzenlenir, enfeksiyon antibiyotikle tedavi edilir ve tıkanıklıkta girişim gerekebilir. İleri böbrek yetersizliğinde diyaliz veya nakil gündeme gelebilir. [1]
Analjezik ilişkili hasarda sorumlu ilacın bırakılması hekimle planlanır. Diyabet ve diğer nedenler kontrol edilir; kalıcı hasar bulunabileceğinden belirtilerin azalması tamamen iyileşme kanıtı değildir. [2]
Başka nedenler dışlandıktan sonra taşıyıcılıkla ilişkili hematüri çoğunlukla sıvı ve aktivite kısıtlamasıyla yönetilebilir. Dirençli kanama uzman tedavisi gerektirir; bu öneri enfekte obstrüksiyonu evde izleme gerekçesi değildir. [3]
İZLEM VE ÖNERİLER
Böbrek işlevi ve idrar bulguları izlenir; nüks enfeksiyon veya tıkanıklık yeniden araştırılır. Gidiş, hasarın yaygınlığı ve nedenin kontrolüne bağlıdır. [1]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
HIZLI DEĞERLENDİRME
Şiddetli yan ağrısı, kanlı idrar veya ateşle birlikte idrar yakınmaları gecikmeden değerlendirilir. Kopan dokuya bağlı tıkanıklık ve enfeksiyon acil ürolojik değerlendirme gerektirebilir. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
TARİHSEL VERİYİ YORUMLAMA
Eski sevk merkezi kohortundaki diyaliz riski, günümüzde her hastaya uygulanabilecek bireysel tahmin değildir. Tanı yöntemlerinin ve eşlik eden hastalıkların dağılımı zamanla değişmiştir. [5]
DEĞERLENDİRİLEN SORUNLAR
Aynı hastada birden çok risk bulunabilir. [5]
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Renal Papillary Necrosis ↗
Cleveland Clinic · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26
- Renal papillary necrosis ↗
MedlinePlus · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
- Sickle Cell Trait and Hematuria: Information for Healthcare Providers ↗
CDC/ASH/SCDAA · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26
- What a difference a delay makes! CT urogram: a pictorial essay ↗
Noorbakhsh ve arkadaşları · Kaynak tarihi: 2019 · Erişim: 2026-10-26
- Renal papillary necrosis: a sixteen-year clinical experience ↗
Clinical cohort · Kaynak tarihi: 1995 · Erişim: 2026-10-26
- Sickle Cell Trait and Risk for Common Diseases ↗
UK Biobank analysis · Kaynak tarihi: 2022 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
Çalışmalar, hasta grubu ve sonlanımlarıyla birlikte değerlendirilmelidir; araştırma bulgusu tek başına kişisel tedavi önerisi değildir.
01 · PAPİLLER NEKROZUN TARİHSEL KLİNİK SEYRİ
Renal papillary necrosis--a sixteen-year clinical experience.
Griffin MD; Bergstralhn EJ; Larson TS · Journal of the American Society of Nephrology : JASN · 1995
Çalışma türü: Retrospektif sevk merkezi kohortu
Kapsam: 1976–1992 arasında doğrulanmış 165 olgu; tanıda ortalama yaş 57.
ÖZET
Olguların %77’sinde tanı önceden düşünülmemiş, %16’sı otopside tanınmıştı. İzlemde risk altındaki 136 sağkalanda böbrek yerine koyma tedavisi gereksinimi %7 idi.
Eski dönem ve seçilmiş sevk popülasyonudur; özet yayıncı tarafından 250 kelimede kesilmiştir. Güncel tüm hastalara kişisel risk oranı olarak uygulanamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 7579092 · DOI: 10.1681/ASN.V62248
02 · ORAK HÜCRE TAŞIYICILIĞI VE BÖBREK HASTALIĞI İLİŞKİSİ
Sickle Cell Trait and Risk for Common Diseases: Evidence from the UK Biobank.
Hulsizer J; Resurreccion WK; Shi Z; Wei J; Ladson-Gary S; Zheng SL; Helfand BT; Billings L; Caplan MS; Xu J · The American journal of medicine · 2022
Çalışma türü: UK Biobank gözlemsel ilişki analizi
Kapsam: Kendini siyah olarak tanımlayan 8.019 katılımcı; 699 taşıyıcı, başlangıç yaşı 40–69.
ÖZET
Taşıyıcılık papiller nekroz dahil çeşitli renal tanılarla ilişkili bulundu; diyabet için düzeltme sonrası renal ilişkiler sürdü.
Papiller nekroza özgü mutlak risk ve etki büyüklüğü özette verilmemiştir. Kodlanmış hastalık ilişkileri nedensellik veya bireysel tarama stratejisi kanıtı değildir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35461807 · DOI: 10.1016/j.amjmed.2022.03.024
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.