BOĞMACA

Öksürük başlangıcı ve süresi, nöbetler, öksürük sonrası kusma, aşılar ve bilinen temas sorgulanır. Bebekle temas, gebeliğin son dönemi ve ağır hastalık riski tedavi önceliğini değiştirir. Yakın dönemde makrolid direncinin yaygın olduğu bölgelere seyahat antibiyotik seçiminde dikkate alınır. [3]

Atak sırasında apne, siyanoz ve solunum sıkıntısı; aralarda hidrasyon, beslenme ve genel durum değerlendirilir. Küçük bebeklerde pnömoni, nöbet, ensefalopati ve pulmoner hipertansiyon gibi ağır komplikasyonlar görülebilir. Erişkinde de şiddetli öksürüğe bağlı senkop veya kaburga yaralanması gelişebilir. [2]

Erken kataral dönem diğer hafif solunum yolu enfeksiyonlarından klinik olarak ayrılamayabilir. Uzayan öksürükte boğmacayı yalnız tipik iç çekme sesi olmadığı için dışlamak hatalıdır. Klinik şüphe, temas bilgisi ve uygun zamanlı laboratuvar incelemesi birlikte değerlendirilir. [1]

Şüpheli kişide nazofarenks örneğiyle PCR ve uygun durumda kültür planlanır. Kültür özellikle ilk iki haftada, PCR ilk üç-dört haftada yararlıdır. Daha geç dönemde seroloji düşünülebilir; ticari testlerin doğruluğu değişkendir. Geç örnekte negatif sonuç hastalığı kesin dışlamaz; PCR sonucu klinik ve epidemiyolojik bağlamla yorumlanır. [4]

Makrolidler temel seçeneklerdir; seçim yaş, direnç, yan etki ve etkileşimlere göre yapılır. İki ay ve üzerinde trimetoprim-sülfametoksazol alternatif olabilir. İlk bir-iki haftada tedavi semptomları azaltmada daha etkilidir. Güçlü şüphe, yüksek risk veya yüksek riskli kişiyle temas varsa sonuç beklenmeden tedavi düşünülür. Yenidoğanda azitromisin yararı, pilor stenozu riskiyle birlikte değerlendirilir ve izlem gerekir. [3]

Öksürük iyileşme döneminde haftalar veya aylar sürebilir; devam eden öksürük tek başına yeniden antibiyotik gerekçesi değildir. Bebekte solunum, sıvı alımı ve kilo kaybı yakından izlenir. Kötüleşme, beklenen uzun iyileşme sürecine bağlanmadan komplikasyon açısından yeniden değerlendirilir. [2]

Sağlık kuruluşunda standart önlemlere damlacık önlemleri eklenir. Etkili antibiyotiğin beş günü tamamlanana kadar bulaştırıcılık dikkate alınır. Semptomlu sağlık çalışanı etkili tedavinin beşinci gününe kadar, tedavi almıyorsa öksürük başlangıcından 21 gün boyunca işten uzaklaştırılır; diğer ortamların dönüş kararı yerel halk sağlığıyla belirlenir. [7]

ACİL SEVK

Apne, morarma, belirgin solunum sıkıntısı, nöbet veya ağır sıvı kaybında acil hastane değerlendirmesi gerekir. Çok küçük veya eksik aşılı bebeklerde yatış eşiği düşüktür. Öksürüğün hafif olması bebeğin düşük riskli olduğu anlamına gelmez. [2]