BRONŞEKTAZİ
ÖZET
Bronşektazi, bronşların kalıcı genişlemesiyle ilişkili kronik öksürük, balgam ve tekrarlayan enfeksiyonlarla seyreden hastalıktır. Tedavi günlük belirtileri ve alevlenmeleri azaltmayı amaçlar; altta yatan nedenin araştırılması bakımın önemli parçasıdır. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Erişkin odaklı genel bilgi ve profesyonel yaklaşım; çocukluk ve gebelik için ayrı kişiselleştirilmiş değerlendirme gerekir.
HALK İÇİN KISA BİLGİ
Uzun süren balgamlı öksürük, nefes darlığı, yorgunluk ve bazen kanlı balgam görülebilir. Hastalık astım veya KOAH ile birlikte bulunabilir. Balgam miktarı veya renginde değişme, ateş ve nefes darlığında artış enfeksiyon ya da alevlenmeyi düşündürür. Fazla miktarda kan tükürme, ağır nefes darlığı veya göğüs ağrısında acil yardım gerekir. [2]
GÜNLÜK BAKIM
Solunum fizyoterapisti tarafından öğretilen balgam temizleme teknikleri düzenli uygulanmalıdır. Egzersiz kapasitesi azalmış hastada pulmoner rehabilitasyon yararlıdır. İlaç tedavisi tek başına bütün bakımın yerini tutmaz; alevlenme riski, balgam mikrobu ve kişinin tedaviyi uygulama kapasitesi birlikte değerlendirilir. [1]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Balgamın süresi, miktarı ve pürülanlığı; son yıldaki alevlenmeler, hastane yatışları ve önceki kültürler sorgulanır. Çocukluktan başlayan enfeksiyonlar, sinüzit, bağışıklık bozukluğu ve ilişkili sistemik hastalıklar araştırılır. Sigara, mevcut astım/KOAH tedavisi ve hemoptizi kaydedilir. [3]
FİZİK MUAYENE
Solunum sıkıntısı, oksijenlenme, dinleme bulguları ve genel durum değerlendirilir. Klinik kötüleşme yalnız balgam rengine göre tanımlanmaz; dispne, ateş ve göğüs ağrısı gibi eşlik eden bulgular tedavi aciliyetini değiştirir. [2]
AYIRICI TANI
AYIRICI TANI VE NEDENLER
Kronik öksürüğün astım, KOAH ve diğer nedenleri değerlendirilir. Bronşektazi saptandığında immün yetmezlik, alerjik bronkopulmoner aspergilloz ve mikobakteriyel hastalık araştırılır; uygun fenotipte kistik fibrozis veya primer siliyer diskinezi incelemesi gerekir. [3]
TANISAL YAKLAŞIM
Klinik şüphe ince kesitli toraks BT ile doğrulanır. Başlangıçta immünoglobulinler ve ABPA testleri, rutin ve mikobakteriyel balgam kültürü değerlendirilir. Balgam çıkaramayan seçilmiş hastada hedefli bronşiyal örnekleme düşünülebilir. Kültürde tek başına bir mikroorganizma bulunması bütün klinik kararları belirlemez; hastanın seyriyle yorumlanır. [3]
TEDAVİ
ALEVLENME TEDAVİSİ
Mümkünse antibiyotik öncesi balgam örneği alınır; önceki kültür ve duyarlılık tedaviyi yönlendirir. Yanıt yoksa kültür ve klinik durum yeniden değerlendirilir. Antibiyotik süresi ağırlığa göre belirlenir; özellikle Pseudomonas enfeksiyonunda genellikle 14 günlük tedavi kullanılır. Ağır hastalık veya oral tedavi başarısızlığı parenteral tedavi gerektirebilir. [3]
UZUN DÖNEM STRATEJİ
Yüksek alevlenme riski olan hastada uzun süreli makrolid; kronik Pseudomonas enfeksiyonu ve yüksek risk birlikteliğinde inhaler antibiyotik değerlendirilir. Rutin inhaler steroid veya uzun süreli makrolid dışı oral antibiyotik her bronşektazi hastasına önerilmez. Yeni Pseudomonas izolasyonunda eradikasyon yaklaşımı uzman ekipçe ele alınır. [1]
İZLEM VE ÖNERİLER
Balgam kültürü, alevlenmeler, solunum işlevi ve hastanın günlük yükü izlenir. Tekniğin etkili uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilir. Kronik Pseudomonas, sık alevlenme, fonksiyon kaybı veya uzun süreli antibiyotik kullanımı uzman takibi gerektirir. [3]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL BAŞVURU
Yeni enfeksiyon belirtilerinde erken görüşme; ciddi hemoptizi veya ağır solunum sıkıntısında acil değerlendirme gerekir. [2]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
MAKROLİD GÜVENLİĞİ
İdame makrolidinden önce aktif tüberküloz dışı mikobakteri enfeksiyonu, QT uzaması, karaciğer-böbrek işlevleri ve ilaç etkileşimleri değerlendirilmelidir. Tedavi seçimi yalnız alevlenme sayısına değil zarar riskine de dayanır. [1]
KLİNİK DURUMLARIN KARŞILAŞTIRILMASI
Karşılaştırma eğitim amaçlıdır; klinik bağlam ve hasta özellikleriyle birlikte yorumlanır.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- ERS guideline for adult bronchiectasis 2025 ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-25
- Bronchiectasis ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Erişim: 2026-10-25
- BTS bronchiectasis guideline ↗
Bu kayıtta belirtilmemiş · Kaynak tarihi: 2018 · Erişim: 2026-10-25
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 9 ARAŞTIRMA
Bu bölümde konuya doğrudan ilişkin 9 doğrulanmış çalışma özeti yer alır. Yirmi üst sınırdır; birbirini tekrarlayan veya kapsamı uygun olmayan yayınlar sayıyı artırmak için eklenmemiştir.
01 · ASPEN: BRENSOKATİB
Phase 3 Trial of the DPP-1 Inhibitor Brensocatib in Bronchiectasis.
Chalmers JD ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2025
Çalışma türü: Faz III çift kör randomize çalışma
Kapsam: 1.721 hasta; büyük çoğunluğu erişkin.
ÖZET
Her iki doz yıllık alevlenme sıklığını plaseboya göre azalttı; 25 mg grubunda FEV1 kaybı daha azdı.
Hiperkeratoz daha sık görüldü; araştırma sonucu ülkesel ruhsat veya erişim bilgisi yerine geçmez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40267423 · DOI: 10.1056/NEJMoa2411664
02 · HİPERTONİK SALİN VE KARBOSİSTEİN
Hypertonic Saline or Carbocisteine in Bronchiectasis.
Bradley JM ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2025
Çalışma türü: Açık randomize faktöriyel çalışma
Kapsam: 288 hasta, 52 hafta izlem.
ÖZET
Hipertonik salin veya karbosistein 52 haftada alevlenme sayısını anlamlı azaltmadı; ikincil sonuçlar ve yan etkiler de benzerdi.
Açık tasarım ve seçilmiş günlük balgamlı popülasyon, semptom odaklı bireysel yararı tümüyle dışlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41020514 · DOI: 10.1056/NEJMoa2510095
03 · PSEUDOMONAS ENFEKSİYONUNDA İNHALER TOBRAMİSİN
A Double-Blind Randomized Placebo-Controlled Phase 3 Trial of Tobramycin Inhalation Solution in Adults With Bronchiectasis With Pseudomonas aeruginosa Infection.
Guan WJ ve arkadaşları · Chest · 2023
Çalışma türü: Faz III çift kör randomize çalışma
Kapsam: Pseudomonas aeruginosa enfeksiyonlu erişkin bronşektazi hastaları; analizde 339 kişi.
ÖZET
Bakteri yoğunluğu azaldı ve 29. gün solunumla ilişkili yaşam kalitesi iyileşti.
Kısa izlem ve eş birincil sonlanımlar, uzun dönem ölüm veya alevlenme yararını tek başına kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35863486 · DOI: 10.1016/j.chest.2022.07.007
04 · İNHALER ANTİBİYOTİKLER
The Efficacy and Safety of Inhaled Antibiotics for the Treatment of Bronchiectasis in Adults: Updated Systematic Review and Meta-Analysis.
Cordeiro R ve arkadaşları · Chest · 2024
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: 20 çalışmada 3.468 hasta.
ÖZET
Alevlenmeler ve ağır alevlenmeler azaldı; FEV1 değişmedi, dirençli organizmalar artabildi.
İlaçlar ve uygulamalar heterojendi; yarar ile direnç riski birlikte tartılmalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 38309462 · DOI: 10.1016/j.chest.2024.01.045
05 · ANTİİNFLAMATUVAR TEDAVİLER
Efficacy of Antiinflammatory Therapies for Adults With Non-Cystic Fibrosis Bronchiectasis: A Systematic Review and Network Meta-Analysis.
Yamamoto S ve arkadaşları · Chest · 2026
Çalışma türü: Ağ meta-analizi
Kapsam: 31 çalışmada 4.092 erişkin.
ÖZET
Makrolidler ve DPP-1 inhibitörleri toplam alevlenmeleri azalttı. Ağır alevlenmede DPP-1 yararı desteklenirken makrolid tahmini geniş güven aralığıyla belirsizdi.
Dolaylı karşılaştırma ve farklı çalışma süreleri kesin ilaç sıralaması çıkarılmasını sınırlar.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 41534709 · DOI: 10.1016/j.chest.2025.12.035
06 · AIRLEAF: DPP-1 İNHİBİSYONU
Cathepsin C (dipeptidyl peptidase 1) inhibition in adults with bronchiectasis: AIRLEAF, a phase II randomised, double-blind, placebo-controlled, dose-finding study.
Chalmers JD ve arkadaşları · The European respiratory journal · 2025
Çalışma türü: Faz II doz bulma randomize çalışma
Kapsam: 322 erişkin.
ÖZET
İlk alevlenmeye kadar sürede doz-yanıt modeli anlamlıydı; tek tek dozların plaseboyla risk karşılaştırmaları anlamlı değildi.
Model bulgusu her doz için kanıtlanmış klinik üstünlük olarak sunulmamalıdır.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 39255990 · DOI: 10.1183/13993003.01551-2024
07 · SAVE-BE: HSK31858
Effects of the DPP-1 inhibitor HSK31858 in adults with bronchiectasis in China (SAVE-BE): a phase 2, multicentre, double-blind, randomised, placebo-controlled trial.
Zhong NS ve arkadaşları · The Lancet. Respiratory medicine · 2025
Çalışma türü: Faz II çift kör randomize çalışma
Kapsam: Çin’de 226 randomize erişkin.
ÖZET
İki doz da 24 haftalık dönemde yıllıklandırılmış alevlenme hızını plaseboya göre azalttı.
Kısa süre ve tek ülke popülasyonu uzun dönem etkinlik ve güvenlik için ek doğrulama gerektirir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40154523 · DOI: 10.1016/S2213-2600(25)00019-0
08 · ORBIT ÇALIŞMALARINDA MİKROBİYAL FARKLILIKLAR
Endotypes of Pseudomonas aeruginosa Infection in Bronchiectasis Are Associated with Inhaled Antibiotic Response: Results from Two Randomized, Double-Blind, Placebo-controlled Phase III Trials (ORBIT 3 and ORBIT 4).
Hull RC ve arkadaşları · American journal of respiratory and critical care medicine · 2025
Çalışma türü: Randomize çalışma örneklerinin ikincil biyobelirteç analizi
Kapsam: ORBIT-3 ve ORBIT-4 balgam örnekleri.
ÖZET
Mikrobiyota ve inflamasyon farklılıkları alevlenme ve antibiyotik yanıtıyla ilişkiliydi.
Keşifsel alt analiz rutin tedavi seçimi için doğrulanmış biyobelirteç testi oluşturmaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40664229 · DOI: 10.1164/rccm.202501-0159OC
09 · MİKOBAKTERİYEL HASTALIK RİSKİ
Risk Factors for Nontuberculous Mycobacterial Pulmonary Disease: A Systematic Literature Review and Meta-Analysis.
Loebinger MR ve arkadaşları · Chest · 2023
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: Risk karşılaştırması sunan 24 çalışma.
ÖZET
Bronşektazi tüberküloz dışı mikobakteriyel akciğer hastalığıyla güçlü ilişki gösterdi.
Gözlemsel veri nedenselliği veya her pozitif kültürde hastalık bulunduğunu kanıtlamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 37429481 · DOI: 10.1016/j.chest.2023.06.014
Bu içerik eğitim amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde sağlık kuruluşuna başvurun.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.