BRONŞİOLİT
ÖZET
Bronşiolit, özellikle ilk yaşta üst solunum yolu belirtilerini izleyen öksürük, takipne, çekilme ve yaygın hışıltı/krepitanlarla seyreden klinik sendromdur; tek bir virüsün adı değildir. [1]
GENEL OKUYUCU
KAPSAM
Başlıca iki yaş altı çocuklar; yenidoğan, prematüre ve kronik hastalığı olanlarda risk ve oksijen eşikleri ayrıca değerlendirilir.
HALK İÇİN KISA BİLGİ
Beslenmeyi küçük ve sık öğünlerle desteklemek, bebeği dumandan uzak tutmak ve solunumunu izlemek önemlidir. Morarma, soluk durması, belirgin çekilme veya beslenememe durumunda evde ilaç denemek yerine acil değerlendirme gerekir. [2]
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
Belirtilerin başlangıcı, apne, normal beslenmenin ne kadarının alınabildiği, ıslak bez sayısı, prematürite ve kronik kalp/akciğer hastalığı sorgulanır. Çok küçük bebekte hastalık yalnız apneyle ortaya çıkabilir. [1]
FİZİK MUAYENE
Solunum hızı, çekilmeler, burun kanadı solunumu, hava girişi, hidrasyon ve bilinç birlikte değerlendirilir. Tek bir oksimetre değeri hastalık şiddetini açıklamaz; tekrarlanan klinik gözlem gereklidir. [2]
AYIRICI TANI
Yüksek ateş veya kalıcı fokal krepitan pnömoniyi; tekrarlayan izole hışıltı ve atopi daha büyük bebekte viral hışıltı/erken astımı düşündürür. [1] Prodromsuz ani başlangıçta aspirasyon, üfürüm ve dolaşım bulgularında kalp yetersizliği araştırılır. [2]
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TEST SEÇİMİ
Tipik olguda rutin akciğer grafisi, kan testleri veya viral panel gerekmez. Beklenmeyen kötüleşme ve tanısal belirsizlikte hedefli inceleme yapılır; grafide atelektazın bakteriyel konsolidasyon sanılması gereksiz antibiyotiğe yol açabilir. [3]
TEDAVİ
Kalıcı hipoksemide oksijen eşiği ≥6 haftada <%90; <6 haftada veya altta yatan hastalıkta <%92’dir. Apne, ciddi distres ve yetersiz alım yatış kararını belirler. [1] Oral alım güvenli değilse nazogastrik sıvı/beslenme; bu yol uygun değilse glukoz içeren izotonik intravenöz sıvı değerlendirilir. Rutin salbutamol, antibiyotik, steroid ve göğüs fizyoterapisi önerilmez. [3]
İZLEM VE ÖNERİLER
Taburculukta solunum işi gerilemiş, beslenme yeterli olmalıdır; aileye geri başvuru eğitimi ve erişilebilir kontrol planı sağlanır. [2] NICE, uyku dahil dört saat oda havasında ≥6 haftada >%90; <6 haftada veya altta yatan hastalıkta >%92 satürasyon ister. [1]
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL BELİRTİLER VE SEVK
Tekrarlayan apne, tükenme, azalan solunum çabası veya oksijene rağmen hipoksemi yaklaşan solunum yetersizliğidir; yoğun bakım değerlendirmesi geciktirilmez. [1]
DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR
ÖZEL DURUMLAR
Düşük akımlı oksijene rağmen hipoksemi/distres sürerse yüksek akımlı destek düşünülebilir; normoksemik bebeğe sırf takipne için rutin yüksek akım başlanmaz. [3] 2025 Avustralasya kılavuzu yoğun bakım gerektiren ağır olgularda steroid–adrenalin kombinasyonunun değerlendirilebileceğini belirtir; bu istisna rutin servis/ev tedavisi anlamına gelmez. [4]
KLİNİK AYRIMLAR
Tablo klinik değerlendirme ve yaşa özgü kararların yerine geçmez.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Bronchiolitis in children: diagnosis and management, NG9 ↗
NICE · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Bronchiolitis: Recommendations for diagnosis, monitoring and management of children one to 24 months of age ↗
Canadian Paediatric Society · Kaynak tarihi: 2021 · Erişim: 2026-10-26
- Clinical Practice Guidelines: Bronchiolitis ↗
Royal Children’s Hospital Melbourne · Kaynak tarihi: 2023 · Erişim: 2026-10-26
- Australasian Bronchiolitis Guideline: 2025 Update ↗
Australasian Bronchiolitis Guideline authors · Kaynak tarihi: 2025 · Erişim: 2026-10-26
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 3 ARAŞTIRMA
Aşağıdaki seçilmiş çalışmalar tanı, tedavi veya izlem sorularını tamamlar; yaş grupları ve çalışma sınırlılıkları ayrı belirtilmiştir.
01 · BRONŞİOLİTTE YÜKSEK AKIMLI OKSİJEN
A Randomized Trial of High-Flow Oxygen Therapy in Infants with Bronchiolitis.
Donna Franklin ve arkadaşları · The New England journal of medicine · 2018
Çalışma türü: Çok merkezli randomize kontrollü çalışma
Kapsam: Oksijen gereken, 12 aydan küçük 1472 bebek; yoğun bakım dışı ortam.
ÖZET
Bakım basamağını artırma oranı yüksek akımda %12, standart oksijende %23’tü. Hastanede kalış ve oksijen süresi anlamlı farklı değildi. Standart kolda başarısız olanların %61’i kurtarma yüksek akımına yanıt verdi.
Bakım artışı bileşik klinik ölçüttür; sonuç tüm bebeklere ilk basamak yüksek akım veya mortalite yararı göstermez.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 29562151 · DOI: 10.1056/NEJMoa1714855
02 · YOĞUN BAKIM BRONŞİOLİTİNDE STEROİD VE ADRENALİN
Pragmatic Randomized Trial of Corticosteroids and Inhaled Epinephrine for Bronchiolitis in Children in Intensive Care.
Ben Gelbart ve arkadaşları · The Journal of pediatrics · 2022
Çalışma türü: Açık etiketli çok merkezli pragmatik randomize çalışma
Kapsam: 18 aydan küçük, bronşiolit nedeniyle yoğun bakımda pozitif basınç desteği alan 210 çocuk.
ÖZET
Kombinasyon grubunda geometrik ortalama destek süresi 26 saat, standart bakımda 40 saatti; düzeltilmiş oran 0,66 bulundu. En az bir advers olay her iki grupta %38 görüldü.
Hekimin yönettiği destek süresi açık etiketli tasarımdan etkilenebilir. Bulgular hafif bronşiolite ve evde steroid/adrenalin kullanımına taşınamaz.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35093318 · DOI: 10.1016/j.jpeds.2022.01.031
03 · ETKEN VİRÜS VE SONRAKİ HIŞILTI İLİŞKİSİ
The role of respiratory syncytial virus- and rhinovirus-induced bronchiolitis in recurrent wheeze and asthma-A systematic review and meta-analysis.
Heidi Makrinioti ve arkadaşları · Pediatric allergy and immunology : official publication of the European Society of Pediatric Allergy and Immunology · 2022
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz
Kapsam: Bronşiolitli bebekleri izleyen kohortlar; toplam 38 çalışma.
ÖZET
Rinovirüs bronşioliti RSV bronşiolitine göre tekrarlayan hışıltıyla daha güçlü ilişkiliydi: sekiz çalışmada OR 4,11. Astım için dokuz çalışmanın birleşik OR değeri 2,72 bulundu.
Gözlemsel ilişki nedensellik değildir; başlangıçtaki atopik yatkınlık ve çalışma farklılıkları yorumu etkileyebilir.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 35338734 · DOI: 10.1111/pai.13741
Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 aranmalıdır.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.