İçeriğe geç
Madde metnine geç
TIBBİ İŞLEM / TEDAVİ YÖNTEMİ

BRONŞİYAL ARTER EMBOLİZASYONU

ÖZET

Bronşiyal arter embolizasyonu, akciğere kan taşıyan anormal bronşiyal arterlerin kontrollü biçimde kapatılarak kanlı balgamın azaltılmasını veya durdurulmasını amaçlayan girişimdir. Girişimsel radyolog, damarları kontrast madde ve röntgen görüntüleriyle değerlendirir. Bu yöntem açık ameliyat değildir; ancak damar içine kateter yerleştirilmesini gerektirir. Tedavi kararı, hastayı izleyen hekim ve girişimsel radyoloji ekibi tarafından klinik durumla birlikte verilir.

Hayatı tehdit eden hemoptizide öncelik hastanın solunum ve dolaşım açısından stabil hale getirilmesidir. Kanama yalnız kaybedilen kan miktarıyla değil, hava yolunu tıkamasıyla da tehlikeli olabilir. Stabilizasyonun ardından bronşiyal arter embolizasyonu ve uygun görüntüleme değerlendirilir. Kontrastlı toraks bilgisayarlı tomografisi veya BT anjiyografi, kanama kaynağına ilişkin planlamada kullanılabilen yöntemlerdir.

Embolizasyon, altta yatan akciğer hastalığını ortadan kaldırmaz. Kanama kontrol edilse de nedenin tedavisi sürdürülmelidir. Tekrarlayan kanamada yalnız aynı bronşiyal damar değil, akciğere gelen başka sistemik arterler de değerlendirilir. İşlem sonrası giriş yeri ve dolaşım bulguları izlenir; hedef dışı embolizasyonla ilişkili nörolojik değişiklikler özellikle önemlidir. Bu yüzden başarılı ilk kanama kontrolü takip gereksiniminin bittiğini göstermez.

Giriş yerinde morarma, geçici göğüs ağrısı veya yutma güçlüğü olabilir. Embolizasyon maddesinin istenmeyen damarlara ulaşması nadiren omurilik veya başka organ hasarına yol açabilir. Artan ateş olağan iyileşme belirtisi kabul edilmeden ekiple görüşülmelidir. Kullanılan kan sulandırıcılar ve önceki kontrast reaksiyonları işlem öncesinde bildirilir; ilaçlar hekimle görüşmeden kesilmez.

ARTEMHYS çalışması, ağır olmayan ve seçilmiş kanama özellikleri taşıyan erişkinlerde erken embolizasyonu incelemiştir. Otuz günlük strateji başarısızlığı girişim eklenen grupta daha az, hastane içi komplikasyonlar ise daha fazlaydı. Küçük ve açık etiketli araştırma, her kanlı balgam atağında girişim yapılması gerektiğini göstermez. Araştırmanın ciddi eş hastalığı olmayan, belirli kanama miktarı ve mekanizmasına sahip gruba ait olması önemlidir.

Kaynaklar:[1][3][2][4]
ANAHTAR KELİMELER
  • hemoptizi
  • kanama kontrolü
  • hedef dışı embolizasyon
  • bronşiyal arter
  • yeniden kanama
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

İŞLEM ÖNCESİ BİLGİ PAYLAŞIMI

Önceki kontrast reaksiyonlarını ve tüm kan sulandırıcı ilaçlarınızı ekibe bildirin. İlaç değişikliğini kendiniz yapmayın. İşlem sonrası ağrı veya bulantıyı izlem ekibine söyleyin.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

TANISAL YAKLAŞIM

GÖRÜNTÜLEME VE GÜVENLİ HEDEF SEÇİMİ

Patolojik arter saptanan yaşamı tehdit eden veya tekrarlayan hemoptizi başlıca işlem gerekçeleridir. Ön değerlendirmede kan sayımı, pıhtılaşma ve biyokimya sonuçları ile oksijenlenme değerlendirilir.

Hastanın stabilitesi görüntüleme sırasını belirler. Hayatı tehdit eden kanamada stabilizasyon önceliklidir; uygun hastada kontrastlı BT veya BT anjiyografi kullanılır.

AnjiyoBT bronşiyal olmayan sistemik beslenmeyi de araştırır. Kalp, beyin veya omuriliği besleyen dal varsa ilgili hedef damarın embolizasyonu mutlak kontrendikedir.

Kaynaklar:[2][3]

İZLEM VE ÖNERİLER

KANAMA KONTROLÜ SONRASI İZLEM

Giriş yeri, hemodinami ve nörolojik durum izlenir. Kanamanın durması ve altta yatan nedenin tedavisi birlikte değerlendirilir; nükste bronşiyal olmayan sistemik kaynak olasılığı yeniden araştırılır.

Kaynaklar:[2]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

YENİ YAKINMALARDA ESKALASYON

Yeni nörolojik kayıp beklenmeden değerlendirilmelidir; hedef dışı embolizasyon olasılığı göz ardı edilmez.

Artan ateşte solunum ekibiyle görüşülür. Giriş yerindeki belirgin kanama veya arter hasarı müdahale gerektirebilir.

Kaynaklar:[2][1]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Bronchial artery embolisation - A guide for patients ↗

    Cambridge University Hospitals NHS Foundation Trust / BSIR · Kaynak tarihi: 20 Temmuz 2026; sürüm 2 · Erişim: 2026-11-01

  2. CIRSE Standards of Practice on Bronchial Artery Embolisation ↗

    Kettenbach J ve CIRSE · Kaynak tarihi: 8 Nisan 2022 çevrim içi; Haziran 2022 sayı · Erişim: 2026-11-01

  3. Hemoptysis — Appropriateness Criteria ↗

    ACR / RSNA RadiologyInfo · Kaynak tarihi: Son inceleme 10 Temmuz 2023 · Erişim: 2026-11-01

  4. Randomised trial of first-line bronchial artery embolisation for non-severe haemoptysis of mild abundance ↗

    Fartoukh M ve ARTEMHYS çalışma grubu · Kaynak tarihi: 4 Haziran 2021 · Erişim: 2026-11-01

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 1 ARAŞTIRMA

Konuya ilişkin seçilmiş özgün araştırmaların özetleri sunulmuştur; çalışma sınırlılıkları sonuçlarla birlikte okunmalıdır.

01 · ARTEMHYS: SEÇİLMİŞ HAFİF KANAMADA YARAR VE RİSK

Randomised trial of first-line bronchial artery embolisation for non-severe haemoptysis of mild abundance

Fartoukh M ve arkadaşları · BMJ Open Respiratory Research · 2021

Çalışma türü: Çok merkezli açık etiketli randomize çalışma.

Kapsam: 73 randomize erişkinden 72 analiz edildi; ağır eş hastalık ve ağır kanama dışlanmıştı.

ÖZET

30 günlük strateji başarısızlığı medikal grupta 17/38, embolizasyon eklenen grupta 4/34 idi; dört işlem ilişkili komplikasyon girişim grubundaydı.

Eksik takip başarısız sayıldı; küçük seçilmiş örneklem. Fransız Sağlık Bakanlığı destekledi; bazı yazarlar çalışma dışı endüstri ilişkileri bildirdi.

Bu içerik eğitim amaçlıdır; bireysel klinik değerlendirme ve güncel yerel protokollerin yerine geçmez.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.