BURUN KANAMASI (EPİSTAKSİS)

ÇOCUKLARDA SINIRLI İLK YARDIM VE SEVK ÇERÇEVESİ

Çocuk oturtulur, başı öne eğilir; burnun yumuşak kısmı 10 dakika kesintisiz sıkılır. Sürerse 10 dakika daha baskı uygulanabilir; ağır kanamada yardım geciktirilmez.

İki yaş altında burun kanaması olağan değildir; sistemik hastalık ve travma/istismar olasılığı değerlendirilmelidir. Ağır veya durdurulamayan kanamada erken KBB görüşü gerekir.

Tek, kendiliğinden duran çocuk kanamasında tetkik çoğu kez gerekmez; ağır/yineleyen kanama veya kanama bozukluğu öyküsünde hemogram ve pıhtılaşma incelemesi düşünülür.

Kanama durduğunda aileye tekrarında ilk yardım ve yeniden başvuru öğretilir; sık yinelemelerde ayaktan KBB değerlendirmesi düşünülür.

TRANEKSAMİK ASİT: SONUÇLAR NEDEN AYNI GÖRÜNMÜYOR?

NoPAC’ta pamuk ruloya uygulanan topikal traneksamik asit, ilk yardım ve vazokonstriktöre rağmen süren erişkin kanamasında tampon gereksinimini azaltmadı (%43,7’ye karşı %41,3; OR 1,107; %95 GA 0,769–1,594).

NoPAC, 26 acil serviste yürütülen, 496 erişkinin katıldığı plasebo kontrollü çift kör çalışmaydı. Travmatik olmayan ve ilk basamaklara rağmen süren kanama seçildi; birincil sonuç kanamanın herhangi bir anda durması değil, hastanede tampon gereksinimiydi. Bulgular diğer uygulama tekniklerini veya bütün posterior kanamaları değerlendirmez.

2026 meta-analizinde 18 çalışma ve 2.760 kişi vardı; topikal traneksamik asitle 10 dakikada kanama durması lehine sonuç bulundu (OR 2,54; %95 GA 1,22–5,29). Karışık yöntemler nedeniyle sonuç tüm kanamalara tek reçete değildir.

Meta-analiz, çalışma yöntemlerini ve uygulama biçimlerini birleştirir. Erken kanama kontrolü ile tampon gereksinimi farklı sonuçlardır; birindeki yarar diğerinde kesin yarar anlamına gelmez. Bu farklılık, NoPAC sonucuyla görünen ayrılığı yorumlarken önemlidir.

2024 küçük randomize çalışmada topikal traneksamik asit lehine erken kanama kontrolü bulguları vardı; kurtarma tedavisi ve yan etkilerde istatistiksel fark saptanmadı. Seçilmiş örneklem NoPAC’la doğrudan eşdeğer değildir.

152 kişilik tek merkezli çalışmada gebelik/emzirme, posterior kanama, hemodinamik instabilite ve bazı koagülopatiler dışlandı. Bu nedenle seçilmiş erişkin sonuçlarından çocuklara, gebelere veya ağır kanamaya doz önerisi çıkarılamaz. Çalışmalar burada kanıtın sınırını göstermek içindir; evde traneksamik asit uygulama talimatı değildir.

KANITI HASTA VE SONLANIMLA BİRLİKTE OKUMA

NoPAC’ta pamuk ruloya uygulanan topikal traneksamik asit, ilk yardım ve vazokonstriktöre rağmen süren erişkin kanamasında tampon gereksinimini azaltmadı (%43,7’ye karşı %41,3; OR 1,107; %95 GA 0,769–1,594).

2026 meta-analizinde 18 çalışma ve 2.760 kişi vardı; topikal traneksamik asitle 10 dakikada kanama durması lehine sonuç bulundu (OR 2,54; %95 GA 1,22–5,29). Karışık yöntemler nedeniyle sonuç tüm kanamalara tek reçete değildir.

2024 küçük randomize çalışmada topikal traneksamik asit lehine erken kanama kontrolü bulguları vardı; kurtarma tedavisi ve yan etkilerde istatistiksel fark saptanmadı. Seçilmiş örneklem NoPAC’la doğrudan eşdeğer değildir.