İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

BÜYÜK ARTERLERİN TRANSPOZİSYONU

ÖZET

Büyük arterlerin transpozisyonu başlığı burada d-TGA’yı ifade eder: aorta sağ, pulmoner arter sol karıncıktan çıkar. Böylece akciğer ve vücut dolaşımı birbirini izlemek yerine paralel çalışır. Vücuda yeterli oksijenli kan ulaşabilmesi için iki dolaşım arasında karışım gerekir. Doğuştan düzeltilmiş transpozisyon farklı bir anatomik ve fizyolojik durumdur; bu maddeyle aynı kabul edilmemelidir.

Belirtiler çoğunlukla doğumda veya hemen sonrasında ortaya çıkar. Morarma, solunum güçlüğü, zayıf nabız ve beslenememe görülebilir. Eşlik eden atriyal veya ventriküler açıklıklar karışımı artırarak ilk bulguları değiştirebilir. Fetal ekokardiyografi tanıyı doğumdan önce gösterebilir; doğum sonrası ekokardiyografi damar çıkışlarını ve ilişkili anomalileri değerlendirir. Oksimetri düşük oksijeni saptayan bir taramadır, anatomik tanı değildir.

Ağır hipoksemi acil çocuk kalp merkezi bakımını gerektirir. Prostaglandin duktusu açık tutarak karışımı destekleyebilir; ancak atriyal geçiş çok kısıtlıysa yarar yetersiz kalabilir veya pulmoner ödem gelişebilir. Bu nedenle yakın izlem gerekir. İleri derecede hipoksemik, tedaviye hemen yanıt vermeyen veya çok kısıtlı atriyal açıklığı olan yenidoğanda balon atriyal septostomi gecikmeden değerlendirilir.

Arteriyel switch sonrası uzun dönem sağkalım genellikle iyidir, ancak izlem sona ermez. Güncel çok merkezli bir kohortta yeniden girişimler özellikle sağ ventrikül çıkış yolu ve pulmoner arter sorunlarıyla ilişkiliydi; neoaort genişlemesi de geç dönemde önem kazandı. Çalışma farklı anatomileri ve eski cerrahi dönemleri içerdiğinden toplam sonuçlar her bebeğe aynı biçimde uygulanamaz.

Tek merkezli başka bir araştırma, basit ve karmaşık anatomilerin sonuçlarını ayırmanın önemini göstermiştir. Karmaşık grupta cerrahi ve kateter girişimlerini birlikte değerlendiren sonlanım daha olumsuzdu. Bu gözlem anatominin uzun dönem izlem planında dikkate alınmasını destekler; belirli bir işlemin tek başına komplikasyona neden olduğunu kanıtlamaz. Merkez deneyimi, hasta seçimi ve dönem farklılıkları yorumda korunmalıdır.

Kaynaklar:[3][1][2][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • d-TGA
  • paralel dolaşım
  • arteriyel switch
  • balon atriyal septostomi
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Bu madde d-TGA’yı kapsar; doğuştan düzeltilmiş transpozisyon ayrı değerlendirilir.

Kaynaklar:[3]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Morarma, solunum güçlüğü ve beslenme azalması görülebilir.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Yeni doğanda belirgin morarma veya solunum güçlüğü acil değerlendirme gerektirir.

Kaynaklar:[2]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Fetal tanı, morarmanın başlangıcı ve beslenme öğrenilir.

Önceki kalp ameliyatının türü öğrenilir.

Kaynaklar:[1][3]

FİZİK MUAYENE

Üfürüm olmayabilir; tek ve güçlü ikinci kalp sesi bulunabilir.

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

d-TGA paralel dolaşım oluşturur; l-TGA’da bağlantı düzeni kanın daha olağan sırayla akmasını sağlayabilir.

Kaynaklar:[3]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Ekokardiyografi damar çıkışlarını doğrular; yenidoğanda normal görünümlü EKG hastalığı dışlamaz.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Arteriyel switch damarları uygun karıncıklara bağlar ve koronerleri yeniden yerleştirir; atriyal switch aynı işlem değildir.

Kısıtlı atriyal geçişte prostaglandin sırasında yakın izlem ve gerektiğinde acil septostomi önemlidir.

Kaynaklar:[3][2]

İZLEM VE ÖNERİLER

Arteriyel switch sonrası kapak, büyük damar ve koroner sorunları; atriyal switch sonrası ritim, sistemik sağ karıncık ve baffle sorunları izlenir.

Kaynaklar:[3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Ağır hipoksemi ve asidozda acil çocuk kardiyolojisi ve yoğun bakım desteği gerekir.

Kaynaklar:[2]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Dextro-Transposition of the Great Arteries (d-TGA) ↗

    CDC · Kaynak tarihi: 2026-01-08 · Erişim: 2026-10-28

  2. Transposition of the Great Arteries (TGA) ↗

    Merck Manual Professional · Erişim: 2026-10-28

  3. d-Transposition of the Great Arteries ↗

    American Heart Association · Kaynak tarihi: 2026-04-15 · Erişim: 2026-10-28

  4. Durability of the Arterial Switch Operation: Long-Term Survival and Structural Sequelae in a Multicentre Cohort ↗

    Canadian Journal of Cardiology · Kaynak tarihi: 2026-03-12 · Erişim: 2026-10-28

  5. Long-Term Outcomes After Arterial Switch Operation: Risk Factors and the Impact of Anatomical Complexity in a Single-Centre Cohort ↗

    Pediatric Cardiology · Kaynak tarihi: 2025-11-20 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · ARTERİYEL SWİTCH SONRASI UZUN DÖNEM DAYANIKLILIK

Durability of the Arterial Switch Operation: Long-Term Survival and Structural Sequelae in a Multicentre Cohort

Hwa Jin Cho ve ark. · Canadian Journal of Cardiology · 2026

Çalışma türü: Çok merkezli retrospektif kohort

Kapsam: On merkezde 1990–2015 arasında ameliyat edilen 1125 hasta; Taussig-Bing anatomisi de dahil.

ÖZET

Otuz yıllık sağkalım %88,9; sağ çıkış yolu/pulmoner arter girişimleri ve geç neoaort genişlemesi izlemde önemliydi.

Özgün özetle sınırlı erişim; karma anatomi ve tarihsel cerrahi dönemler bireysel risk tahminini sınırlar.

02 · ANATOMİK KARMAŞIKLIK VE ARTERİYEL SWİTCH SONUÇLARI

Long-Term Outcomes After Arterial Switch Operation: Risk Factors and the Impact of Anatomical Complexity in a Single-Centre Cohort

Valentina Orioli ve ark. · Pediatric Cardiology · 2026

Çalışma türü: Tek merkezli retrospektif kohort

Kapsam: 2001–2023 arasında 158 basit, 75 karmaşık TGA; toplam 233 hasta.

ÖZET

Karmaşık grupta cerrahi ve kateter girişimlerinden birlikte bağımsız kalma daha düşüktü.

Özet ile tam metnin cerrahi girişim sayıları/sonlanımları tam uyumlu değil; bu nedenle tartışmalı oranlar aktarılmadı.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.