İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

BÜYÜME HORMONU EKSİKLİĞİ

ÖZET

Büyüme hormonu eksikliği, hipofizin yeterli hormon üretememesine bağlı büyüme bozukluğudur; her kısa çocukta bulunmaz. Doğuştan yapısal/genetik nedenlerle veya sonradan travma, tümör, enfeksiyon ve ışınlama sonrası gelişebilir. [1]

Kaynaklar:[1]
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

KAPSAM

Çocuk ve ergende doğrulanmış büyüme hormonu eksikliğinin değerlendirme ve tedavisi; genel boy kısalığı veya erişkin GH replasmanı maddesinin tekrarı değildir.

Kaynaklar:[1][2][3]

HALK İÇİN KISA BİLGİ

Tek boy ölçümü ya da tek hormon sonucu tanı koydurmaz. Boy-kilo kayıtlarını muayeneye götürün. [2] Tedavi gerekirse enjeksiyon eğitimi ve düzenli çocuk endokrinoloji takibi gerekir; doz aile tarafından değiştirilmez. [1]

Kaynaklar:[2][1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

Büyüme eğrisi, doğum ölçüleri, anne-baba boyu ve ergenlik öyküsü değerlendirilir. Üç yaş sonrası persentil düşüşü, genetik potansiyelden sapma veya iki yaşta yakalama büyümesi olmayan küçük doğmuş çocuk değerlendirilir. [2]

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

Standart boy-kilo ölçümü ve büyüme hızı; vücut oranları, sendromik görünüm ve pubertal evre değerlendirilir. Boyun üçüncü persentilin altında olması sevk gerekçesidir, tek başına hormon eksikliği tanısı değildir. [2]

Kaynaklar:[2]

AYIRICI TANI

Ailesel kısalık, yapısal büyüme/ergenlik gecikmesi, hipotiroidi, çölyak, kronik böbrek/bağırsak hastalığı, yetersiz beslenme ve Turner gibi genetik nedenler ayırt edilir. [2]

Kaynaklar:[2]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TEST SEÇİMİ

Rastgele GH ölçümü pulsatil salgı nedeniyle tanısal değildir. IGF-1 özellikle küçük çocukta normalde de düşük olabilir. Uyarı testi kusursuz değildir ve fazla tanıya yol açabilir; çocuk endokrinologu klinik büyüme örüntüsüyle yorumlar. Diğer hipofiz eksenleri ve gerektiğinde MR değerlendirilir. [1] Kemik yaşı, TSH/serbest T4, kan sayımı, biyokimya, inflamasyon ve çölyak taraması klinikle seçilir. [2]

Kaynaklar:[1][2]

TEDAVİ

Doğrulanmış pediatrik eksiklikte rekombinant GH kullanılır. ABD GENOTROPIN etiketinde somatropin 0,16–0,24 mg/kg/hafta, 6–7 subkutan doza bölünür; bu haftalık toplamdır, günlük doz değildir. Aktif malignite ve kapalı epifizlerde büyüme tedavisi kontrendikedir. Ürün seçimi ve yerel ruhsat koşulları uzman tarafından doğrulanır. [3]

Kaynaklar:[3]

İZLEM VE ÖNERİLER

Boy yanıtı, puberte ve gerektiğinde IGF-1 ile doz yeniden değerlendirilir; büyüme tamamlanınca kalıcı eksiklik ve erişkin tedavi gereksinimi tekrar araştırılır. [1] Yanıt yetersizse uyum, beslenme, hipotiroidi ve kemik yaşı gözden geçirilir; glukoz, tiroid ve adrenal işlev izlenir. [3]

Kaynaklar:[1][3]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL BELİRTİLER VE SEVK

Büyüme yavaşlığıyla baş ağrısı/görme değişikliği veya çoklu hormon eksikliği acil endokrin değerlendirme gerektirir. [2] Tedavide şiddetli baş ağrısı, topallama, kalça/diz ağrısı ya da ağır karın ağrısı geciktirilmeden değerlendirilmelidir. [3]

Kaynaklar:[2][3]

DİĞER PROFESYONEL AYRINTILAR

ÖZEL DURUMLAR

Günlük somatropinin haftalık toplam dozu, uzun etkili preparatın tek enjeksiyon dozuyla eşdeğer sayılmaz. [3] Haftalık ürün araştırmaları aşağıda ayrı verilmiştir; çalışma dozu bireysel reçete veya Türkiye’de ruhsat/yaş onayı anlamına gelmez.

Kaynaklar:[3]

KLİNİK AYRIMLAR

Tablo klinik değerlendirme ve yaşa özgü kararların yerine geçmez.

Kaynaklar:[2][1][3]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Growth Hormone Deficiency: A Guide for Families ↗

    Pediatric Endocrine Society / American Academy of Pediatrics · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26

  2. Child with Suspected Short Stature ↗

    Pediatric Endocrine Society; Dianne Deplewski · Kaynak tarihi: 2020 · Erişim: 2026-10-26

  3. GENOTROPIN (somatropin): full prescribing information ↗

    Pfizer; DailyMed US label · Kaynak tarihi: 2026 · Erişim: 2026-10-26

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 4 ARAŞTIRMA

Aşağıdaki seçilmiş çalışmalar tanı, tedavi veya izlem sorularını tamamlar; yaş grupları ve çalışma sınırlılıkları ayrı belirtilmiştir.

01 · REAL4: HAFTALIK SOMAPACİTAN

Weekly Somapacitan is Effective and Well Tolerated in Children With GH Deficiency: The Randomized Phase 3 REAL4 Trial.

Bradley S Miller ve arkadaşları · The Journal of clinical endocrinology and metabolism · 2022

Çalışma türü: Açık etiketli randomize aktif kontrollü faz 3 çalışma

Kapsam: 20 ülkede, daha önce tedavi almamış GH eksiklikli 200 çocuk; 52 hafta.

ÖZET

Yıllıklandırılmış büyüme hızı haftalık somapacitanla 11,2, günlük GH ile 11,7 cm/yıldı; önceden tanımlanan aşağı kalmama ölçütü karşılandı. Haftalık tedavide bildirilen tedavi yükü daha fazla azaldı.

Açık etiket ve bir yıllık ana dönem; nihai erişkin boyu veya nadir uzun dönem zararlar için kesin sonuç vermez.

02 · HAFTALIK SOMATROGON KARŞILAŞTIRMASI

Efficacy and Safety of Weekly Somatrogon vs Daily Somatropin in Children With Growth Hormone Deficiency: A Phase 3 Study.

Cheri L Deal ve arkadaşları · The Journal of clinical endocrinology and metabolism · 2022

Çalışma türü: Açık etiketli randomize faz 3 çalışma

Kapsam: Prepubertal erkeklerde 3–11, kızlarda 3–10 yaş; 228 randomize, 224 tedavi alan çocuk.

ÖZET

On ikinci ay büyüme hızı somatrogonla 10,10, günlük somatropinle 9,78 cm/yıldı. Fark 0,33 cm/yıl (%95 GA −0,24–0,89) olup aşağı kalmama sınırını karşıladı; hafif-orta advers olay oranları benzerdi.

Bir yıllık sonuç; ergenlere, bebeklere veya farklı haftalık ürünlere aynı doz/etkililik sonucu aktarılamaz.

03 · HEİGHT: LONAPEGSOMATROPİN

Weekly Lonapegsomatropin in Treatment-Naïve Children With Growth Hormone Deficiency: The Phase 3 heiGHt Trial.

Paul S Thornton ve arkadaşları · The Journal of clinical endocrinology and metabolism · 2021

Çalışma türü: Açık etiketli randomize aktif kontrollü faz 3 çalışma

Kapsam: 15 ülkede, daha önce tedavi almamış 161 prepubertal çocuk; 52 hafta.

ÖZET

Büyüme hızı haftalık lonapegsomatropinle 11,2, günlük somatropinle 10,3 cm/yıldı (p=0,009); bu sonlanımda aşağı kalmama ve üstünlük gösterildi. Boy standart sapma skoru artışı da haftalık kolda daha fazlaydı.

Bir yıllık büyüme hızındaki üstünlük nihai erişkin boyunda veya uzun dönem güvenlikte üstünlük kanıtı değildir.

04 · SOMATROPİN UYUMU VE BÜYÜME

Association of Daily Growth Hormone Injection Adherence and Height Among Children With Growth Hormone Deficiency.

Jane Loftus ve arkadaşları · Endocrine practice : official journal of the American College of Endocrinology and the American Association of Clinical Endocrinologists · 2022

Çalışma türü: Retrospektif veri tabanı kohortu

Kapsam: Yeni somatropin başlayan 3–15 yaş 201 çocuk; ortalama izlem 343 gün.

ÖZET

İlaç temin oranı ≥%80 olanlar %76,6 idi. Düzeltilmiş analizde bu grup bir yılda uyumsuz gruptan ortalama 1,8 cm daha fazla büyüdü.

İlaç temini gerçek enjeksiyonu doğrulamaz; gözlemsel ilişki neden-sonuç veya haftalık ürünün üstünlüğü değildir.

Eğitim amaçlıdır; kişisel tanı ve tedavi yerine geçmez. Acil belirtilerde 112 aranmalıdır.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.