CHAGAS HASTALIĞI

Doğum ve yaşam bölgeleri, kırsal konut/vektör teması, kan veya organ nakli ve anne kaynaklı bulaş olasılığı kaydedilir. Çarpıntı, bayılma, efor kapasitesinde azalma, yutma güçlüğü ve bağırsak yakınmaları özellikle sorgulanır. [5]

MUAYENE VE EVRELEME

Yeni tanıda kapsamlı muayene ve 12 derivasyonlu EKG, en az 30 saniyelik ritim kaydıyla yapılır. Kardiyak belirti veya EKG anormalliğinde ekokardiyografi ve ambulatuvar ritim izlemi gerekir. Sindirim sistemi yakınması varsa ilgili görüntüleme planlanır; tüm belirtisiz hastalara aynı geniş tetkik paneli uygulanmaz. [5]

Seropozitif hastada kalp yakınması otomatik olarak yalnız Chagas’a bağlanmaz; hipertansif veya iskemik kalp hastalığı eşlik edebilir. Transplant alıcısında yeni miyokardit, iletim bozukluğu veya nörolojik bulguda reaktivasyon ile rejeksiyon ayrımı önemlidir; yanlışlıkla immünsüpresyonu artırmak enfeksiyonu ağırlaştırabilir. [6]

Akut dönemde kanda tripomastigotların mikroskopiyle görülmesi tanı sağlar. Kronik dönemde parazitemi azalır ve temel yaklaşım serolojidir: farklı antijenleri kullanan en az 2 test gerekir. Tek test yeterince duyarlı ve özgül değildir. Kan bağışı taramasındaki pozitiflik klinik tanı yerine geçmez; doğrulama gerekir. [2]

Yenidoğanda maternal antikor 9–12 ay kalabildiğinden erken seroloji konjenital enfeksiyonu ayıramaz. Kan yayması ve/veya PCR kullanılır; riskli bebeğin izlem algoritması maternal antikorun kaybolacağı dönemi de kapsar. [4]

TEDAVİ KARARI

Akut, konjenital ve reaktive enfeksiyon tedavi edilir. Kronik enfeksiyonlu çocuklarda ve ileri kardiyomiyopatisi olmayan 50 yaşa kadar erişkinlerde antiparaziter tedavi güçlü biçimde önerilir; daha ileri yaşta karar yarar, toksisite ve tercihlere göre bireyselleştirilir. Benznidazol ve nifurtimoks başlıca ilaçlardır. Döküntü, nöropati, iştahsızlık ve kilo kaybı açısından izlem gerekir; ağır böbrek veya karaciğer hastalığı tedaviyi sınırlar. [3]

Benznidazol ve nifurtimoks gebelik sırasında verilmez. Gebelik planlayan enfekte kadınlarda değerlendirme ve uygun zamanda tedavi konjenital bulaşı önleme stratejisinin parçasıdır. [1]

Yerleşmiş kardiyomiyopatide benznidazol parazit saptanmasını azaltmış fakat uzun dönem birleşik kardiyak sonlanımı anlamlı iyileştirmemiştir; kalp hastalığının tedavisi antiparaziter kürle ertelenmez. [7]

Kalp yetmezliğinde ejeksiyon fraksiyonu ve toleransa göre standart ilaçlar, ritim/iletim bozukluğunda cihaz veya antiaritmik gereksinimi, trombüs/atriyal fibrilasyonda emboli korunması kardiyolojiyle planlanır. Bradikardi, hipotansiyon, böbrek işlevi ve potasyum ilaç titrasyonunu sınırlayabilir. [6]

UZUN DÖNEM İZLEM

Başlangıç değerlendirmesi normal kişide yıllık anamnez, muayene ve EKG uygundur. Yeni kardiyak veya gastrointestinal bulgu izlem aralığını ve tetkikleri değiştirir; tedavi tamamlanması organ izlemini sona erdirmez. [5]

ACİL DEĞERLENDİRME

Bayılma, instabil taşikardi veya yeni ileri iletim bloğu; akut kalp yetmezliği ya da inme bulguları acil değerlendirilir. İmmünsüprese hastada ateşle yeni nörolojik veya kardiyak bulgu reaktivasyon açısından gecikmeden araştırılır. [6]