CHARLES BONNET SENDROMU
ÖZET
Charles Bonnet sendromu, görme kaybı bulunan kişide gerçekte olmayan görüntülerin algılanmasıyla ortaya çıkabilir. Görüntüler basit çizgiler ve desenlerden insan, hayvan veya manzaralara kadar değişebilir; renkli ya da renksiz, hareketli ya da durağan olabilir. Tipik deneyim yalnız görseldir ve kişi çoğu zaman gördüğünün gerçek olmadığını bilir. Bu durumun kendisi, psikiyatrik hastalık veya demans tanısı anlamına gelmez.
Görme azaldığında görsel sistemde oluşan değişikliklerin bu deneyimlere katkıda bulunduğu düşünülür; tek bir mekanizma kesinleşmiş değildir. Tanı tanımlarının araştırmalar arasında değişmesi, sıklık ve risk tahminlerini de etkiler. İki bin yirmi altı tarihli güncel derleme, görme işlevinin iyileştirilmesini, bilgilendirmeyi ve güven veren yaklaşımı vurgular; bütün hastalar için geçerli standart bir ilaç tedavisi bulunmadığını belirtir.
Hastalar ruhsal hastalıkla damgalanmaktan çekindikleri için görüntülerden söz etmeyebilir. Bu nedenle klinisyen, görme kaybı olan bazı kişilerde benzer deneyimler yaşanabildiğini açıklayarak konuyu nazikçe sorabilir. Başlangıç, sıklık, süre, tetikleyiciler ve günlük yaşama etkisi kaydedilir. Ses duyma gibi başka duyusal deneyimler, sanrısal yorumlar veya içgörü kaybı varsa alternatif ya da eşlik eden hastalıklar araştırılmalıdır.
Sıklık oranları başvurulan hasta grubuna göre değişir. Kırk dokuz araştırmayı birleştiren iki bin yirmi beş meta-analizinde, yirmi binden fazla göz hastasının yaklaşık onda birinde sendrom bildirilmiştir. Görme rehabilitasyonu hizmeti alan gruplarda oran daha yüksektir. Bu bulgular, genel toplumun veya belirli bir bireyin riskini doğrudan göstermez; farklı tanım ve örneklemler, tek bir yüzdeyle tüm hastaları değerlendirmeyi sınırlar.
Katarakt ameliyatı değerlendirmesine gönderilen üç yüz doksan bir kişilik yeni bir seride, on dokuz kişi karmaşık görsel deneyimler bildirmiştir. Bunlardan on biri Charles Bonnet sendromu olarak sınıflanmış, sekizinde deneyimler uykuya dalma veya uyanma geçişleriyle ilişkili bulunmuştur. Bu ayrım ayrıntılı öykünün önemini gösterir. Çalışma ameliyatın sendromu iyileştirip iyileştirmediğini sınayan bir tedavi denemesi değildir.
- Charles Bonnet sendromu
- görsel halüsinasyon
- görme kaybı
- içgörü
- az görme
GENEL OKUYUCU
GENEL BAKIŞ VE KAPSAM
Görme kaybıyla ilişkili deneyim, başka halüsinasyon nedenleri dışlanarak yorumlanır.
BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM
Görüntüler birkaç dakika veya saatler sürebilir; çoğu kişi gerçek olmadıklarını fark eder.
NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?
Yeni halüsinasyonlar değerlendirilmelidir; aniden kötüleşme enfeksiyon veya ilaç etkisiyle ilişkili olabilir.
SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM
ANAMNEZ
İlaçlar, uyku, aydınlatma, stres ve görüntülerin yarattığı sıkıntı sorgulanır.
FİZİK MUAYENE
Görme işlevi ve göz hastalığı değerlendirilir; bilişsel veya psikiyatrik bozukluk düşündüren bulgular ayrıca incelenir.
AYIRICI TANI
Migren ve başka duyulara yayılan halüsinasyonlar ayrılır.
TANISAL YAKLAŞIM
TANI VE TESTLERİN SINIRLARI
Tanı klinik örüntüye dayanır; başka duyusal belirtiler veya içgörü kaybında ek uzman değerlendirmesi gerekir.
TEDAVİ
TEDAVİ VE GÜVENLİK
Bilgilendirme ve destek önceliklidir. İlaçlar ve beyin uyarımı rutin kullanım için yeterli kanıt taşımayan yaklaşımlardır.
İZLEM VE ÖNERİLER
Yakınmalar ve duygusal etkiler yeniden değerlendirilir; kötüleşmede tekrar sevk düşünülür.
ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ
ACİL UYARILAR VE SEVK
Ani bilinç bulanıklığı, hızla kötüleşen halüsinasyon, ağır ajitasyon veya zarar riski acil yardım gerektirir.
KAYNAKLAR
Kaynakları görüntülemek için tıklayın
- Charles Bonnet syndrome ↗
NHS · Kaynak tarihi: erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28
- Management of Charles Bonnet syndrome in routine eye care services ↗
Eye · Kaynak tarihi: 2026-01-13; sayı2026-03 · Erişim: 2026-10-28
- Understanding the Charles Bonnet syndrome: An updated review ↗
Brain Research Bulletin · Kaynak tarihi: 2026-01; çevrimiçi2025-12-12 · Erişim: 2026-10-28
- The prevalence of Charles-Bonnet syndrome in ophthalmic patients: A systematic review and meta-analysis ↗
Brain Research Bulletin · Kaynak tarihi: 2025-04; çevrimiçi2025-03-04 · Erişim: 2026-10-28
- Charles Bonnet syndrome in patients referred for cataract surgery ↗
Graefes Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2026-09; çevrimiçi2026-04-22 · Erişim: 2026-10-28
- Hallucinations and hearing voices ↗
NHS · Kaynak tarihi: erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28
KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA
2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.
01 · GÖZ HASTALARINDA CHARLES BONNET SENDROMU SIKLIĞI
The prevalence of Charles-Bonnet syndrome in ophthalmic patients: A systematic review and meta-analysis
Christoph SEG, Boden KT, Siegel R, Seitz B, Szurman P, Schulz A · Brain Research Bulletin · 2025
Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz.
Kapsam: 49 çalışma; 20303 göz hastası.
ÖZET
Birleşik sıklık yüzde 10,2; görme rehabilitasyonu grubunda yüzde 24,6.
Aramalar Haziran 2023; tanım ve klinik gruplar farklıdır, toplum insidansı değildir. Açık özet erişimi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 40049460 · DOI: 10.1016/j.brainresbull.2025.111282
02 · KATARAKT AMELİYATI DEĞERLENDİRMESİNDE CHARLES BONNET SENDROMU
Charles Bonnet syndrome in patients referred for cataract surgery
Nielsen MA, Bjerager J, Citirak G, Subhi Y, Holm LM, Singh A · Graefes Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology · 2026
Çalışma türü: Prospektif tek merkezli kesitsel gözlemsel çalışma.
Kapsam: Bilateral katarakt ameliyatına yönlendirilen 391 kişi.
ÖZET
19 karmaşık görsel deneyimin 11’i sendrom, 8’i uyku geçişiyle ilişkiliydi.
Ameliyat etkinliği denemesi değil; seçilmiş klinik grup ve tanım oranı etkiler. Açık özet erişimi.
Tam özeti oku · PubMed · PMID 42018151 · DOI: 10.1007/s00417-026-07241-0
Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.
BU MADDEYİ GELİŞTİRİN
Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.