İçeriğe geç
Madde metnine geç
HASTALIK

CHARLES BONNET SENDROMU

ÖZET

Charles Bonnet sendromu, görme kaybı bulunan kişide gerçekte olmayan görüntülerin algılanmasıyla ortaya çıkabilir. Görüntüler basit çizgiler ve desenlerden insan, hayvan veya manzaralara kadar değişebilir; renkli ya da renksiz, hareketli ya da durağan olabilir. Tipik deneyim yalnız görseldir ve kişi çoğu zaman gördüğünün gerçek olmadığını bilir. Bu durumun kendisi, psikiyatrik hastalık veya demans tanısı anlamına gelmez.

Görme azaldığında görsel sistemde oluşan değişikliklerin bu deneyimlere katkıda bulunduğu düşünülür; tek bir mekanizma kesinleşmiş değildir. Tanı tanımlarının araştırmalar arasında değişmesi, sıklık ve risk tahminlerini de etkiler. İki bin yirmi altı tarihli güncel derleme, görme işlevinin iyileştirilmesini, bilgilendirmeyi ve güven veren yaklaşımı vurgular; bütün hastalar için geçerli standart bir ilaç tedavisi bulunmadığını belirtir.

Hastalar ruhsal hastalıkla damgalanmaktan çekindikleri için görüntülerden söz etmeyebilir. Bu nedenle klinisyen, görme kaybı olan bazı kişilerde benzer deneyimler yaşanabildiğini açıklayarak konuyu nazikçe sorabilir. Başlangıç, sıklık, süre, tetikleyiciler ve günlük yaşama etkisi kaydedilir. Ses duyma gibi başka duyusal deneyimler, sanrısal yorumlar veya içgörü kaybı varsa alternatif ya da eşlik eden hastalıklar araştırılmalıdır.

Sıklık oranları başvurulan hasta grubuna göre değişir. Kırk dokuz araştırmayı birleştiren iki bin yirmi beş meta-analizinde, yirmi binden fazla göz hastasının yaklaşık onda birinde sendrom bildirilmiştir. Görme rehabilitasyonu hizmeti alan gruplarda oran daha yüksektir. Bu bulgular, genel toplumun veya belirli bir bireyin riskini doğrudan göstermez; farklı tanım ve örneklemler, tek bir yüzdeyle tüm hastaları değerlendirmeyi sınırlar.

Katarakt ameliyatı değerlendirmesine gönderilen üç yüz doksan bir kişilik yeni bir seride, on dokuz kişi karmaşık görsel deneyimler bildirmiştir. Bunlardan on biri Charles Bonnet sendromu olarak sınıflanmış, sekizinde deneyimler uykuya dalma veya uyanma geçişleriyle ilişkili bulunmuştur. Bu ayrım ayrıntılı öykünün önemini gösterir. Çalışma ameliyatın sendromu iyileştirip iyileştirmediğini sınayan bir tedavi denemesi değildir.

Kaynaklar:[1][3][2][4][5]
ANAHTAR KELİMELER
  • Charles Bonnet sendromu
  • görsel halüsinasyon
  • görme kaybı
  • içgörü
  • az görme
Son güncelleme tarihi:

GENEL OKUYUCU

GENEL BAKIŞ VE KAPSAM

Görme kaybıyla ilişkili deneyim, başka halüsinasyon nedenleri dışlanarak yorumlanır.

Kaynaklar:[3]

BELİRTİLER VE GÜNLÜK YAŞAM

Görüntüler birkaç dakika veya saatler sürebilir; çoğu kişi gerçek olmadıklarını fark eder.

Kaynaklar:[1]

NE ZAMAN YARDIM ALINMALI?

Yeni halüsinasyonlar değerlendirilmelidir; aniden kötüleşme enfeksiyon veya ilaç etkisiyle ilişkili olabilir.

Kaynaklar:[1]

SAĞLIK PROFESYONELLERİ İÇİN KLİNİK YAKLAŞIM

ANAMNEZ

İlaçlar, uyku, aydınlatma, stres ve görüntülerin yarattığı sıkıntı sorgulanır.

Kaynaklar:[2]

FİZİK MUAYENE

Görme işlevi ve göz hastalığı değerlendirilir; bilişsel veya psikiyatrik bozukluk düşündüren bulgular ayrıca incelenir.

Kaynaklar:[3]

AYIRICI TANI

Migren ve başka duyulara yayılan halüsinasyonlar ayrılır.

Kaynaklar:[2]

TANISAL YAKLAŞIM

TANI VE TESTLERİN SINIRLARI

Tanı klinik örüntüye dayanır; başka duyusal belirtiler veya içgörü kaybında ek uzman değerlendirmesi gerekir.

Kaynaklar:[2]

TEDAVİ

TEDAVİ VE GÜVENLİK

Bilgilendirme ve destek önceliklidir. İlaçlar ve beyin uyarımı rutin kullanım için yeterli kanıt taşımayan yaklaşımlardır.

Kaynaklar:[2]

İZLEM VE ÖNERİLER

Yakınmalar ve duygusal etkiler yeniden değerlendirilir; kötüleşmede tekrar sevk düşünülür.

Kaynaklar:[2]

ACİL/SEVK ÖLÇÜTLERİ

ACİL UYARILAR VE SEVK

Ani bilinç bulanıklığı, hızla kötüleşen halüsinasyon, ağır ajitasyon veya zarar riski acil yardım gerektirir.

Kaynaklar:[6]

KAYNAKLAR

Kaynakları görüntülemek için tıklayın
  1. Charles Bonnet syndrome ↗

    NHS · Kaynak tarihi: erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28

  2. Management of Charles Bonnet syndrome in routine eye care services ↗

    Eye · Kaynak tarihi: 2026-01-13; sayı2026-03 · Erişim: 2026-10-28

  3. Understanding the Charles Bonnet syndrome: An updated review ↗

    Brain Research Bulletin · Kaynak tarihi: 2026-01; çevrimiçi2025-12-12 · Erişim: 2026-10-28

  4. The prevalence of Charles-Bonnet syndrome in ophthalmic patients: A systematic review and meta-analysis ↗

    Brain Research Bulletin · Kaynak tarihi: 2025-04; çevrimiçi2025-03-04 · Erişim: 2026-10-28

  5. Charles Bonnet syndrome in patients referred for cataract surgery ↗

    Graefes Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology · Kaynak tarihi: 2026-09; çevrimiçi2026-04-22 · Erişim: 2026-10-28

  6. Hallucinations and hearing voices ↗

    NHS · Kaynak tarihi: erişim2026-10-28 · Erişim: 2026-10-28

KONU HAKKINDA SEÇİLMİŞ 2 ARAŞTIRMA

2 doğrudan ilgili çalışma/rehber seçildi; sayı kotası veya sistematik derleme iddiası yoktur. Erişim sınırları kanıt kaydında tutuldu; hekim değerlendirmesi beklenmektedir.

01 · GÖZ HASTALARINDA CHARLES BONNET SENDROMU SIKLIĞI

The prevalence of Charles-Bonnet syndrome in ophthalmic patients: A systematic review and meta-analysis

Christoph SEG, Boden KT, Siegel R, Seitz B, Szurman P, Schulz A · Brain Research Bulletin · 2025

Çalışma türü: Sistematik derleme ve meta-analiz.

Kapsam: 49 çalışma; 20303 göz hastası.

ÖZET

Birleşik sıklık yüzde 10,2; görme rehabilitasyonu grubunda yüzde 24,6.

Aramalar Haziran 2023; tanım ve klinik gruplar farklıdır, toplum insidansı değildir. Açık özet erişimi.

02 · KATARAKT AMELİYATI DEĞERLENDİRMESİNDE CHARLES BONNET SENDROMU

Charles Bonnet syndrome in patients referred for cataract surgery

Nielsen MA, Bjerager J, Citirak G, Subhi Y, Holm LM, Singh A · Graefes Archive for Clinical and Experimental Ophthalmology · 2026

Çalışma türü: Prospektif tek merkezli kesitsel gözlemsel çalışma.

Kapsam: Bilateral katarakt ameliyatına yönlendirilen 391 kişi.

ÖZET

19 karmaşık görsel deneyimin 11’i sendrom, 8’i uyku geçişiyle ilişkiliydi.

Ameliyat etkinliği denemesi değil; seçilmiş klinik grup ve tanım oranı etkiler. Açık özet erişimi.

Eğitim amaçlı taslaktır; kişisel tanı, tedavi veya acil yardım hizmetinin yerine geçmez. Klinik uzman incelemesi ve kullanıcı onayı beklenmektedir.

BU MADDEYİ GELİŞTİRİN

Bir hata veya eksik kaynak mı gördünüz? Gerekçenizi ve varsa kaynaklı düzeltme önerinizi editoryal incelemeye iletin.

Bildirimler yönetici değerlendirmesine alınır. Bildirim sayısı tek başına içerik değişikliği veya silme kararı oluşturmaz.

Türkçe Sağlık Ansiklopedisi

AYRIVON © YAZILIM tarafından geliştirilmiştir.